Finansal İstikrar Kurulu’nun (FSB) incelemesi, sistemik bir bankanın iflası veya yeniden yapılandırılması halinde kullanılacak kamu destekli acil finansman araçlarında küresel ölçekte önemli açıklar bulunduğunu ortaya koydu.
Yalnızca dört merkez tam uyumlu
FSB’nin 9 Ekim 2026 tarihinde yayımladığı Kamu Sektörü Destek Finansmanı Mekanizmalarına İlişkin Tematik İnceleme raporunda, değerlendirilen 19 ülke ve bölgeden yalnızca ABD, İngiltere, Japonya ve Hong Kong’un acil kamu finansmanı standartlarına tam uyum sağladığı belirtildi.
Kanada, Meksika, Güney Afrika, Güney Kore ve Singapur büyük ölçüde uyumlu bulunurken; Avustralya, Brezilya, Çin, Avrupa Birliği, Endonezya, Suudi Arabistan, İsviçre ve Türkiye’de önemli eksiklikler saptandı. Arjantin ve Hindistan ise standartlara uyumsuz ülkeler arasında gösterildi. Böylece 19 merkezden 15’inin FSB kriterlerini tam olarak karşılamadığı belirlendi.
Türkiye’nin mevcut banka gücü değerlendirilmiyor
Türkiye, kamu destekli kriz finansmanı mekanizmalarında eksiklik bulunan ülkeler arasında yer aldı. FSB, bu sonucun Türkiye’deki bankaların sermaye veya likidite yeterliliğinin zayıf olduğu anlamına gelmediğini vurguladı. İncelemenin odağında bankaların mevcut mali durumu değil, sistemik öneme sahip bir bankanın iflası ya da yeniden yapılandırılması sırasında kamu otoritelerinin geçici finansman sağlayabilme kapasitesi bulunuyor.
Credit Suisse deneyimi çalışmalara yön verdi
Değerlendirme, 2023 yılında yaşanan küresel bankacılık çalkantısının ardından yürütülen çalışmaların devamı niteliğinde. İsviçreli Credit Suisse’in likidite krizi ve UBS tarafından devralınması, büyük bankalarda güven kaybının ne kadar hızlı biçimde finansman sorununa dönüşebileceğini göstermişti. FSB, yeniden yapılandırma döneminde likiditeye erişilememesinin kontrollü çözüm süreçlerini riske atabileceği uyarısında bulundu.
Kamu finansmanı son seçenek olacak
FSB’ye göre kamu desteği, bankanın kendi kaynakları ile piyasa finansmanının yetersiz kalması halinde son çare olarak devreye girmeli. Finansmanın yeterli büyüklükte ve hızla kullanılabilir olması, kamu zararlarının geri kazanılabilmesi ve bankaların aşırı risk almasını önleyecek güvencelerin kurulması gerekiyor. Kurul, kriz öncesi hazırlık, hukuki yetkilerin oluşturulması, uygulama kapasitesinin artırılması, kamu kaynaklarının korunması, iyi uygulama paylaşımı ve uyumun izlenmesi başlıklarında altı tavsiye sundu. İncelemeye başkanlık eden İspanya Merkez Bankası Başkan Yardımcısı Soledad Núñez, güvenilir kamu destekli finansman mekanizmalarının büyük banka krizlerinin yönetiminde vazgeçilmez olduğunu belirterek eksikliklerin acilen giderilmesi gerektiğini ifade etti.
