AK Parti milletvekilleri, sermaye piyasasındaki fon tasfiyelerine ilişkin geçici kanun teklifini tamamladı. Teklifin ilerleyen günlerde TBMM Başkanlığına sunulması beklenirken, 455 bin 578 yatırımcının 1 milyon liraya kadar olan varlıklarının tasfiyesi öngörülüyor.
Yatırımcı hakları ve şeffaf tasfiye hedefleniyor
Abdullah Güler başkanlığındaki AK Parti Grup Başkanlığı çalışmasıyla hazırlanan düzenlemede, her fonun kendi mal varlığıyla gerçek hak sahiplerinin belirlenmesi amaçlanıyor. Fon varlıklarının yatırımcıların ortak menfaati gözetilerek ekonomik değer kaybına uğramadan tasfiye edilmesi ve ortaya çıkan nakdin hak sahiplerine adil şekilde dağıtılması planlanıyor.
Ödemelerde “ilk giren ilk çıkar” yöntemi
Geçmiş dönemlerdeki nakit hareketlerinin bugünkü değerle karşılaştırılabilmesi ve mağduriyetlerin dengelenmesi için TÜFE ve Yİ-ÜFE değişim oranlarının aritmetik ortalamasına dayalı güncelleme yapılacak. Çıkışların mahsuplaşmasında ise “ilk giren ilk çıkar” kuralı uygulanacak.
Tasfiye tamamlanana kadar yatırımcıların ödeme alamamasını önlemek amacıyla, net yatırım tutarı ile kesinleşmiş hak ve alacak miktarını aşmamak kaydıyla kişi başına azami 1 milyon lira ara ödeme yapılabilecek.
Dağıtılabilir nakdin bu tutarların tümünü karşılamaması durumunda mevcut para hak sahiplerine oransal olarak paylaştırılacak. Eşit durumdaki yatırımcılar için nesnel ve öngörülebilir bir yöntem oluşturulacak.
Sermaye Piyasası Kurulu, net yatırım tutarı en düşük hak sahibinden başlayarak ödeme yapılmasına veya bütün hak sahipleri için geçerli olacak asgari bir ara ödeme belirlenmesine karar verebilecek.
Gerçeğe aykırı kazançlar için gönüllü iade
Gerçeğe aykırı değerler üzerinden tasfiye tarihinden önce fondan çıkarak olağan piyasa koşullarının üzerinde kazanç sağlayan kişiler ile fon portföyündeki fiyatları gerçeğe aykırı oluştuğu belirlenen paylardan olağanüstü getiri elde edenler için isteğe bağlı iade mekanizması kurulacak.
İade miktarının keyfi belirlenmemesi için fonun türü ve yatırım stratejisine uygun emsal fon getirileri, ilgili payın bulunduğu endeks veya Kurulun belirleyeceği diğer objektif piyasa ölçütleri dikkate alınacak.
Tasfiye kapsamındaki fonların olağan dışı getirilerinin emsal hesaplarını etkilememesi için bu fonlar emsal hesaplamaya dahil edilmeyecek. İadeler gönüllülük esasına göre yapılacak.
Fon mal varlığının korunması ve sorumluluk
Muvazaalı ya da karşılıksız kredi, borç, avans, teminat, devir, temlik, alım-satım, repo, ters repo ve benzeri işlemlerle ilişkili taraflara veya üçüncü kişilere aktarılan değerlerle bunların yerine geçen varlıkların fon mal varlığıyla bağlantısı korunacak.
Fonun kurucusu, yöneticisi olan portföy yönetim şirketi ve bu kaynakların yetersiz kalması halinde zarar ya da eksik tasfiye bakiyesinin oluşmasında sorumluluğu tespit edilen gerçek ve tüzel kişiler için şahsi sorumluluk yoluna gidilecek.
Ceza soruşturması veya kovuşturması kapsamında elkonulan ya da müsadere edilen malvarlığı değerleri, yatırımcı zararlarının karşılanmasında kullanılabilecek.
Doğrudan fona devredilemeyen malvarlıklarının ekonomik değere çevrilmesi için Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonunun (TMSF) kayyum sıfatıyla satış veya tasfiye işlemlerini yürütmesi ve kaynakları hızla ilgili fonlara aktarması hedefleniyor.
Düzenlemeyle yatırımcı haklarının mümkün olan en yüksek düzeyde ve hızlı biçimde korunması; tasfiye ile geri kazanım süreçlerinin hukuki belirlilik, hesap verebilirlik ve kurumlar arası eş güdüm içinde yürütülmesi amaçlanıyor.
