SPK’nın 17 Eylül 2026 tarihli tasfiye kararlarıyla kapsamına aldığı yatırım fonları için hazırlanan kanun teklifi taslağı şekillendi. Düzenleme, fonlardan hukuka aykırı çıkarılan varlıkların geri alınmasını ve yatırımcılara adil ödeme yapılmasını güvenceye almayı amaçlıyor.
Düzenleme yalnızca belirlenen fonları kapsayacak
Bloomberg HT’nin ulaştığı teklife göre, tasfiye sürecinde kaybolan değerlerin sorumlulardan tahsil edilmesi ve geri kazanılan kaynakların fon pay sahiplerine dağıtılması yasal çerçeveye bağlanacak. Teklif, genel bir tasfiye rejimi kurmak yerine yalnızca kapsamda sayılacak spesifik fonlar için uygulanacak.
Hak sahipleri kurum kayıtlarıyla belirlenecek
Tasfiye işlemleri, SPK’nın gözetim ve denetimi altında görevlendirilecek banka ve kurumlarca yürütülecek. MKK, Takasbank, TEFAS ile portföy saklama ve dağıtım kuruluşlarının kayıtları karşılaştırılarak fon ve hesap bazında hak sahipleri tespit edilecek.
SPK’nın sermaye piyasası mevzuatına aykırı işlem yaptığını, manipülasyon veya piyasa dolandırıcılığına katıldığını ya da bu kişilerle birlikte hareket ettiğini belirlediği kişi ve kurumlara tasfiye ve geri kazanım hesabından ödeme yapılmayacak.
Varlık satışlarında piyasa koşullarını korumak amacıyla SPK; Borsa dışında satış, geçici fiyat marjı uygulanması veya satın alınan varlıkların belirli bir dönem satılamaması gibi tedbirler alabilecek.
Net yatırım tutarı MKK tarafından hesaplanacak
Fon varlıklarının tüm yatırımcıların alacağını karşılamaması halinde ödeme hesabında kullanılacak “net yatırım tutarı” MKK tarafından belirlenecek. Fona yapılan nakit giriş ve çıkışları, TÜİK’in TÜFE ve Yİ-ÜFE verilerinin aritmetik ortalamasıyla enflasyona göre güncellenecek; ardından “ilk giren ilk çıkar” yöntemiyle netleştirilecek.
Tasfiye varlıklarından, net yatırım tutarı 1 milyon liranın altında kalan yatırımcılara net tutarı kadar; 1 milyon lira ve üzerindekilere ise en fazla 1 milyon lira ara ödeme yapılabilecek.
Ara ödemelerde endeksleme yapılmayacak. Para piyasası fonları dışındaki fonlarda bu ödeme, tasfiye kararının verildiği tarihteki toplam katılma payı değerini aşamayacak. Dağıtılabilecek nakdin yetersiz olması durumunda mevcut kaynak oransal olarak paylaştırılacak.
Gerçeğe aykırı değer oluşumları üzerinden haksız kazanç elde edenler, emsal getiriyi aşan bölümü ilan edilen hesaplara gönüllü olarak iade edebilecek. Emsal getiri ise fon unvanı esas alınarak aynı yatırım stratejisi kategorisindeki yatırım fonlarının yıllık ortalama getirileri üzerinden, Kurulun belirleyeceği yöntemle hesaplanacak.
Sorumluların malvarlığına TMSF müdahale edebilecek
Mevzuata aykırı, karşılıksız veya muvazaalı işlemlerle ilişkili taraflara aktarılan fon değerlerinin tamamı hukuka aykırı çıkarılmış kabul edilecek ve fonun zarara uğratıldığı varsayılacak. Zarar veya eksik tasfiye bakiyesinden ilk olarak ilgili portföy yönetim şirketi sorumlu olacak; tahsilat yapılamazsa SPK’nın tespit ettiği gerçek ve tüzel kişiler şahsen sorumlu tutulacak.
SPK’nın bildirimi üzerine TMSF, 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun ile Bankacılık Kanunu’ndan doğan yetkilerini kullanarak sorumlular hakkında cebri icra ve takip başlatabilecek. TMSF işlemleri tamamlanıncaya kadar sorumluların malvarlığına yönelik yeni icra takipleri başlatılamayacak; devam eden takipler ve hacizler duracak.
Soruşturmalarda el konulan ve doğrudan fona iade edilemeyen varlıklarda TMSF kayyım olarak atanabilecek. Kurum, mahkeme kararını beklemeden bu varlıkları satarak elde edilen geliri geri kazanım hesaplarına aktarabilecek.
Her fon için ayrı geri kazanım hesabı açılacak
Tahsil edilen, iade edilen ve satışlardan sağlanan gelirler TMSF bünyesinde, kurumun kendi malvarlığından ayrı ve her fon için özel olarak oluşturulacak “Geri Kazanım Hesabı”nda tutulacak. Bu hesaplar kamu alacakları için dahi haczedilemeyecek, teminat olarak kullanılamayacak ve yalnızca fon pay sahiplerine ödeme yapmak amacıyla işletilecek.
Geri kazanılan kaynaklar TMSF tarafından tasfiyeyle görevli kuruluşlara, tasfiye tamamlanmışsa Yatırımcı Tazmin Merkezi’ne (YTM) aktarılacak ve pay sahiplerine dağıtılacak. Teklifte, düzenlemenin kamuya veya Hazineye ek mali yük getirmemesi esas alınırken, yasanın çıkmasının ardından uygulamanın hemen başlatılması hedefleniyor.
