Sağlık Bakanı Kemal Memişoğlu, tedavisi değişmeyen raporlu ilaç kullanıcılarının, rapor süresi boyunca her üç ayda bir doktora reçete yazdırma zorunluluğu olmadan ilaçlarını eczaneden alabilmesini sağlayacak bir sistem üzerinde çalışıldığını açıkladı.
Evde sağlık hizmetleri yeniden yapılandırılıyor
Memişoğlu, evde sağlık hizmetlerinin teknoloji, mevzuat ve yapı bakımından yeniden düzenlendiğini belirtti. Özellikle yaşlı ve yatağa bağımlı kişilerin hastaneye gitmeden hizmet alabilmesi amacıyla yeni bir model oluşturulduğunu söyledi.
2005 yılından bu yana uygulanan evde sağlık hizmetlerinin; uzaktan sağlık, palyatif bakım ve aile hekimliğiyle koordineli hale getirildiğini aktaran Memişoğlu, bu dört alanın birlikte çalışmasını sağlayacak evde sağlık koordinasyon merkezlerinin kurulduğunu ifade etti.
Palyatif kritik bakım alanları oluşturuldu
Yoğun bakım tedavisi tamamlandığı halde makineye bağlı olması ya da daha sık sağlık ve bakım desteğine ihtiyaç duyması nedeniyle hastaneden ayrılamayan kişiler için “palyatif kritik bakım” alanlarının tanımlandığını belirten Memişoğlu, Türkiye’de 747 palyatif kritik bakım alanı bulunduğunu bildirdi.
Bu alanlarda hastaların makineye bağlı şekilde yoğun bakım desteği alabildiğini ve yakınları tarafından ziyaret edilebildiğini söyleyen Memişoğlu, sağlık ihtiyacı azalan hastalar için palyatif servislerin oluşturulduğunu kaydetti.
Türkiye’de kamu sağlık tesislerinde 7 bin 229, üniversite hastanelerinde 522, özel sağlık tesislerinde ise 120 palyatif bakım yatağı bulunduğunu aktaran Memişoğlu, 747 palyatif kritik bakım yatağıyla toplam kapasitenin 8 bin 618’e ulaştığını ifade etti. Uygun koşullar oluştuğunda hastaların evlerine gönderilebildiğini söyledi.
Hastalar evlerinde uzaktan izlenecek
Palyatif servisten evine gönderilen hastaların elektronik sistem üzerinden uzaktan sağlık hizmetleriyle takip edilebildiğini belirten Memişoğlu, yaşlı hastaların uzaktan muayene edilebildiğini, ilaçlarının yazılabildiğini ve gerekli küçük müdahalelerin yapılabildiğini anlattı.
Gerektiğinde sağlık personelinin hastanın evine yönlendirildiğini, aile üyelerine de bakım konusunda eğitim verildiğini aktaran Bakan Memişoğlu, makineye bağlı hastaların gerekli destek tedavileriyle kendi evlerinde izlenebilmesini hedeflediklerini söyledi.
Sağlık ekiplerinin hastanın durumundan haberdar olmasını sağlayan yazılım altyapısıyla yürütülen sistem hakkında Memişoğlu şöyle konuştu:
“Hastayı uzaktan takip ve kontrol eden gerektiği zaman bir personel göndererek sağlık hizmetini evde sunar hale geldik. İnsanları tıbbi destek cihazıyla bile evine gönderip destek tedavisiyle onları o cihaza bağlı şekilde evinde kendi ortamında takip edebiliyoruz.
Sistemi şu anda iki şehirde örnek olarak çalıştırıyoruz. Bu hizmeti evde sağlık koordinasyon merkezinin koordine ettiği, herkesin birbirinden haberdar olduğu ve hastanın birebir takip edildiği yazılım altyapısıyla sağlıyoruz. Çok yakında bunu Türkiye genelinde yaygınlaştıracağız. Esasında buna benzer bir yapılanmamız vardı ama bu kadar elektronik sistem altyapısıyla desteklenmiyordu. Şu ana kadar iki şehirde arkadaşlar başarılı bir şekilde bunu yaptılar.”
80 yaş üstü kişilere evde rapor düzenlenecek
Yaşlıların hastaneye gitmeden hizmet alabilmesi için ilaç, malzeme ve engelli sağlık raporu işlemlerinde yeni uygulamaların başlatıldığını belirten Kemal Memişoğlu, 80 yaş üstündeki kişilerin bu raporlarının evlerinde hazırlanmaya başlandığını açıkladı.
Aile hekimlerinin reçete yazma ve ilaç ile malzeme raporu düzenleme yetkilerinin genişletildiğini aktaran Memişoğlu, “Bugün mevcutlara ilave olarak 1859 ilacı daha yazabilir hale getirdik. İlaç ve malzeme raporlarının da aile hekimi uzmanlarınca düzenlenebilmesini sağladık.” dedi.
Hastanın önce uzman hekim tarafından muayene edilip ilacının raporlanması halinde, tedavide değişiklik olmadığı sürece sonraki dönemlerde reçetenin aile hekimi tarafından yazılabildiğini belirten Memişoğlu, böylece her ilaç ihtiyacında yeniden uzman hekime başvurma gereğinin ortadan kalktığını söyledi.
Rapor süresi boyunca aylık ilaç alımı planlanıyor
Raporlu ilaç kullananların ilaçlarına erişimini kolaylaştırmak için yeni bir çalışma yürütüldüğünü açıklayan Memişoğlu, hazırlıkların Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığından talep edildiğini bildirdi.
Bakan Memişoğlu, “Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığından bunu istedik ve onlar hazırlık içindeler. Bir rapor yazıldı diyelim. 6 ay ilaç raporunuz var. Bir kere ilaç yazıldığı zaman doktor tarafından o ilaçla ilgili değişiklik olana kadar siz eczaneden direkt alabilir hale geliyorsunuz. Yani bir daha doktora gidip de ikinci bir ilaç reçete ettirmenize gerek yok.
İlaç raporunun geçerli olan süre boyunca o ilacın aylık dozda eczaneden alınabilir olmasını sağlayacak bir sistem üzerinde çalışıyoruz. Çok yakın zamanda inşallah onu da insanlarımızın hizmetine sunacağız.
Böylece, kronik hastalığı nedeniyle ilaç raporu olan yaşlı insanlarımız her seferinde gidip ilaçlarını doktora yazdırmaktansa ilaç raporunun geçerli olduğu sürece ilacın ulaşılabilir hale gelmesi planlamamız var. Birden fazla rapora bağlı olan ilaç kullanan, bu ilaçları farklı zamanlarda reçete ettirmek zorunda kalan hastalarımıza rahatlık sağlayacağız.
Bu da önemli bir şey çünkü biz sağlık hizmetini vatandaşlarımızın ayağına getirmeye çalışıyoruz. Özellikle yaşlı grubun hastaneye gelmeden sağlık hizmetine evinde ulaşmasına çalışıyoruz.” ifadelerini kullandı.
Koruyucu sağlık hizmetlerine çağrı
Yaşlı veya yatağa bağımlı kişilerin kan tahlili, muayene ve tedavi için hastaneye gitmesinin enfeksiyon ve düşme gibi riskler taşıdığını belirten Memişoğlu, bu nedenle sağlık hizmetlerinin mümkün olduğunca hastanın bulunduğu yere ulaştırılması gerektiğini vurguladı.
Sağlık hizmetlerinin yalnızca hastalıkların tedavisiyle sınırlı kalmaması gerektiğini söyleyen Memişoğlu, koruyucu sağlık uygulamalarından daha fazla yararlanılması çağrısında bulundu.
Toplumun Bakanlıktan çoğunlukla “hastalığımı tedavi et” talebinde bulunduğunu belirten Memişoğlu, önceliğin hastalık ortaya çıkmadan sağlıklı yaşamın desteklenmesi olması gerektiğini ifade etti.
Memişoğlu, “Bizim toplumdan esas isteğimiz bizden sağlık talep etsinler. Hastalanmama talep etsinler. Sağlıklı nasıl kalacağıyla ilgili onlara destek verme talep etsinler. Biz ona hazırız zaten.” diye konuştu.
Vatandaşları aile hekimlerine ve Sağlıklı Hayat Merkezlerine başvurmaya davet eden Memişoğlu, bu merkezlerde fizyoterapist ve diyetisyen hizmetlerinin ücretsiz sunulduğunu belirtti. Aile hekimliklerinde kanser taramaları ile çeşitli tetkiklerin de yapılabildiğini aktaran Memişoğlu, “Önemli olan insanların sağlıklı kalmasıdır. Bir insanın sağlıklı yaşamasıdır. Sağlıklı yaşlanmasıdır.” dedi.
Sağlık hizmetlerinin bu hedefi karşılayacak altyapı ve insan gücüne sahip olduğunu vurgulayan Memişoğlu, vatandaşların hastalanmadan önce koruyucu sağlık hizmetlerinden daha fazla faydalanmasını istedi.
