Petrol piyasasında İran ile Katar yetkilileri arasındaki temasların üçüncü gününde sürmesi, ABD-İsrail ile İran arasındaki savaşa diplomatik çözüm umudunu artırdı. Hafta sonu yeni bir askeri tırmanış görülmemesi de jeopolitik risk primini azaltarak fiyatları aşağı çekti.
Brent ve ABD petrolünde gerileme
Piyasa.Paratic.com verilerine göre saat 09.10 sularında Brent petrolün varil fiyatı yüzde 2,25 düşüşle 109,29 dolara, ABD ham petrolü ise yüzde 3,38 gerileyerek 100,6 dolara indi.
Brent petrol, ABD’deki ara seçimlerin ardından ABD-İran geriliminin yeniden yükselebileceği endişesiyle ekim ayını son altı ayın en yüksek seviyesinde tamamlamıştı. Fiyat, cuma günü yüzde 2’den fazla yükselerek varil başına yaklaşık 118 dolarla nisandan beri gördüğü en yüksek seviyeye ulaşmıştı.
KCM Trade Baş Piyasa Analisti Tim Waterer, son yükselişlerin ardından petrol fiyatlarında teknik bir düzeltme yaşandığını söyledi. Waterer, diplomatik ilerleme olasılığının devam etmesi ve hafta sonunda önemli bir askeri tırmanış yaşanmamasının kısa vadeli fiyat baskısını hafiflettiğini belirtti.
Analist ayrıca ABD’deki ara seçimlerin ardından İran’a yönelik söylemlerin sertleşmesi durumunda Brent petrolün 120 dolara yönelebileceği uyarısında bulundu.
Hürmüz Boğazı’ndaki akışlar izleniyor
İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, pazar günü yaptığı açıklamada Katar’ın arabuluculuğunda sürdürülen görüşmelerin istişareleri devam ettirme amacı taşıdığını kaydetti. Arakçi, Tahran’ın savunma ve diplomasi seçeneklerine hazır olduğunu ifade etti.
Görüşmeler, Hürmüz Boğazı’ndan geçen petrol tankerlerine yönelik saldırıların enerji ve nakliye maliyetlerini yükselttiği bir dönemde yapılıyor. Buna karşın Suudi Arabistan’ın petrol altyapısına yönelik saldırılara rağmen ekim ayındaki ham petrol ihracatını eylül ayına göre artırdığı bildirildi.
ING analistleri, son haftalardaki fiyat hareketlerinin piyasanın ABD ile İran arasında yeni çatışma ihtimalini giderek daha fazla fiyatladığını belirtti. Analistler, ABD ara seçimlerinin ardından yeni saldırıların yaşanmaması ve anlaşmaya varılmaması halinde, petrol fiyatlarına yansıyan jeopolitik risk priminin korunup korunmayacağının önemli bir soru olduğunu aktardı.
OPEC+ Aralık hedeflerini korudu
Arz tarafında ise OPEC+ karar aldı. Suudi Arabistan, Rusya, Irak, Kuveyt, Cezayir, Kazakistan ve Umman’dan oluşan yedi çekirdek üye, pazar günü çevrim içi toplantıda Aralık ayı üretim hedeflerini değiştirmeme kararı verdi.
Bu kararla grubun üretim politikasındaki yeni düzenleme 2027 yılına ertelendi. OPEC+ üyeleri, İran savaşı nedeniyle ihracat akışlarında ortaya çıkan kesintilerle mücadele etmeyi sürdürüyor. Körfez ülkeleri ihracatı artırmaya çalışırken üyelerin çoğu mevcut üretim hedeflerinin altında kalıyor.
Rystad analisti Jorge Leon, Aralık hedeflerinin sabit tutulmasını beklenen ve görece kolay bir karar olarak nitelendirdi. Leon’a göre esas sınav, grubun 29 Kasım’da yapacağı bakanlar toplantısında 2027 üretim çerçevesini belirlemesi olacak.
OPEC+, 2026 boyunca üretim hedeflerini kademeli biçimde yükseltti ve 2023 yılında kararlaştırılan günlük 1,65 milyon varillik arz kesintisinin aşamalı geri alınmasını eylül ayında tamamladı. Ancak üyelerin çoğunu kapsayan günlük yaklaşık 2 milyon varillik başka bir üretim kesintisi katmanı 2026 sonuna kadar uygulanmaya devam edecek.
2027 kotaları için belirsizlik sürüyor
OPEC+ ülkelerinin 2027 üretim kotalarına dayanak olacak üretim kapasitesi değerlendirmesini dördüncü çeyrekte bitirmesi gerekiyor. İran savaşı, Orta Doğu’daki kapasite artırma projelerini aksattığı için gelecekteki üretim potansiyeline ilişkin tahminleri zorlaştırdı. Bu nedenle çalışmanın kasım ortasına kadar tamamlanması bekleniyor.
Jorge Leon, grubun 2027 için son derece güç bir karar vermek zorunda kalacağını ifade etti. ABD-İran savaşının nasıl ilerleyeceği, Hürmüz Boğazı’ndaki petrol akışlarının hangi hızla normale döneceği ve kesintiye uğrayan arzın yeniden piyasaya dönmesiyle oluşabilecek arz fazlası, üretim planlamasının başlıca belirsizlikleri arasında bulunuyor.
Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) ve diğer tahmin kuruluşları da Körfez’deki petrol akışlarının normale dönmesi halinde 2027’de arz fazlası oluşabileceği uyarısı yapıyor. Bu nedenle OPEC+’ın kasım sonunda vereceği karar önem taşıyor.
