Ekonomist Robin Brooks, ABD dolarındaki bu yılki yükselişin kalıcı bir güçlenmeden çok İran savaşı ve petrol fiyatlarındaki artıştan kaynaklanan geçici bir süreç olduğunu belirtti. Brooks, savaş sona erdiğinde küresel piyasalarda doların yeniden değer kaybedebileceğini öngördü.
Doları destekleyen iki ana unsur
Brooks’un değerlendirmesine göre doların bu yıl güçlenmesinde iki temel etken rol oynadı. Bunlardan ilki, özellikle yapay zekâ yatırımlarının desteğiyle ABD ekonomisinin diğer G10 ekonomilerinden daha iyi performans göstermesi oldu. İkinci etken ise İran savaşıyla artan belirsizlik sonucunda yatırımcıların güvenli liman olarak dolara yönelmesiydi.
Ekonomist, ikinci unsurun dolar üzerindeki etkisinin daha belirgin olduğunu vurguladı. Savaşın sona ermesiyle güvenli liman talebinin tersine dönebileceğini belirten Brooks, bunun dolar üzerinde değer kaybı baskısı yaratabileceğini ifade etti.
Petrolün varil fiyatı 70 dolara gerileyebilir
İran savaşının bitmesi halinde Brent petrolün kısa süre içinde varil başına 70 dolara düşebileceğini tahmin eden Brooks, haziran ayında imzalanan mutabakat sonrasında yaşanan fiyat hareketlerini bu beklentisine örnek gösterdi.
Brent petrol o dönemde gerilemiş ve Paratic Piyasalar verilerine göre Temmuz başında 70 dolara kadar inmişti. Petrol stoklarının yeniden doldurulması gerekeceği gerekçesiyle düşüşün yavaş olacağı düşünülmesine karşın, fiyatların hızlı ve sert biçimde gerilediğini hatırlatan Brooks, benzer bir tablonun savaşın sona ermesiyle tekrarlanabileceğini söyledi.
Brooks’a göre petrol fiyatlarında keskin ve kalıcı bir düşüş, küresel piyasalar bakımından önemli sonuçlar doğurabilir. Ekonomist, savaşın doların daha önce başlamış olan değer kaybı sürecini geçici olarak durdurduğunu savundu.
Dolar karşısında hangi para birimleri güçlenebilir?
Brooks, analizinde Brent petrol fiyatlarındaki günlük değişimler ile G10 ülkelerinin para birimlerinin dolar karşısındaki hareketleri arasındaki korelasyonu değerlendirdi.
İncelemede Norveç kronu, Kanada doları, Japon yeni, euro, İngiliz sterlini, Yeni Zelanda doları, Avustralya doları, İsviçre frangı ve İsveç kronu ele alındı.
Farklı dönemlerdeki korelasyonları karşılaştıran Brooks, son dönemde petrol fiyatlarındaki artıştan dolar karşısında en fazla olumsuz etkilenen para biriminin İsveç kronu olduğunu belirtti. İsviçre frangı ve Avustralya dolarında da benzer bir ilişki görüldüğünü aktardı.
Bu doğrultuda Brooks, petrol fiyatlarının düşmesi halinde dolar karşısında en hızlı değer kazanabilecek para biriminin İsveç kronu olabileceğini öngördü.
Norveç kronunun ise ülkenin enerji ihracatına yüksek bağımlılığı nedeniyle farklı bir seyir izleyebileceğine dikkat çekti. Petrol fiyatlarındaki gerilemenin Norveç kronu üzerinde baskı oluşturabileceğini belirtti.
Gelişen ülke kurları da gündemde
Brooks, doların yalnızca gelişmiş ülke para birimleri karşısında değil, gelişmekte olan ülke para birimleri karşısında da zayıflayabileceği görüşünde.
Ekonomist, gelişmekte olan ülke para birimleri karşısındaki zayıflığı, ABD’de kurumsal ve mali yapıya yönelik endişelerin etkilediği daha geniş bir değer kaybı eğiliminin parçası olarak değerlendirdi. Brooks, mali baskınlık ve merkez bankası bağımsızlığındaki zayıflama gibi unsurlara işaret etti.
Genel beklentisinin doların G10 para birimlerinin tamamı karşısında gerilemesi yönünde olduğunu söyleyen Brooks, düşüşün her para biriminde aynı seviyede gerçekleşmeyebileceğini kaydetti.
Brooks’un analizine göre İran savaşının bitmesi ve petrol fiyatlarının gerilemesi durumunda dolar karşısında en güçlü performansı İsveç kronunun göstermesi bekleniyor.
