Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, olağan ve olağanüstü tasfiye kapsamındaki 131 fondan 119’unda 444 bin 987 kişiye toplam 161 milyar lira ödeme yapıldığını açıkladı.
Fon tasfiyelerinde ödeme süreci
Şimşek, Kanal 7 yayınında gündeme ilişkin değerlendirmelerde bulunurken fon soruşturmaları ve tasfiye sürecine dair güncel verileri paylaştı. “Öyle bir anlatılıyor ki sanki fonlardaki her şey kayboldu, bir şey ödenmeyecek, böyle bir şey yok.” diyen Şimşek, işlemlerin planlanandan daha hızlı ilerlediğini belirtti.
17 Eylül’de 7 portföy yönetim şirketine ait 131 fon ile yaklaşık 456 bin tekil müşteri tasfiye kapsamına alındı. Yapısı daha az sorunlu olan fonlar olağan tasfiye sürecine yönlendirilirken, 7 şirketin 4’ü normal, 3’ü olağanüstü tasfiyeye tabi tutuldu.
Olağan tasfiyede 68 milyar lira ödendi
Şimşek’in verdiği bilgilere göre 131 fonun 97’si olağan tasfiye kapsamındaydı. Bu grupta 94 fonda 55 bin 821 kişiye 68 milyar lira ödeme gerçekleştirildi. Yalnızca 3 küçük kapalı fonda, 37 kişiyi ilgilendiren tasfiye işlemleri henüz tamamlanmadı.
Olağan tasfiye kapsamındaki fonlarda işlemlerin yüzde 99,9 oranında tamamlandığını söyleyen Şimşek, para piyasası fonu yatırımcılarının yalnızca ana paralarını değil, nemalarını da aldığını vurguladı.
Olağanüstü tasfiyede 415 bin 955 kişiye ödeme
İş Bankası ve Ziraat Bankası’na tasfiye sürecinde görev verildiğini aktaran Şimşek, cuma günü itibarıyla olağanüstü tasfiye kapsamındaki 25 fonda 415 bin 955 kişiye 93 milyar lira ödendiğini bildirdi.
| Tasfiye kapsamı | Fon sayısı | Ödeme yapılan kişi | Ödenen tutar |
|---|---|---|---|
| Olağan | 94 | 55 bin 821 | 68 milyar lira |
| Olağanüstü | 25 | 415 bin 955 | 93 milyar lira |
| Toplam | 119 | 444 bin 987 | 161 milyar lira |
Toplam 456 bin yatırımcının 371 bin 21’inin net yatırım tutarının tamamını aldığını belirten Şimşek, ödemelerin kamu bütçesinden karşılanmadığının altını çizdi.
İade hesaplarında 35,6 milyar lira birikti
Tasfiye kurallarının Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından belirlendiğini, uygulamaya ilişkin tebliğ ve kararların ise Sermaye Piyasası Kurulu tarafından alındığını ifade eden Şimşek, TMSF nezdinde oluşturulan iade ve geri kazanım hesaplarında 35,6 milyar liralık birikim oluştuğunu söyledi.
Bu tutarın büyük bölümünün cuma günü itibarıyla fonlara aktarılarak ödendiğini aktaran Şimşek, 2,6 milyar liranın nakit olarak tutulduğunu ve yeni kaynak oluştukça ödemelerin sürdürüleceğini kaydetti.
SPK kararları doğrultusunda, TBMM’den çıkan kanun kapsamında 1 milyon liraya kadar olan ödemelere öncelik verildiğini belirten Şimşek, kaynak yaratıldıkça 1 milyon lira ve üzerindeki alacakların da ödeneceğini söyledi.
SPK incelemeleri hızlandırıldı
Şimşek, SPK’nın fonların istismar ettiği veya manipülasyona uğrayan hisselere ilişkin incelemelerini de hızlandırdığını açıkladı. Kurumun güçlendirildiğini ve Hazine ve Maliye Bakanlığından 25 vergi müfettişinin SPK’ya aktarıldığını belirtti.
Denetim, gözetim ve geriye dönük incelemelerin sürdüğünü ifade eden Şimşek, çalışmaların büyük bölümünün bu ayın sonuna kadar tamamlanacağını bildirdi. İncelemeler sonucunda piyasa bozucu eylemlere veya manipülasyona karıştığı tespit edilen kişiler hakkında suç duyurusunda bulunulacağını, haksız kazançların geri isteneceğini kaydetti.
Türkiye’nin kalkınma finansmanı temasları
Antalya’da düzenlenen Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31. Taraflar Konferansı (COP31) kapsamındaki temaslarına da değinen Şimşek, Türkiye’nin çok taraflı kalkınma bankalarıyla güçlü işbirliği yürüttüğünü söyledi.
Son üç yılda 50 milyar doların üzerinde uygun maliyetli ve uzun vadeli finansmana erişildiğini belirten Şimşek, Türkiye’nin Dünya Bankası Grubunda birinci sıraya yükseldiğini, Avrupa İmar ve Kalkınma Bankasında (EBRD) ise son altı yıldır ilk sırada bulunduğunu hatırlattı.
COP31 marjında kurumların üst yöneticileriyle yapılan görüşmeler sonucunda toplam 5,1 milyar dolarlık 10 kredi anlaşması imzalandığını aktaran Şimşek, finansmanın tarım, altyapı, sağlık, yenilenebilir enerji ve KOBİ’lere aktarılacağını söyledi. Anlaşmaların tamamının kalkınma odaklı olduğunu vurguladı.