ABD, Uluslararası Ceza Mahkemesi’ne (UCM) yönelik kurumsal yaptırım kararı aldı. Dışişleri Bakanı Marco Rubio, kararın Başkan Donald Trump’ın Amerikalıların UCM tarafından yargılanmasına izin vermeme politikası kapsamında uygulandığını açıkladı.
Rubio: UCM tehditlerine son vermeli
Rubio, sosyal medya hesabında yayımladığı video mesajında ABD’nin yeni yaptırım kararını duyurdu. ABD’nin UCM’ye taraf olmadığını ve mahkemenin Amerikan vatandaşları üzerinde yargı yetkisi bulunduğunu kabul etmediklerini belirten Rubio, yaptırımların mahkemenin bu yönde bir girişimde bulunmasını engellemeyi amaçladığını söyledi.
ABD Dışişleri Bakanı, “Başkan Trump, Uluslararası Ceza Mahkemesi’nin Amerikalıları yargılamasına asla izin vermeyecektir. İşte bu nedenle bugün ABD, Uluslararası Ceza Mahkemesi’ne yaptırım uyguluyor” dedi.
Rubio ayrıca, “Ya UCM tehditlerine son verecek ya da biz UCM’yi ortadan kaldıracağız” ifadesini kullandı. Yaptırımların sürebileceğine işaret eden Bakan, “Bunu yapmazlarsa ABD, Amerikalılar artık tehdit altında kalmayana kadar UCM’yi adım adım yıkmaya devam edecektir” açıklamasını yaptı.
Karar, Navi Pillay’ın Nobel duyurusunun ardından geldi
Washington’ın yaptırım kararını, UCM’nin eski yargıçlarından Güney Afrikalı hukukçu Navi Pillay’ın “2026 Nobel Barış Ödülü”nü kazanmasının yalnızca birkaç saat sonrasında açıklaması dikkati çekti.
Pillay, kısa süre önce “İsrail’in Gazze’de soykırım işlediği” sonucuna ulaşan Birleşmiş Milletler (BM) raporunun hazırlanmasına öncülük etmişti.
UCM, Kasım 2024’te Gazze’deki soykırım gerekçesiyle İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ve eski Savunma Bakanı Yoav Gallant hakkında tutuklama kararı çıkarmıştı. ABD yönetimi bu karara sert tepki göstermiş ve kararı tanımadığını bildirmişti.
Washington yönetimi, Ağustos ayında UCM Başkanı Tomoko Akane’nin de aralarında bulunduğu mahkeme yargıçları ve savcılarına da yaptırım uygulamıştı. Donald Trump ise Rubio’nun UCM’ye karşı yürüttüğü kampanyanın kendisini korumayı değil, İsrail Başbakanı Netanyahu’yu korumayı amaçladığını söylemişti.
UCM: Hukukun üstünlüğüne saldırı
UCM, ABD’nin mahkemeyi kurumsal olarak yaptırım kapsamına almasını “hukukun üstünlüğüne ve uluslararası hukuk düzeninin temellerine yönelik bir saldırı” olarak nitelendirdi. Mahkeme, çalışmalarını sürdüreceğini belirterek taraf devletlere harekete geçme çağrısı yaptı.
Mahkemenin yazılı açıklamasında, ABD’nin aldığı “eşi görülmemiş” kararın, daha önce mahkemede görevli 13 bağımsız yargıç ve savcıya yönelik yaptırımların ardından geldiği hatırlatıldı.
UCM’nin, 125 taraf devlet tarafından soykırım, insanlığa karşı suçlar, savaş suçları ve saldırı suçlarını soruşturmakla görevlendirilen, uluslararası bir antlaşmayla kurulmuş bağımsız bir yargı kurumu olduğu vurgulandı. ABD’nin kararının, adaletin işleyişini ve mahkemenin kuruluş amacını engellemeye yönelik olduğu; yaptırımların “hiç kimsenin hukukun üstünde olmadığı” ilkesini zedelediği ifade edildi.
“Mahkeme yılmayacak”
Açıklamada, ABD’nin yaptırımlarla mahkemenin çalışmalarını aksatmayı, kurum çalışanlarını ve mahkemeyle işbirliği yapan kişileri yıldırmayı hedeflediği belirtildi. UCM’nin geleceğinin onu kuran devletlerin tutumuna da bağlı olduğu kaydedilerek taraf ülkelere somut adımlar atma çağrısında bulunuldu.
Meselenin yalnızca bir yargı kurumunun korunmasıyla sınırlı olmadığı, hukukun üstünlüğüne dayanan uluslararası düzenin savunulması anlamına geldiği belirtilen açıklamada, “Kimse adalete hizmet ettiği için cezalandırılmamalı” denildi.
UCM, açıklamasında şu değerlendirmeye yer verdi: “Tarih bu anı yargılayacak. Gelecek nesiller ve her şeyden önce toplu vahşetlerin mağdurları, onları korumak için kurulan bir kurum saldırıya uğradığında nasıl karşılık verdiğimizi soracak. Mahkemenin dimdik durup durmadığını, uluslararası toplumun ilan ettiği ilkeleri savunup savunmadığını ya da baskı karşısında bu ilkelerin terk edilmesine göz yumup yummadığını soracaklar.”
UCM Başkanı Tomoko Akane de mahkemenin görevini sürdüreceğini belirterek, “Mahkeme, en ağır suçların sayısız mağduru adına, bağımsızlık ve tarafsızlık içinde, yalnızca hukuk ve delillere dayanarak görevini eksiksiz yerine getirmeye devam edecektir” ifadelerini kullandı.
