Çin Dışişleri Bakanı Vang Yi, Pasifik ada ülkeleriyle yürütülen ilişkilerin jeopolitik rekabet amacı taşımadığını belirterek, işbirliğinin karşılıklı yardım ve desteğe dayandığını söyledi.
Pekin’den müdahale vurgusu
Çin Komünist Partisi Uluslararası Departmanından yapılan açıklamaya göre Vang, Tonga Başbakan Yardımcısı Viliami Latu’nun başkanlık ettiği Pasifik ada ülkeleri siyasetçilerinden oluşan heyeti Pekin’de kabul etti.
Görüşmede Çin’in ada ülkeleriyle ilişkilerini “Güney-Güney işbirliği” olarak tanımlayan Vang, “Bu işbirliği ada ülkelerinin iç işlerine karışmayı, siyasi koşullar empoze etmeyi, jeopolitik rekabeti ve üçüncü tarafları hedef almıyor.” dedi. Vang, üçüncü tarafları hedef almayan ilişkilerin dış müdahaleye de açık olmaması gerektiğini ifade etti.
Çinli Bakan ayrıca ada ülkelerinin halkları tarafından seçilen ve ulusal koşullarına uygun kalkınma yollarını izleme hakkını desteklediklerini belirtti. Vang, bu ülkelerin egemenliklerini, güvenliklerini ve kalkınma çıkarlarını korumalarına da destek verdiklerini kaydetti. Tayvan’ın Çin’e dönüşünün İkinci Dünya Savaşı sonrasında kurulan düzenin önemli unsurlarından biri olduğunu savunan Vang, heyet üyelerine “tek Çin” ilkesini koruma çağrısı yaptı.
Pasifik’te güvenlik işbirliği tartışmaları
Çin’in son yıllarda Pasifik ada ülkeleriyle güvenlik ilişkilerini geliştirmeye yönelik girişimleri, Avustralya ve Yeni Zelanda’nın yanı sıra bazı ada hükümetleri tarafından Pekin’in bölgedeki nüfuzunu genişletme çabası olarak değerlendirilmişti. Çin ile Solomon Adaları arasında Nisan 2022’de imzalanan güvenlik işbirliği anlaşması da tartışmaların odağına yerleşmişti.
Kamuoyuna açıklanmayan anlaşmaya dair sızan bilgilere göre, metin hükümetin onayıyla Çin savaş gemilerinin Solomon Adaları limanlarına demirlemesine, kısa süreli beklemesine, lojistik ikmal yapmasına ve geçişine imkan tanıyordu. Ayrıca hükümete, sosyal düzeni, insan yaşamını ve mülkiyeti korumak amacıyla Çin’den polis, zırhlı polis, askeri personel ile diğer kanun koruyucu ve askeri güçleri talep etme yetkisi verdiği ileri sürülmüştü. Muhalefet ise anlaşmanın Pekin’in ülkenin iç işlerine müdahalesinin önünü açabileceğini savunarak metni eleştirmişti.
Fiji hükümeti de 2023’te Çin’le polislerin eğitimi ve geçici görevlendirilmesini kapsayan emniyet işbirliği programını, “demokrasi ve adalet sistemlerindeki farklılıklar” gerekçesiyle sona erdirme kararı almıştı.
