Emtia piyasalarında haftalık fiyatlamalarda Fed’in faizleri bu ay sabit bırakabileceği beklentisi ve ABD tahvil getirilerindeki geri çekilme altın ile gümüşü destekledi. Orta Doğu’daki gelişmeler ve kasırganın üretime etkisi ise enerji fiyatlarını yukarı taşıdı.
Fed beklentileri ve tahvil faizleri piyasayı yönlendirdi
ABD iş gücü piyasasında görülen soğuma işaretleri, Fed’in faiz artırımına ilişkin beklentilerin aralık ayına ötelenmesine yol açtı. Para piyasalarında, bankanın ekim toplantısında politika faizini değiştirmeme ihtimali öne çıktı.
Fed’in 15-16 Eylül toplantısına ait tutanaklarda, yetkililerin çoğunun yıl sonuna kadar ek faiz artırımını uygun gördüğü belirtildi. Belgelerde enerji fiyatlarındaki yükseliş ve güçlü talebin enflasyona etkisine dikkat çekilirken, sonraki kararların açıklanacak verilere göre alınacağı vurgulandı.
İstanbul Ekonomi Forumu’nda konuşan Fed Yönetim Kurulu Üyesi Christopher Waller da enflasyonu yüzde 2 hedefine çekebilmek için ilave faiz artırımlarının gerekebileceğini söyledi. Waller, zamanlama konusunda esneklik bulunduğunu ve her toplantıda faiz artırımının zorunlu olmadığını ifade etti.
ABD Hazinesinin 6 milyar dolarlık tahvil geri alımının takip edildiği haftada, tahvil piyasasındaki satış baskısı kısmen azaldı. ABD’nin 10 yıllık tahvil faizi 7 Ekim Çarşamba günü yüzde 5,36 seviyesini gördükten sonra haftayı yüzde 5,25’te tamamladı.
Dolar endeksi haftalık bazda yüzde 0,3 yükselerek 102,2’ye çıktı. Doların değer kazanması metalleri baskılasa da tahvil faizlerinin hafta içindeki zirvelerinden gerilemesi değerli metallerde toparlanma sağladı.
Altın ve gümüşte düşük seviyelerden alım geldi
Değerli metaller, hafta boyunca faiz beklentilerinin etkisiyle dalgalı bir görünüm sergiledi. Yüksek tahvil getirileri, faiz geliri sağlamayan metallerin alternatif maliyetini yükseltirken güçlü dolar da diğer para birimlerindeki yatırımcıların alım maliyetini artırdı.
Ons altın çarşamba günü 5 Ağustos’tan bu yana en düşük seviyesine indi. Çin’den gelen veriler ise merkez bankasının eylülde altın alımlarını artırdığını ve alım serisini üst üste 23. aya taşıdığını gösterdi.
Haftanın son iki işlem gününde düşük fiyatlardan gelen alımların güçlenmesiyle altın, iki haftalık düşüş serisini sona erdirerek haftayı yükselişle tamamladı. Analistler, yüksek tahvil faizlerinin borçluluk endişelerini yansıttığını, bu kaygıların altın talebini destekleyebileceğini belirtti. Para politikasında önceden belirlenmiş bir yol bulunmamasının da altındaki oynaklığı artırdığına dikkat çekildi.
Gümüşte hafta ortasında yüksek faizlerin baskısı hissedildi. GCM Yatırım’ın hafta içinde yayımladığı değerlendirmede, tahvil getirileri ile enerji kaynaklı enflasyon endişelerinin gümüşü baskıladığı, Fed’in kısa vadede faizleri sabit tutabileceği beklentisinin ise kayıpları sınırlayabileceği kaydedildi.
9 Ekim Cuma günü değerli metallere yayılan alımlarla gümüş de toparlandı ve haftayı artıda bitirdi.
| Emtia | Haftalık değişim |
|---|---|
| Altın | %1,3 artış |
| Gümüş | %0,7 artış |
| Paladyum | %1,6 düşüş |
| Platin | %0,5 düşüş |
Bakırda Çin talebi ve arz endişesi etkili oldu
Çinli alıcıların tatil sonrasında piyasaya dönmesi ve bakır madenlerinde üretime yönelik riskler baz metalleri destekledi. Buna karşılık güçlü dolar ile yüksek enerji maliyetleri yükselişi sınırladı.
Çin’in ithal bakır talebini gösteren Yangshan primi, 8 Ekim Perşembe günü ton başına 125 dolara çıkarak Kasım 2022’den beri en yüksek seviyesine ulaştı. Şili’deki Centinela madeninde süren grev de arz endişelerini artırdı.
Analistler, tatil sonrasında Çinli alıcıların stok yenilemesinin bakır fiyatlarına destek verebileceğini, düşük stoklar ve madenlerdeki arz risklerinin de fiyatlamada etkili olduğunu aktardı.
Doların hafta içinde güçlenmesi ise baz metallerde satış baskısı yarattı. Londra Metal Borsası’nda alüminyum perşembe günü üç ayın en düşük seviyesini gördü.
Tezgah üstü piyasada baz metallerin libre bazındaki haftalık performansı bakırda yüzde 2,1, çinkoda yüzde 1,2 ve kurşunda yüzde 0,7 artış şeklinde gerçekleşti. Alüminyum yüzde 2,1 gerilerken nikel yatay kaldı.
Orta Doğu ve kasırga enerji fiyatlarını yükseltti
Orta Doğu’daki çatışmalar ve Hürmüz Boğazı’nda tanker trafiğinin yavaşlaması arz endişelerini gündeme taşıdı. Isaias Kasırgası’nın ABD’nin Meksika Körfezi’ndeki petrol ve doğal gaz üretimine etkileri de piyasada izlendi.
ABD Enerji Enformasyon İdaresinin (EIA) cuma günü yayımladığı değerlendirmeye göre, kasırga öncesinde platformların tahliye edilmesi ve faaliyetlerin durdurulması nedeniyle perşembe itibarıyla günlük yaklaşık 1,3 milyon varil petrol üretimi devre dışı kaldı. Doğal gaz üretimindeki kesintiler de arz kaygılarını güçlendirdi.
ABD Başkanı Donald Trump’ın cuma günü İran ile görüşmelerin verimli geçtiğini açıklaması ve Çin’in rafine petrol ürünü ihracatına yeniden başlayacağı yönündeki haberler, petrol fiyatlarındaki yükselişi sınırladı.
Trump ayrıca Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile dizel tedariki konusunda anlaşmaya vardıklarını duyurdu. Buna göre Rusya, ABD ve küresel piyasalara ilk aşamada 300 bin tonun üzerinde, kasımda ilave 500 bin ton ve sonrasında 1 milyon ton dizel sağlayacak. Açıklamanın ardından ABD’de dizel vadeli işlem fiyatları geriledi.
Doğal gazda üretim kesintilerine rağmen stoklardaki artış fiyat yükselişini sınırladı. EIA verilerine göre 2 Ekim’de sona eren haftada doğal gaz stokları 85 milyar fit küp artarak 3 trilyon 500 milyar fit küpe ulaştı. Stoklar 5 yıllık ortalamanın yüzde 2 üzerinde gerçekleşti.
Haftalık bazda aralık vadeli doğal gazın İngiliz termal birimi cinsinden fiyatı yüzde 5 artarken, aralık vadeli Brent petrolün varil fiyatı yüzde 2,12 yükseldi.
Tarım emtialarında USDA tahminleri ayrışmayı getirdi
Tarım emtialarında haftanın son günü açıklanan ABD Tarım Bakanlığının (USDA) Dünya Tarımsal Arz ve Talep Tahminleri Raporu ile kasırganın hasada etkisine ilişkin beklentiler öne çıktı.
USDA’nın mısır üretimi ve verim tahminlerini artırması satış baskısını güçlendirdi. Bakanlık, sezon sonu mısır stok öngörüsünü 282 milyon kile yükseltti.
Buğdayda ABD’nin ihracat tahmininin düşürülmesi ve sezon sonu stok beklentisinin 740 milyon kileye çıkarılması fiyatları baskıladı. Pirinçte ABD üretim ve sezon sonu stok tahminlerinin aşağı çekilmesi ise fiyatlara destek verdi.
Soya fasulyesinde üretim tahmininin yükseltilmesi cuma günü ilk işlemlerde satış getirse de güçlü talep fiyatların yeniden toparlanmasını sağladı.
Chicago Ticaret Borsasında pirincin yüz libre başına fiyatı yüzde 3,8 yükseldi. Kile başına fiyatlar soya fasulyesinde yüzde 1,1 artarken mısırda yüzde 3,5 ve buğdayda yüzde 1,8 düştü.
Şekerde Brezilya’daki yağışların hasat ve işleme faaliyetlerini aksatması ile El Nino’nun Asya üretimini azaltabileceği beklentisi etkili oldu. Kahvede ise Brezilya’nın artan ihracatı arzın güçlendiğine işaret ederek fiyatları aşağı çekti.
ABD’de Intercontinental Exchange’te libre bazında fiyatlar pamukta yüzde 1,9 ve şekerde y
