Edirne’de 3 yaşındaki çölyak hastası yeğeni için glütensiz çorba hazırlayan Hafize Kayış’ın kişisel çabası, 7 kadının üretim yaptığı bir kooperatife dönüştü. Ekip, çölyak hastalarına yönelik glütensiz ürünler hazırlarken kendi geçimlerine de katkı sağlıyor.
Bir çorba sorusuyla başlayan girişim
Buğday, arpa, çavdar ve bazı yulaf türlerinde bulunan glüten proteinine karşı bağışıklık sisteminin aşırı tepki vermesiyle ince bağırsağın zarar gördüğü çölyak, genetik yatkınlığı bulunan her yaştan kişide ortaya çıkabilen kronik bir otoimmün hastalık olarak biliniyor. Beslenme konusunda büyük hassasiyet gerektiren hastalık nedeniyle birçok gıdadan uzak durmak zorunda kalan çölyak hastaları için güvenilir ürünlere ulaşmak önem taşıyor.
Edirne’de yaşayan Hafize Kayış’ın 3 yaşındaki çölyak hastası yeğeni de sofrada “Ben neden sizin çorbalarınızdan içemiyorum?” diye sorunca Kayış, onun için glütensiz çorba hazırlamaya başladı. Zaman içinde çevresindeki çölyak hastalarının da ürünlere ilgi göstermesi üzerine çalışmasını daha geniş bir kesime ulaştırmaya karar verdi.
Seven Kadın Kooperatifi kuruldu
Kayış, 6 kadınla birlikte Edirne’nin Keşan ilçesinde Seven Kadın Kooperatifini kurdu. Trakya Kalkınma Ajansı’nın desteğiyle faaliyetlerini sürdüren kooperatifte, tamamı kadınlardan oluşan ekip çölyak hastalarının güvenle tüketebileceği ürünler üretiyor.
Kooperatifte glütensiz tarhana ve sebze çorbasının yanı sıra glütensiz erişte de hazırlanıyor. Üretim sırasında çapraz bulaşma ve kontaminasyon riskine karşı titiz davranan kadınlar; hijyen, gıda güvenliği, kalite, sürdürülebilirlik ve izlenebilirlik ilkelerini gözetiyor. Üretimin bütün aşamalarında görev alan 7 kadın, kooperatif aracılığıyla geçimlerine katkıda bulunuyor.
“Yeğenimin sorusu bizim için başlangıç oldu”
Kadın Kooperatifi Kurucu Başkanı Hafize Kayış, hikâyelerinin 3 yaşındaki çölyak hastası yeğeninin sorusuyla başladığını ifade etti. Kayış, “Öncelikle glütensiz tarhana üretmeye başladık. Şimdi sebze çorbamız ve eriştemiz de glütensiz olarak devam ediyor. Yeğenim 3 yaşında çölyak tanısı aldı. Bir gün sofrada otururken ‘Ben neden sizin çorbalarınızdan içemiyorum?’ diye sordu. Bu soru bizim için bir başlangıç oldu. Özellikle yeni tanı alan aileler bunun ne kadar önemli olduğunu çok iyi bilir” dedi.
Glütensiz üretimde çapraz bulaşmanın kritik bir konu olduğunu vurgulayan Kayış, “Çapraz bulaşma ve kontaminasyon konusunda çok hassasız. Bu nedenle altyapımızı buna göre oluşturduk. Hijyen, gıda güvenliği, kalite, sürdürülebilirlik ve izlenebilirliğe büyük önem veriyoruz. Denetimlerimizden geçiyoruz. Ürünün her aşamasında sahada, işletmemizde aktif olarak çalışıyoruz. Buradaki herkes geçimini kooperatif üzerinden sağlıyor” diye konuştu.
“İhtiyacın sanılandan daha büyük olduğunu gördük”
Kooperatif üyelerinden Fatma Özay, ilk dönemde Kayış’a destek olmak amacıyla üretime katıldığını, ancak zamanla glütensiz ürünlere yönelik ihtiyacın boyutunu daha iyi fark ettiklerini anlattı.
Özay, “Aslında daha önce bu konuda bu kadar bilgi sahibi değildik. Üretimde hijyenin ne kadar önemli olduğunu da zamanla öğrendik. Ona destek oldukça işin içine daha fazla girdik. Sonrasında kadın kooperatifi kurmaya karar verdik” ifadelerini kullandı.
Kayış’ın yeğeninin yaşadığı sürecin kendilerine ilham verdiğini belirten Özay, “Onun projeleri vardı, bizi bilgilendirdi ve birlikte yol almaya başladık. 3 yaşındaki yeğeninin glütensiz beslenmesi gerektiği için ‘Biz de bunlardan içemeyecek miyiz?’ demesiyle başlayan süreç, bugün kadınların birlikte üretim yaptığı bir kooperatife dönüştü” dedi.
