Kayseri’de “kırmızı altın” olarak bilinen gilaburunun hasadı başladı. Geçen yıl don nedeniyle düşen üretimin aksine bu sezon yüksek verim elde edilirken, salamura gilaburunun 5 kilogramlık bidonları 500 TL’den satılıyor.
Gilaburuda hasat mesaisi sürüyor
Akkışla ve Bünyan ilçeleri başta olmak üzere Kayseri genelinde yetiştirilen gilaburu, eylül sonundan itibaren tarlalarda yoğun biçimde toplanıyor. Kayseri toprağı ile Erciyes Dağı’ndan gelen sert rüzgârın meyveye kendine özgü aromasını verdiği belirtiliyor.
Kırmızı renkli ve üzüm büyüklüğündeki gilaburu, hasat sonrasında temizlenerek bidon ve şişelere dolduruluyor. Üzerine su eklenen meyveler yaklaşık 1 ay bekletildikten sonra tüketilmeye hazır oluyor. Kış aylarında ezilip tatlandırılan gilaburu, meyve suyu olarak ya da sofralık tüketiliyor.
İmece usulüyle toplanıyor
Melikgazi ilçesine bağlı Gürpınar Mahallesi’nde üretim yapan Ahmet Ulu, hasadın kasım ayına kadar devam ettiğini söyledi. Meyvelerin taneleri dökülmeden elle toplandığını belirten Ulu, gilaburunun turşu olarak kurulduğunu ve yaklaşık 1 ay suda bekletildikten sonra suyunun sıkılarak içilebildiğini ifade etti.
Ulu, bu yıl rekoltenin yüksek olduğunu belirterek, “Hasat tek tek elle koparılarak, taneleri dökülmeden yapılıyor. Kovalarda toplayıp satıyoruz. Gilaburular turşu olarak kuruluyor. Yaklaşık 1 ay suda bekletildikten sonra suyu sıkılıp içilebiliyor. Tane tane de yenilebiliyor. Rekolte bu sene çok güzel.
Geçen sene don kesmişti ama bu sene çok güzel. Hasadı genelde imece usulü yapıyoruz. Her gün komşular toplanıp bir bahçeye gidiyoruz. Kayseri’de dini bayramlar başta olmak üzere özel günlerde gelen misafirlere gilaburu suyu sıkıp ikram ederiz. Genelde kola veya meşrubat ikram etmeyiz, gilaburu suyu ikram ederiz. Şeker hastalığına iyi geldiğini ve böbrek taşlarını düşürmede iyi olduğunu duydum. Turşu gibi yapıp suyunu içiyoruz, yoksa dalından ilk koparıldığında çok acı oluyor” dedi.
Kilosu 70 ile 100 lira arasında
Gilaburunun elma ve armuda kıyasla daha yüksek ekonomik getiri sağladığını belirten Ulu, ürünün kilogram fiyatının 70 ile 100 lira arasında değiştiğini aktardı. Ürünlerin çoğunlukla fabrikalar ve işleyiciler tarafından satın alındığını söyleyen Ulu, üretim sürecinde imece geleneğinin sürdüğünü dile getirdi.
Ulu, “Gilaburunun ekonomisi iyi. Elmadan, armuttan daha güzel bir getirisi var. Kilosunun fiyatı ise 70 ile 100 lira arasında satılıyor. Genelde bizden fabrikalar ve işleyiciler alıyor. Burada günlük topladığımızı fabrikaya götürüyorlar. Onlar da bizim yaptığımız gibi turşu koyup, temizleyip, suya koyup sıkıp içiyorlar. İmece usulüyle ve herkesin birbirine yardım etmesiyle bu işin içinden çıkıyoruz. Yiyemeyenler de acısını kırmak için içine biraz şeker atabiliyor” diye konuştu.
5 kilogramlık bidon 500 TL
Gilaburu ticareti yapan Eyüp Gül, elle toplanan ürünlere talebin bu yıl arttığını söyledi. Hasat edilen meyvelerin leğenlerde yıkandığını, bidonlara yerleştirilip üzerlerine su eklendiğini belirten Gül, ürünlerin karanlık ve serin ortamlarda daha uzun süre saklanabildiğini ifade etti.
Gül, “Elle tek tek toplanan ürünlerimize talep yoğun. Diğer yıllara göre bu sene talep daha fazla. Biz hem toplamasını hem satışını yapıyoruz. Geçen yıl soğuklardan dolayı ürünlerimizi don vurmuştu, bu sene ürünler çok güzel. Verim bizi sevindirdi.
Ürünleri toplayıp leğenlerde yıkıyoruz. Bidonlara koyup üzerine su ekleyip o şekilde muhafaza ediyoruz. Karanlık ve serin yerde saklanırsa ürün daha fazla dayanabiliyor. Doğal tüketiminin birçok hastalığa iyi geldiği biliniyor. Şu an 5 kiloluk bidonlarda ürünlerimiz 500 liraya satılıyor ama hasattan sonra fiyat değişebiliyor” ifadelerini kullandı.
Gilaburunun böbrek taşı düşürmeye yardımcı ve doğal ağrı kesici özellikleri olduğu belirtilirken, meyvenin yüksek miktarda C vitamini içerdiği ifade ediliyor.
