Küresel pay piyasaları, ABD Kongre ara seçimleri ve Orta Doğu gündeminin etkili olduğu haftayı karışık tamamladı. Teknoloji hisselerinde sert satışlar görülürken güvenli liman talebiyle altının onsu yüzde 5 yükseldi; yatırımcıların odağı gelecek hafta açıklanacak ABD enflasyon verilerine çevrildi.
Seçim sonucu piyasaların yönünü değiştirdi
ABD’deki Kongre ara seçimlerinde Demokratların zafer kazanması, haftanın küresel piyasalar açısından en önemli gelişmesi oldu. Demokratların hem Temsilciler Meclisi hem de Senatoda çoğunluğu elde etmesi, ABD Başkanı Donald Trump’ın politikalarını uygulama kapasitesinin siyasi açıdan zayıflayabileceği beklentisini güçlendirdi.
Seçim sonucu, yapay zeka sektörüne yönelik düzenleyici adımların hızlanabileceği ve bunun ABD’deki sektörel ilerlemeyi yavaşlatabileceği görüşlerini de öne çıkardı. Arizona eyaletinden Demokrat Partili Temsilciler Meclisi üyesi Yassamin Ansari’nin yapay zeka için daha sıkı kurallar getirilmesi ve gelişmiş yapay zeka teknolojilerinin geliştirilmesine geçici ara verilmesi yönündeki mesajlarına diğer üyelerin destek vermesi, regülasyon endişelerini artırdı.
Yapay zeka yatırımlarının kısıtlanabileceği kaygısıyla teknoloji hisselerinde başlayan satışlar kısa sürede küresel piyasalara yayıldı. Perşembe günkü işlemlerde dünya borsalarının toplam piyasa değeri yaklaşık 4 trilyon dolar azaldı. Haftanın son işlem gününde ise Beyaz Saray’ın yapay zeka sektörünü destekleyen açıklamaları ve bazı yatırımcıların yarı iletken hisselerindeki düşüşleri alım fırsatı saymasıyla teknoloji hisseleri toparlandı.
Petrol gerilerken tahvil ve altın öne çıktı
Hisse senetlerinden çıkışların hızlandırdığı güvenli liman arayışı tahvillere talep getirirken küresel tahvil faizleri düştü. Demokratların Kongre’nin iki kanadında da çoğunluğu sağlamasının Orta Doğu’daki karışıklıkların azalacağı beklentisini güçlendirmesiyle Brent petrolün varil fiyatı haftalık bazda yaklaşık yüzde 16 gerileyerek 97,8 dolara indi.
Haftanın diğer önemli piyasa göstergeleri şöyle gerçekleşti:
| Varlık | Haftalık değişim | Hafta sonu seviyesi |
|---|---|---|
| ABD 10 yıllık tahvil faizi | 5 baz puan düşüş | Yüzde 4,84 |
| Altının onsu | Yüzde 5 artış | 4 bin 70 dolar |
| Dolar endeksi | Yüzde 0,4 artış | 102,3 |
| Brent petrol | Yaklaşık yüzde 16 düşüş | 97,8 dolar |
Altının onsu böylece üç haftalık düşüş serisini sonlandırdı.
ABD istihdamı Fed beklentilerini etkiledi
ABD’de geçen hafta yayımlanan büyüme ve kişisel tüketim harcamaları verileri, enflasyonist baskıların ilerleyen dönemde de devam edebileceğine işaret etmişti. Dün açıklanan tarım dışı istihdam verisi de bu görünümü destekledi.
Tarım dışı istihdam ekimde 165 bin kişi artarak beklentileri aşarken, ortalama saatlik kazançlar aylık bazda yüzde 0,4 yükseldi. Veriler, iş gücü piyasasının dayanıklılığını koruduğunu göstererek ABD Merkez Bankasının (Fed) faiz artırımına ilişkin fiyatlamaların öne çıkmasına neden oldu.
Richmond Fed Başkanı Thomas Barkin, CNBC’ye verdiği röportajda Fed’in faiz oranlarını daha da artırması gerektiğini düşündüğünü, ancak artışın büyüklüğü ve hızından henüz emin olmadığını söyledi. Cleveland Fed Başkanı Beth Hammack ise enflasyonu bankanın hedefine çekebilmek için faizlerin kısıtlayıcı seviyede tutulması gerektiğini belirtti. Hammack, “Enflasyonu zamanlı bir şekilde yüzde 2 seviyesine geri getirmek için para politikasının sıkı bir duruşa geçmesi gerekeceğini düşünüyorum.” ifadelerini kullandı.
San Francisco Fed Başkanı Mary Daly, fiyat istikrarını sağlamak için faiz artışlarının sürebileceğini, ancak faizlerin ne kadar daha yükseltilmesi gerektiğini söylemek için erken olduğunu ifade etti. Daly, “Beklentim, para politikasını daha da sıkılaştırmamız gerekeceği yönünde.” dedi. St. Louis Fed Başkanı Alberto Musalem de bölgesindeki şirketlerle görüşmelerinde enflasyonun en önemli endişe olmayı sürdürdüğünü ve büyüme ile istihdam için en doğru adımın enflasyonu zamanında düşürmek olduğunu vurguladı.
Gelecek hafta ABD’de ekim ayı enflasyon verileri ile Orta Doğu’daki jeopolitik gelişmeler izlenecek. Ekonomik takvimde pazartesi toptan stoklar, salı enflasyon, perşembe ikinci el konut satışları ve haftalık işsizlik maaşı başvuruları, cuma ise Üretici Fiyat Endeksi (ÜFE) bulunuyor.
New York borsasında teknoloji hisseleri geriledi
ABD pay piyasaları haftayı düşüşle tamamladı. S&P 500 yüzde 2,68, Nasdaq yüzde 3,37 ve Dow Jones yüzde 0,94 değer kaybetti.
Bilanço sezonu sürerken Apple finansal sonuçlarını açıkladı. Şirketin temmuz-eylül dönemindeki net satışları yıllık bazda yaklaşık yüzde 12 artışla 114,5 milyar dolara, net karı ise yüzde 12 yükselişle 30,7 milyar dolara çıktı. Buna karşın bellek çipi maliyetlerinin artmayı sürdüreceği ve bunun brüt kar marjını baskılayacağı uyarısı hisselerde satışları artırdı. Apple hisseleri haftalık bazda yüzde 0,66 düştü.
Yarı iletken şirketlerinde de sert kayıplar kaydedildi. Marvell Technology yüzde 28,1, Broadcom yüzde 9,9, Intel yüzde 14,4 ve Nvidia yüzde 8,8 geriledi. Micron Technology yüzde 22, AMD yüzde 11, Texas Instruments Incorporated yüzde 7,8 ve GlobalFoundries yüzde 7,8 kaybettirdi.
Avrupa’da enflasyon ECB hedefinin iki katına çıktı
Avrupa borsalarında yapay zeka kaynaklı kaygılar ve makroekonomik veriler nedeniyle farklı yönlü hareketler görüldü. Bölgenin önemli teknoloji hisselerinden ASML, ileri teknoloji çip üretimindeki rolüne rağmen yüzde 9,1 değer kaybetti.
İngiltere Merkez Bankası (BoE), politika faizini beklentiler doğrultusunda 25 baz puan artırarak yüzde 4’e yükseltti. Banka, Orta Doğu’daki savaşın dokuzuncu ayında olduğunu ve küresel enerji fiyatlarının yüksek kalmayı sürdürdüğünü bildirdi. Enerji maliyetlerindeki artışın şirketler ile hanehalklarının faturalarına doğrudan yansımaya devam edeceği belirtildi.
BoE Başkanı Andrew Bailey, karar sonrasında yaptığı sözlü yönlendirmede ABD/İsrail-İran Savaşı sona ermedikçe bunun son faiz artışı olmayacak gibi göründüğünü kaydetti.
Avro Bölgesi’nde yıllık enflasyon yüzde 4’e çıkarak Avrupa Merkez Bankasının (ECB) yüzde 2’lik hedefinin iki katına ulaştı. Gelecek hafta ECB Başkanı Christine Lagarde’ın katılacağı etkinliklerdeki konuşmaları takip edilecek.
Haftalık bazda FTSE 100 yüzde 0,52, DAX yüzde 0,09 geriledi. CAC 40 yüzde 2,13 ve MIB 30 yüzde 1,12 yükseldi. 9 Kasım ile başlayacak haftada çarşamba Lagarde’ın konuşması, perşembe İngiltere’de büyüme ve sanayi üretimi ile Lagarde’ın bir diğer konuşması, cuma günü ise Avro Bölgesi büyüme verileri izlenecek.
Asya’da yarı iletken kayıpları derinleşti
Asya piyasalarında, özellikle yarı iletken şirketlerinde belirgin düşüşler yaşandı. Güney Kore’nin Kospi endeksi son bir aylık dönemde yüzde 25’i aşan kaybıyla öne çıktı.
Güney Koreli çip üreticilerinden SK Hynix’in hisseleri haftalık bazda yüzde 20,2, Samsung Electronics’in hisseleri ise yüzde 16,1 geriledi.
Çin’de ise hisse senedi piyasalarını desteklemek ve yatırımcı güvenini güçlendirmek amacıyla finansal destek önlemleri açıklandı. Analistler, bu adımların ekonominin tamamını kapsayan geniş çaplı
