ABD ekonomisi Ekim ayında ivme kaybetse de güçlü talep ve yükselen maliyetler, şirketlerin satış fiyatlarını Ağustos 2022’den bu yana en yüksek hızda artırmasına yol açtı. S&P Global’in öncü göstergeleri, son çeyreğe güçlü başlangıca karşın enflasyon baskısının sürdüğünü ortaya koydu.
Ekonomik faaliyet büyümeyi sürdürdü
İmalat ile hizmet sektörlerini izleyen ABD Bileşik PMI Üretim Endeksi, Eylül ayındaki 58,4 seviyesinden ekimde 57,6’ya indi. Endeks, önceki ay ulaştığı beş yılın zirvesinden gerilese de 50 seviyesinin üzerinde kalarak ekonomik aktivitedeki genişlemenin devam ettiğini gösterdi.
Faaliyetteki yavaşlamaya rağmen talep güçlü kaldı. Yeni siparişler endeksi Ekim’de 58,1’den 58,2’ye çıkarak Mart 2022’den beri en yüksek değerine ulaştı. Bu yükselişte hizmet sektöründeki iç talep, ihracat ve şirketlerin olası tedarik problemlerine karşı stok biriktirmesi etkili oldu.
Satış fiyatlarında son yılların en güçlü artışı
Raporda dikkat çeken başlık, firmaların satış fiyatlarındaki yükseliş oldu. Üretim fiyatları endeksi Eylül’deki 58,4 seviyesinden ekimde 59,8’e çıkarak Ağustos 2022’den bu yana en yüksek düzeye ulaştı.
Tedarik zinciri sorunlarının yoğunlaşması ve teslimat sürelerinin uzaması, işletmelerin maliyetlerini yukarı çeken temel faktörler arasında gösterildi. Girdi fiyatları endeksi 65,9’dan 64,9’a gerilese de yüksek seviyesini korudu.
S&P Global Market Intelligence Başekonomisti Chris Williamson, maliyet baskılarının şirketler için önemli bir problem olmayı sürdürdüğünü söyledi. Williamson, tedarik zincirindeki darboğazlar ile birikmiş siparişlerin işletmelerin yükselen maliyetleri müşterilere aktarmasını kolaylaştırdığını belirtti.
Veriler Fed’in kararları için önem taşıyor
Güçlü talebin desteğiyle ABD ekonomisinin büyümeye devam etmesi, enflasyonla mücadeleyi zorlaştıran bir görünüm oluşturuyor. Eylül ayında tüketici ve üretici fiyatlarında kaydedilen belirgin artışlar da fiyat baskılarının ekonominin geneline yayılabileceği yönündeki kaygıları güçlendirdi.
ABD Merkez Bankası (Fed), Eylül ayında politika faizini 25 baz puan yükselterek yüzde 3,75-4,00 aralığına taşımıştı. Ekonomistler, güçlü talep ve enflasyon riskleri nedeniyle bankanın gelecek haftaki toplantısında faiz oranlarını değiştirmemesini, aralık ayında ise yeni bir artış yapmasını öngörüyor.
İstihdam genelinde hafif bir düşüş izlenirken imalat sektöründeki çalışan sayısı yükseldi. Fabrika istihdamı göstergesi Mart 2012’den bu yana en yüksek seviyesine çıktı. Bu gelişme, üreticilerin güçlü müşteri talebini karşılamak amacıyla kapasitelerini genişletmeye çalıştığına işaret etti.
Genel tablo, ABD ekonomisinin büyüme direncini koruduğunu; ancak güçlü talep ve artan üretim fiyatlarının Fed’in faiz indirimine yönelmesini zorlaştırabilecek bir ortam yarattığını gösteriyor.
