Milano’daki bir yetimhanede büyüyen Leonardo Del Vecchio, 14 yaşında başladığı fabrika işinden dünyanın en büyük gözlük gruplarından birini kurmaya uzanan bir kariyer inşa etti. 1961’de Agordo’da kurduğu Luxottica; üretim, marka, dağıtım ve perakendeyi aynı yapı altında birleştirerek Ray-Ban, Oakley, LensCrafters ve Sunglass Hut gibi isimlerin arkasındaki küresel güce dönüştü.
Yetimhaneden Luxottica’nın kuruluşuna
Del Vecchio 1935’te Milano’da doğdu. Babası, kendisi doğmadan önce hayatını kaybeden bir sebze satıcısıydı. Ailesinin maddi sıkıntıları nedeniyle Leonardo, yedi yaşında Milano’daki yetimhaneye gönderildi. 14 yaşında metal kalıp ve parça üreten bir fabrikada çıraklığa başladı. Gözlük çerçevesi parçalarının da üretildiği fabrikada metal işleme, kalıp ve üretim süreçlerini öğrendi; bu dönemde geçirdiği iş kazasında parmağının bir bölümünü kaybetti.
1958’de Milano’da gözlük çerçevelerinde kullanılan kalıp ve parçaları üretmeye başlayan Del Vecchio, üç yıl sonra Dolomitler’in eteklerindeki Agordo kasabasına taşındı. Luxottica’yı 1961’de burada kurdu. İlk yıllarda şirket, diğer gözlük üreticilerine kalıp, metal parça ve yarı mamul sağlıyor, Agordo’daki çalışan sayısı ise yalnızca 14 kişiden oluşuyordu.
Del Vecchio çalışma anlayışını yıllar sonra, “Meyve satmaya başlasaydım, meyveye tutkuyla bağlanırdım” sözleriyle anlatmıştı. Bu ifade, yaptığı işin türünden çok işe yaklaşımını öne çıkardığını gösteriyordu.
Parça üretiminden küresel perakendeye
Del Vecchio, yalnızca başkalarının gözlükleri için parça üretmek yerine komple gözlük üretme fırsatını değerlendirdi. Luxottica 1967’de kendi markasıyla tam çerçeve satmaya başladı, 1971’de de kendi markalı gözlük koleksiyonunu sundu. Şirket böylece fason üreticilikten bağımsız üreticiliğe geçti.
Bir sonraki adım dağıtım oldu. Luxottica 1974’te Scarrone adlı dağıtım şirketini satın aldı, 1980’lerde İtalya dışına açıldı, 1988’de Giorgio Armani ile lisans anlaşması yaptı ve 1990’da New York Borsası’nda işlem görmeye başladı. 1995’te ABD’de United States Shoe Corporation’ın satın alınmasıyla bünyedeki LensCrafters da gruba katıldı. Böylece şirket, üretimin yanı sıra doğrudan tüketiciye ulaşan geniş bir mağaza ağına sahip oldu.
Ray-Ban ve Oakley satın alımları
Luxottica’nın büyüme stratejisinin en dikkat çekici adımlarından biri 1999’da Ray-Ban’in Bausch & Lomb’dan yaklaşık 640 milyon dolara satın alınmasıydı. Bu işlem, tanınmış bir markayı şirketin üretim, dağıtım, pazarlama ve perakende gücüyle bir araya getirdi. 2001’de Sunglass Hut, 2007’de ise Oakley 2,1 milyar dolarlık anlaşmayla Luxottica bünyesine katıldı.
Del Vecchio’nun yaklaşımı, gözlüğü yalnızca bir çerçeve olarak değil; tasarım, üretim, marka, lisans, dağıtım ve mağazadan oluşan bir değer zinciri olarak ele almaktı. Armani, Chanel, Prada ve Bulgari gibi markalarla yapılan lisans anlaşmaları da bu modelin bir parçasını oluşturdu. Del Vecchio, şirketin büyüklüğü hakkında “Bu kadar büyümeyi hiçbir zaman beklemiyordum, amacımız sadece güzel gözlükler üretmekti. Yarınların çerçevesinin bugünkünden daha iyi olacağına hâlâ inanıyoruz; bu bizim kanımızda var” demişti.
EssilorLuxottica döneminde mirası
Del Vecchio 2022’de 87 yaşında hayatını kaybetti. Luxottica ise 2018’de Fransız lens üreticisi Essilor ile birleşerek EssilorLuxottica adını aldı. Hisseleri borsada işlem gören şirketin en büyük hissedarı, Del Vecchio ailesinin yatırım şirketi Delfin olurken günlük yönetim aile üyelerine geçmedi. Francesco Milleri 2020’de CEO oldu; Del Vecchio’nun ölümünün ardından 2022’de Yönetim Kurulu Başkanlığı görevini de üstlendi.
Agordo’da 14 kişinin çalıştığı bir işletme olarak başlayan yapı, klasik bir aile şirketi yerine halka açık, milyarlarca euroluk küresel bir gruba dönüştü. EssilorLuxottica 2025’i 28,5 milyar euro gelirle tamamladı ve bugün gözlük çerçeveleri ile güneş gözlüklerinin yanı sıra gözlük camları, görme bakımı ve teknoloji alanlarında da faaliyet gösteriyor. Del Vecchio’nun mirası, üretimden tüketiciye ulaşana kadar gözlük sektörünün daha büyük bölümünü aynı yapı içinde birleştirmesiyle şekillendi.
