Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) 2025 yılı Hanehalkı Tüketim Harcaması (Bölgesel) sonuçları, Türkiye’de hane bütçelerinin bölgelere göre belirgin biçimde ayrıştığını gösterdi. Toplam tüketim harcamalarının yüzde 25,6’sı İstanbul’da yapılırken, konut ve kira harcamalarında İstanbul, gıda harcamalarında ise Güneydoğu Anadolu öne çıktı.
İstanbul’un toplam harcamalardaki payı yüzde 25,6
TÜİK’in bölgesel tahminleri, 2023, 2024 ve 2025 yıllarına ait Hanehalkı Bütçe Araştırması verilerinin birleştirilmesiyle oluşturulan bütünleşik veri seti üzerinden hazırlandı.
Türkiye genelindeki tüketim harcamalarının bölgesel dağılımında İstanbul yüzde 25,6 ile ilk sırada yer aldı. İstanbul’u yüzde 14,5 ile Ege ve yüzde 12,6 ile Akdeniz izledi. Kuzeydoğu Anadolu yüzde 1,4 ile en düşük paya sahip bölge olurken, Ortadoğu Anadolu yüzde 2,5, Doğu Karadeniz ise yüzde 2,8 pay aldı.
İBBS 2. Düzey sınıflamasında da İstanbul yüzde 25,6 ile ilk sıradaki yerini korudu. Ankara’nın payı yüzde 8,3, İzmir’in payı yüzde 6,5 olurken Kocaeli, Sakarya, Düzce, Bolu ve Yalova’yı kapsayan bölge toplam harcamaların yüzde 5,7’sini oluşturdu.
Konut ve kira harcamalarında İstanbul ve İzmir
Bölgelerin kendi tüketim harcamaları içindeki dağılımına göre, İBBS 1. Düzey bölgelerinde konut ve kiraya en yüksek payı ayıran bölge yüzde 29,6 ile İstanbul oldu. Kuzeydoğu Anadolu’da ise bu oran yüzde 22,1 ile en düşük seviyede kaldı.
İBBS 2. Düzey bölgelerinde İzmir yüzde 30,2 ile ilk sıraya yerleşirken, Van, Muş, Bitlis ve Hakkari’yi kapsayan bölgede konut ve kira harcamalarının payı yüzde 19,6 olarak hesaplandı. Türkiye genelindeki konut ve kira harcamalarının yüzde 28,4’ünün İstanbul’da yapılması, kentin toplam harcama içindeki ağırlığını da ortaya koydu.
Gıda harcamalarında Güneydoğu Anadolu başı çekti
Gıda ve alkolsüz içeceklerin hanehalkı tüketim harcamalarındaki payı Güneydoğu Anadolu’da yüzde 27,1’e ulaştı. İstanbul’da ise bu oran yüzde 14,2 olarak kaydedildi.
İBBS 2. Düzey bölgeleri arasında Şanlıurfa ve Diyarbakır’ın yer aldığı bölgede gıdanın bütçedeki payı yüzde 29,6’ya çıktı. Böylece bu bölgede gıda harcamalarının ağırlığı, İstanbul’daki oranın iki katından fazla oldu. İstanbul, yüzde 14,2 ile gıdanın toplam harcamalar içindeki payının en düşük olduğu bölge olarak öne çıktı.
Ulaştırmada Batı Marmara lider
Ulaştırma harcamalarının toplam tüketim içindeki payı, İBBS 1. Düzey bölgelerinde Batı Marmara’da yüzde 23,3 ile en yüksek seviyeye çıktı. Güneydoğu Anadolu’da ise bu oran yüzde 16,5 oldu.
İBBS 2. Düzey bölgelerinde Kocaeli, Sakarya, Düzce, Bolu ve Yalova’yı kapsayan bölgede ulaştırmanın payı yüzde 25’e ulaştı. Şanlıurfa ve Diyarbakır’ın yer aldığı bölgede ise ulaştırma harcamalarının payı yüzde 12,9 olarak belirlendi.
TÜİK’in kullandığı bölgesel sınıflamalar
İBBS 1. Düzey sınıflamasında İstanbul (TR1), Batı Marmara (TR2), Ege (TR3), Akdeniz (TR6), Kuzeydoğu Anadolu (TRA), Ortadoğu Anadolu (TRB), Doğu Karadeniz (TR9) ve Güneydoğu Anadolu (TRC) bölgeleri bulunuyor.
İBBS 2. Düzey sınıflamasında ise İzmir (TR31), İstanbul (TR10), Kocaeli, Sakarya, Düzce, Bolu ve Yalova (TR42), Van, Muş, Bitlis ve Hakkari (TRB2) ile Şanlıurfa ve Diyarbakır (TRC2) öne çıkıyor.
