Akkuyu Nükleer Güç Santrali’nde (NGS), 1. Güç Ünitesi’nin işletme lisansı sürecindeki şartlardan biri olan tam kapsamlı acil durum ve yangın tatbikatı gerçekleştirildi.
Akkuyu sahasında çok kurumlu tatbikat
Rusya Devlet Nükleer Enerji Kuruluşu Rosatom tarafından inşa edilen Akkuyu NGS’deki çalışmaya santral personelinin yanı sıra sektörel teknik destek merkezleri ve Mersin’deki acil durum birimleri katıldı. Senaryo, Akkuyu NGS Eğitim ve Uygulama Merkezi’nde bulunan tam kapsamlı simülatörde modellendi.
Tatbikatı Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı Bakan Yardımcısı Zafer Demircan, Rusya Sivil Savunma, Acil Durumlar ve Doğal Afetlerin Sonuçlarının Giderilmesinden Sorumlu Bakan Yardımcısı Anatoliy Suprunovskiy, Rosatom temsilcileri, Nükleer Düzenleme Kurumu (NDK) yetkilileri ve diğer kurumların temsilcileri izledi.
Uygulamada Akkuyu NGS işletme ekibi, yangın güvenliği ve acil durum-kurtarma birimleri, AFAD, Mersin Büyükşehir Belediyesi İtfaiye Dairesi ve Gülnar Orman İşletme Müdürlüğü görev aldı. Rosatom’un teknik destek merkezleri ile Dünya Nükleer İşletmeciler Birliğinin (WANO) Moskova Merkezi de video konferansla çalışmalara destek verdi.
Simülatörde olağan dışı durum senaryosu
Programda, 1. Güç Ünitesi’nin ünite kontrol odasını temsil eden tam kapsamlı simülatörde, düşük olasılıklı teknolojik aksaklıklar ile ekipman arızalarının aynı anda yaşandığı varsayıldı. Vardiya personeli, talimatlar doğrultusunda güç ünitesinin durumunu değerlendirdi ve reaktör tesisinin parametrelerini normalleştirmek için gerekli adımları attı.
İşletme faaliyetleriyle eş zamanlı olarak santral yönetimi ve dış kurumlarla bilgi paylaşımını sağlayan haberleşme altyapısı da denendi. Sistemler, sektör uzmanlarından tavsiye alınmasına imkan verecek şekilde test edildi.
Tahliye ve kriz yönetimi uygulandı
Akkuyu NGS sahasındaki mobil kriz merkezinde, acil durumun yönetiminden sorumlu grup ile Acil Durum Komisyonu görev yaptı. Katılımcılar karar alma, müdahale ekiplerinin koordinasyonu ve personelin korunmasına ilişkin süreçleri uygularken, müdahalede yer almayan çalışanlar eğitim amacıyla tahliye tatbikatına katıldı.
Yangın senaryosunda, 1. Güç Ünitesi’nin iç ihtiyaç yedek transformatöründe çıktığı varsayılan yangına müdahale edildi. Akkuyu NGS yangın güvenliği birimi ile Mersin Büyükşehir Belediyesi itfaiye ekipleri, alevlerin söndürülmesi ve çevredeki ekipmanların korunması için birlikte çalıştı.
Santral sahasının dışında, enerji nakil hatlarının altında varsayılan orman yangını da tatbikat kapsamına alındı. Gülnar Orman İşletme Müdürlüğü, Akkuyu NGS yangın güvenliği ekipleri, Akkuyu Nükleer AŞ ve yüklenici kuruluşların çalışanlarından oluşan gönüllüler müdahalede bulundu. Ekipler kesintisiz su temini, yangın şeritleri oluşturulması ve ulaşılması zor bölgelere helikopterle erişim uygulamalarını gerçekleştirdi.
Akkuyu NGS arama-kurtarma ekibi ise enkaz altında kalan kişilerin çıkarılması, yüksekten indirilmesi ve yaralıların sağlık ekiplerine teslim edilmesine yönelik çalışmaları yerine getirdi.
Büyükeceli’de kabul ve yönlendirme merkezi kuruldu
AFAD ekipleri, Büyükeceli’de tahliye edilen personelin kabulü ve yönlendirilmesi için bir merkez oluşturdu. Burada dozimetri kontrolü, dekontaminasyon ve ilk yardım süreçleri uygulandı. Mersin Valisi Atilla Toros, merkezin donanımını ve yürütülen faaliyetleri yerinde denetledi.
İşletme lisansı hazırlıkları devam ediyor
Rosatom Genel Müdürü Aleksey Likhachev, Akkuyu NGS’de eğitim ve tatbikatların düzenli biçimde yapıldığını, bu yılki uygulamanın ise özel önem taşıdığını belirtti.
Likhachev, “1. Güç Ünitesi’nin işletmeye alınmasına her geçen gün daha da yaklaşıyoruz. Devreye alma çalışmalarına başlamadan önce Nükleer Düzenleme Kurumundan işletme lisansı almamız gerekiyor. Tam kapsamlı acil durum tatbikatının gerçekleştirilmesi de bu lisansın alınmasına yönelik şartlardan biri.” ifadelerini kullandı.
Tatbikatın farklı senaryolarda personelin koordinasyonunu ve müdahale sistemlerinin etkinliğini ölçmeyi amaçladığını aktaran Likhachev, “Hazırlık çalışmalarını Türk tarafıyla birlikte yürütüyor olmamız özellikle önem taşıyor. Rus nükleer sektörünün yıllar içinde edindiği deneyimi Türkiye’nin ulusal müdahale sistemiyle bir araya getiriyoruz. Uzun süredir oluşturduğumuz ve güçlendirdiğimiz bu işbirliği mekanizmaları, Akkuyu NGS’nin tüm işletme süreci boyunca uygulanmaya devam edecek.” değerlendirmesinde bulundu.
Suprunovskiy: Tatbikatın hedefleri tamamlandı
Rusya Sivil Savunma, Acil Durumlar ve Doğal Afetlerin Sonuçlarının Giderilmesinden Sorumlu Bakan Yardımcısı Anatoliy Suprunovskiy, Rusya Acil Durumlar Bakanlığı heyetinin tatbikata gözlemci olarak katıldığını belirterek şu ifadeleri kullandı:
“Bugün Rusya Acil Durumlar Bakanlığı heyeti gözlemci olarak acil durum ve yangın taktik tatbikatlarına katıldı. Tatbikat kapsamında çeşitli görevler uygulamalı olarak yerine getirildi. Hem nükleer güç santralinin hem de belediyenin ve Türkiye Cumhuriyeti yürütme organlarının ekip ve imkanları koordineli bir şekilde çalıştı, tatbikatın tüm hedeflerine ulaşıldı. Görevler eksiksiz olarak ve yüksek organizasyon seviyesinde yerine getirildi.”
