IMF Başkanı Kristalina Georgieva, yapay zeka yatırımları, enerji ve gıda şokları, tarifeler, savunma harcamaları ile yüksek kamu borcunun aynı anda enflasyon baskısı oluşturabileceği uyarısında bulundu.
Gelişmiş ekonomiler borç baskısıyla karşı karşıya
Georgieva, önümüzdeki hafta Bangkok’ta yapılacak yıllık IMF-Dünya Bankası toplantıları öncesinde Singapur’da gerçekleştireceği konuşmanın metninde, yapay zeka geliştirme yarışının şimdiye kadar yalnızca birkaç ülkeyle sınırlı bir büyüme patlaması yarattığını belirtti.
Orta Doğu ve Ukrayna’daki çatışmaların kilit emtia arzında oluşturduğu sıkışıklığın 2027 yılına kadar sürmesini beklediğini söyleyen Georgieva, hızla artan tahvil getirilerinin aşırı borçlanan hükümetler üzerindeki bütçe baskısını artırdığını ifade etti. IMF Başkanı, bu tabloda gelişmiş ekonomileri “en büyük fail” olarak nitelendirdi.
Georgieva, “Yapay zeka sektöründeki büyüme enflasyonist bir etki yaratıyor. Enerji ve gıda şokları enflasyonist bir etki yaratıyor. Tarifeler, savunma harcamaları ve yüksek kamu borcu da enflasyonist olabilir” dedi.
Merkez bankalarının temkinli ve sıkı para politikası yaklaşımını sürdürmesi gerektiğini vurgulayan Georgieva, büyük bütçe açıklarına alışan ülkelerin önlerinde zorlu siyasi tercihler bulunduğunu kaydetti.
Küresel borç 365 trilyon doları geçti
Bir hafta sürecek Bangkok toplantısına üst düzey maliye bakanları ile merkez bankası başkanları katılacak. Görüşmeler, ABD, Avrupa ve Japonya tahvillerinde getirilerin son on yılların en yüksek seviyelerine çıkmasının ardından devlet borç piyasalarında yaşanan dalgalanmanın gölgesinde yapılacak.
Uluslararası Finans Enstitüsü’ne (IIF) göre küresel toplam borç 365 trilyon doları aştı. Georgieva bu değişimi, “Son 17 yıl boyunca faiz oranları GSYH büyüme oranlarının altında kalmış olduğu için politika yapıcılar nispeten rahat bir dönem geçirdiler. Artan faiz oranları artık bu duruma son veriyor” sözleriyle değerlendirdi.
Yapay zeka yatırımları piyasaları destekliyor
Öte yandan yapay zeka yatırımlarındaki dalga ve bu yatırımların sağlayacağı ekonomik kazanımlara ilişkin beklentiler, hisse senetlerini yeni zirvelere taşımayı sürdürüyor. Asya’nın önde gelen çip ve diğer ekipman üreticileri de bu süreçte rekor ihracat gerçekleştirdi.
Enerji maliyetlerinde yeni baskı riski
Tahvil satış dalgası, Şubat ayında ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırılarının ardından başladı. Saldırı yakıt tedarikini aksatırken dünya genelinde maliyetlerin yükselmesine neden oldu. Georgieva, enerji şokunun şimdiye kadar “büyük ancak kontrol altında” olduğunu söyledi.
Ancak Kuzey yarımkürede soğuk mevsimin yaklaşmasıyla talebin yükselmesi ve ülkelerin rezervlerini yenilemesi, fiyat baskılarını daha da artırabilir.
IMF Başkanı ayrıca yapay zeka altyapısının büyümesinin enerji talebini artırdığını ve ekonomik eşitsizlikleri derinleştirme riski taşıdığını belirtti. Georgieva, “Yapay zeka ile ilgili ticaretteki büyüme, bu değer zincirine dahil olan ekonomilerdeki yatırım patlamasını yansıtıyor” ifadelerini kullandı. Georgieva, “ancak bu büyüme diğer ekonomilerin çoğunu büyük ölçüde es geçiyor” uyarısında bulundu.
