Ryanair, Lufthansa ve Air France-KLM ile Avrupa Birliği’ndeki faaliyet lisansını etkileyebilecek mülkiyet kuralları üzerinden hukuki bir anlaşmazlık yaşıyor. Düşük maliyetli havayolu şirketi, rakiplerini lisansını riske atmaya çalışmakla suçladı.
Uyuşmazlık mahkemeye taşındı
Lufthansa ve Air France-KLM’nin de yer aldığı Avrupa Havayolu Şirketleri Birliği (ENAA), Ryanair’ın ortaklık yapısının AB mevzuatına uygunluğunun Avrupa ve İrlanda’daki havacılık otoritelerince incelenmesi için başvuru yaptı. Birlik, İrlanda Havacılık Otoritesi’nin konuyu yeterli biçimde ele almadığını öne sürerek süreci İrlanda Yüksek Mahkemesi’ne taşıdı.
AB mülkiyet düzenlemesi ne istiyor?
AB mevzuatı, Avrupa Birliği’nde faaliyet lisansı bulunan havayolu şirketlerinde çoğunluk payının AB vatandaşlarına veya AB merkezli kuruluşlara ait olmasını ve şirketin fiili kontrolünün de bu kesimlerde bulunmasını şart koşuyor.
ENAA, Ryanair’ın mart ayında paylaştığı verilere işaret ederek şirket hisselerinin sadece yüzde 30’unun AB vatandaşlarının mülkiyetinde olduğunu bildiriyor. Ryanair CEO’su Michael O’Leary’nin şirketteki hissesi yüzde 4 seviyesinde.
Ryanair suçlamaları kabul etmiyor. Şirket, AB dışındaki yatırımcıların oy kullanamadığını ve bu nedenle kontrolün AB’de kaldığını belirtiyor. Yönetim, rakiplerin hukuki hamlesinin rekabeti ve yolcuların seçim yapma özgürlüğünü kısıtlamaya yönelik olduğunu savunuyor.
Lisansın iptali gündemde mi?
Mahkemenin Ryanair aleyhine karar vermesi, şirketin mülkiyet yapısını AB kurallarına uyarlamasını gerektirebilir. Bununla birlikte, böyle bir karar faaliyet lisansının kendiliğinden iptal edileceği anlamına gelmiyor.
Alton Aviation Consultancy Direktörü Augusto Viansson Ponte, başvurunun incelenmeye değer bir temeli olduğunu, ancak Ryanair’ın düzenlemeleri ihlal ettiğini söylemek için henüz erken bulunduğunu ifade etti.
Viansson Ponte, olumsuz bir karar çıkması halinde ilk seçeneğin uçuşların durdurulması değil, düzeltici adımlar olmasının daha muhtemel olduğunu belirtti. Olası tedbirler arasında AB dışındaki yatırımcıların hisse ediniminin sınırlandırılması, payların AB yatırımcılarına aktarılmasının kolaylaştırılması ya da hisse geri alımları yer alabilir.
O’Leary’den A4E için ayrılık uyarısı
Ryanair, Lufthansa ve Air France-KLM arasındaki dava sürerken üç şirket Avrupa Havayolları Birliği (A4E) bünyesinde ortak çalışmalarına devam ediyor. Şirketler, AB’de havayolu faaliyetlerini düzenleyen Hava Hizmetleri Tüzüğü’nde değişiklik yapılmasını destekliyor.
Avrupa Komisyonu’na iletilen ortak görüşte, belirli üçüncü ülkelerdeki kurumsal yatırımcıların havayolu şirketlerinde sınırlı hisse sahibi olabilmesine izin verilmesi önerildi. Bu düzenlemenin şirketlerin finansmana ulaşımını güçlendirebileceği kaydedildi.
Ancak Ryanair ile rakipleri arasındaki hukuki süreç, ortaklığın geleceğini belirsizliğe sürüklüyor. O’Leary, Brüksel’deki A4E basın toplantısında, dava yıl sonuna kadar geri çekilmezse birlikten ayrılabileceklerini açıkladı.
A4E, üyelerin bazı başlıklarda farklı görüşlere sahip olabileceğini, ancak Avrupa yolcularının çıkarları doğrultusunda ortak çalışmanın sürdürülmesi konusunda mutabakat bulunduğunu bildirdi. Lufthansa ve Air France-KLM, O’Leary’nin ayrılık açıklamasına ilişkin değerlendirme yapmadı.
