Çin Merkez Bankası, ekimdeki sert satışların ardından hisse piyasalarındaki likiditeyi güçlendirmek amacıyla 100 milyar yuanı (15,04 milyar dolar) aşan yeni bir takas programı başlatıyor. Menkul kıymet ve fon şirketlerinin başvurularına ilişkin işlemler yarın yapılacak.
31 finans kuruluşundan 100 milyar yuanı aşan talep
Çin Merkez Bankasının (PBOC) bugün yaptığı açıklamaya göre programa 31 menkul kıymet ve fon yönetim şirketi katılmak için başvurdu. Toplam talep 100 milyar yuanı aşarken takas işlemlerinin vadesi bir yıl olarak belirlendi. Gerekli görülmesi halinde bu sürenin uzatılabileceği bildirildi.
Uygulama, finans kuruluşlarının düşük likiditeye sahip varlıklarını Merkez Bankası üzerinden daha kolay nakde çevrilebilen varlıklarla değiştirmesine imkân verecek. Böylece kurumların hisse senedi alımlarını finanse etmek için ilave kaynağa erişmesi hedefleniyor.
Ancak açıklanan rakamın borsaya doğrudan aktarılmış ya da kesin biçimde tahsis edilmiş bir tutar olmadığına dikkat çekildi. 100 milyar yuanı aşan miktar, kuruluşların programa yönelik başvurularındaki toplam talebi ifade ediyor. Gerçekleşecek işlem büyüklüğü, 3 Kasım’daki uygulamanın ardından kesinleşecek.
Ekimde CSI 300 yüzde 8,5 geriledi
Merkez Bankasının hamlesi, Çin hisse piyasalarının yaklaşık 10 yılın en sert aylık satışlarından birini yaşamasının ardından geldi. Ekonomik büyümeye ilişkin kaygılar ve teknoloji şirketlerindeki değer kayıplarıyla baskılanan CSI 300 endeksi, ekim ayında yüzde 8,5 düştü. Bu performans, 2016 yılının başından bu yana endeksin en kötü aylık sonucu oldu.
Kayıplar özellikle teknoloji ve büyüme hisselerinde yoğunlaştı. Shenzhen ChiNext ile STAR piyasası göstergelerindeki aylık gerilemeler yüzde 20’yi aşarken Şanghay Bileşik Endeksi ekim ayını yüzde 6,33 düşüşle tamamladı.
Satış dalgası yatırımcı güvenini zayıflatırken finansal sistemin istikrarına ilişkin endişeleri de artırdı. Gerileme ayrıca şirketlerin hisse ihracıyla finansman sağlama imkânlarını ve yatırımcıların risk iştahını baskıladı. Çinli yetkililer, düşüşün daha geniş çaplı finansal istikrarsızlığa dönüşmesini önlemek için mevcut destek araçlarını daha etkin kullanmaya yöneldi.
Program finans kuruluşlarına nasıl kaynak sağlayacak?
Menkul kıymet, fon ve sigorta şirketlerine sunulan takas imkânı, Çin Merkez Bankasının 2024 yılında oluşturduğu piyasa destek mekanizmaları arasında yer alıyor. Uygun kuruluşlar; tahvil, hisse senedi yatırım fonu ve belirli borsa hisseleri gibi varlıklarını teminat göstererek yüksek likiditeli kamu borçlanma araçları veya merkez bankası senetleri alabiliyor.
Bu varlıklar daha sonra finansman işlemlerinde kullanılabiliyor ve hisse senetleri ile borsa yatırım fonlarına yatırım için kaynak oluşturuyor. Mekanizma, Merkez Bankasının doğrudan hisse satın alması yerine finansal kuruluşların piyasaya fon aktarmasını kolaylaştırıyor.
Programdan sağlanacak finansmanın sermaye piyasalarındaki yatırımlara yönlendirilmesi planlanıyor. Hedef, finans kuruluşlarının hisse alımları yoluyla satış baskısını azaltmak ve piyasa likiditesini desteklemek.
Önceki iki uygulamanın toplamı 105 milyar yuan
PBOC aynı mekanizmayı daha önce iki kez devreye aldı. Ekim 2024’teki ilk işlemde 50 milyar yuan, Ocak 2025’teki ikinci işlemde 55 milyar yuan tutarında takas gerçekleştirildi. Önceki iki uygulamanın toplam büyüklüğü böylece 105 milyar yuana ulaştı.
İlk iki işlemde 20’şer finans kuruluşu yer almıştı. Yeni programda talep bildiren kuruluş sayısının 31’e çıkması, finans sektörünün bu aracı daha geniş kapsamda kullanmak istediğine işaret ediyor.
Çinli finans otoriteleri, 2 Kasım’daki toplantılarda piyasa destek mekanizmalarının kullanımını artırmaya yönelik seçenekleri de görüştü. Toplantılarda finans kuruluşlarının sağlanan imkânlardan daha hızlı yararlanması ve kaynakların hisse piyasalarına aktarılması ele alındı.
Çin endeksleri kararın ardından yükseldi
Destek hazırlığı, 2 Kasım işlemlerinde borsalarda toparlanma sağladı. CSI 300 endeksi günü yüzde 0,8 artışla 4.016,92 puanda tamamlarken Şanghay Bileşik Endeksi yüzde 1,1 yükseldi. Şanghay’daki artış, 27 Ağustos’tan bu yana görülen en güçlü günlük yükseliş oldu.
Teknoloji hisselerindeki kazanımlar daha belirginleşti. Büyük çip üreticilerinin ağırlıkta olduğu STAR Market 50 endeksi yüzde 3,1 değer kazanırken Shenzhen ChiNext endeksi yaklaşık yüzde 2 arttı.
Toparlanmanın kalıcılığı ise programın ne ölçüde kullanılacağına ve ekonomik koşulların seyrine bağlı olacak. Finans kuruluşlarının elde ettikleri kaynakları hangi hızla hisse alımlarına yönlendireceği de piyasaların izleyeceği başlıca unsurlar arasında bulunuyor.
Sayfada yer alan bilgiler tavsiye niteliği taşımayıp yatırım danışmanlığı kapsamında değildir. Yatırımcı profilinize uymayabilir.
