Kanada’nın önde gelen fon yönetim şirketlerinden Jarislowsky Fraser Ltd.’yi kuran yatırımcı Stephen A. Jarislowsky, 101 yaşında hayatını kaybetti.
Yaklaşık 60 yıl şirketini yönetti
Küçük hissedarların haklarını savunması, büyük şirket yönetimleriyle yürüttüğü mücadeleler ve uzun vadeli yatırım anlayışıyla tanınan Jarislowsky, Montreal merkezli şirketinin yönetimini yaklaşık 60 yıl boyunca sürdürdü.
Ailesi tarafından yapılan açıklamada Jarislowsky, “vizyoner bir yatırımcı, hayırsever ve özverili bir vatandaş” olarak tanımlandı. Açıklamada, yaşamını Kanada genelinde eğitim, etik ve mükemmelliği desteklemeye adadığı ifade edildi.
Jarislowsky Fraser, 2007-2008 küresel finans krizinden önce 60 milyar dolara kadar varlık yönetiyordu. Jarislowsky, yatırımcılığın yanı sıra şirket yönetişimi, yönetici ücretleri ve azınlık hissedarlarının hakları alanlarında da etkin rol oynadı.
Uzun vadeli, düşük riskli yatırım stratejisi
Jarislowsky, şirketini 1955 yılında Scott Fraser ile kurdu. Büyük emeklilik fonları ve bağış fonlarının varlıklarını yöneten kuruluş, uzun vadeli yatırımları ve düşük riskli yaklaşımı benimsedi.
Şirketin portföyünde Toronto-Dominion Bank, Royal Bank of Canada ve Suncor Energy gibi şirketlerin hisseleri yer aldı. Strateji, alternatif yatırımlardan kaçınmayı; işlem maliyetleri ve vergileri azaltmak için portföy devir hızını düşük tutmayı temel aldı.
2002 yılında Jarislowsky ile Kanada İyi Yönetim Koalisyonu’nu kuran Claude Lamoureux, 2012’de verdiği röportajda yatırımcının yaklaşımını şöyle anlatmıştı:
“Stephen yatırım yaptığında, bu altı aylık bir süre için değil. Yatırımlarının çoğunu kariyerinin başında yaptı. Genellikle bir şirketin yüzde 15’lik hissesini oluşturur ve orada kalır. Yönetime görüşünü iletecektir.”
Azınlık hissedarların haklarını savundu
Jarislowsky, küçük yatırımcıların haklarını korumak için şirket yönetimleri ve büyük hissedarlarla karşı karşıya geldi. Kanada’da ulusal bir menkul kıymetler düzenleyicisi oluşturulması yönündeki başarısız girişimi destekledi; şirket yöneticilerine ödenen ücretlerin azaltılması için de mücadele etti.
Bu mücadelenin dikkat çeken örneklerinden biri, 1978’de Consolidated-Bathurst Inc.’in Domglas Ltd.’yi satın alma girişimiydi. Jarislowsky, diğer muhalif hissedarlarla birlikte teklife itiraz etti.
Financial Post gazetesinin 2004 tarihli haberine göre, süreç sonunda azınlık hissedarlarına hisse başına 36 dolar ödendi. Bu rakam, ilk teklif olan 20 dolardan daha yüksekti.
Jarislowsky, gazeteye yaptığı açıklamada yaklaşımını şu sözlerle dile getirmişti:
“Hiçbir zaman haksız olduğunu düşündüğüm bir şey istemem. Adil bir anlaşma istiyorum, ne fazla ne eksik. Aldatılmak istemiyorum. Aptal yerine konulmak istemiyorum.”
Yatırım kurallarını kitabında topladı
Jarislowsky’nin yatırım alanındaki sekiz kuralı arasında iyi yönetilen büyük şirketlerin hisselerini almak, gayrimenkul, tahvil veya altın yerine hisse senetlerini tercih etmek, portföy oluşturmaya hayatın erken dönemlerinde başlamak, piyasa dalgalanmaları karşısında kararlı davranmak ve yatırım yapılan şirketleri tanımak bulunuyordu.
Yatırım felsefesini 2005 yılında yayımlanan Yatırım Hayvanat Bahçesi: Boğaları ve Ayıları Evcilleştirmek adlı kitabında anlattı.
Jarislowsky, 2010 yılında Globe and Mail’e verdiği röportajda yaklaşımını şu ifadelerle özetlemişti:
“Açgözlülükle motive olmamalısınız. Sermayenin korunması ve gerçekçi büyüme ile motive olmalısınız.”
Eğitim ve bilime milyonlarca dolarlık destek
Jarislowsky, yaşamının son döneminde Jarislowsky Vakfı üzerinden yükseköğrenim, tıp, bilim, sanat ve çevre alanlarına her yıl milyonlarca dolar bağış yaptı.
9 Eylül 1925’te Berlin’de doğan Jarislowsky, Hollanda ve Fransa’daki okullarda eğitim gördükten sonra 1941’de ABD’ye göç etti. Cornell Üniversitesi’nde makine mühendisliği lisansını tamamladı; ardından ABD Ordusu’nda görev yaptı ve İkinci Dünya Savaşı’nın sonrasında Japonya’da karşı istihbarat alanında çalıştı.
1946’da ABD’ye dönen Jarislowsky, Chicago Üniversitesi’nde yüksek lisans yaptı ve Harvard İşletme Okulu’ndan MBA derecesi aldı. Daha sonra Montreal’deki Alcan Alüminyum şirketinde üç yıl görev yaptı.
Kanada Nişanı sahibi Jarislowsky; SNC-Lavalin Group, Birleşik Krallık merkezli Daily Telegraph ve kereste şirketi Goodfellow dahil yaklaşık 30 şirketin yönetim kurulunda yer aldı. 2007 yılında Kanada İş Dünyası Onur Listesi’ne dahil edildi.
Jarislowsky’nin yatırım şirketinin yönetim kurulunda görev yapan Gail Jarislowsky ile dört çocuğu bulunuyordu.
