Ortadoğu’daki savaş, Rusya-Ukrayna hattındaki sevkiyat sorunları ve aşırı hava olayları, küresel emtia fiyatlarını farklı yönlere taşıyor. Dünya Bankası, 2026’da emtia fiyatlarının yüzde 23, enerji fiyatlarının yüzde 32 artmasını beklerken, 2027 için genel emtia fiyatlarında yüzde 7 gerileme öngörüyor.
Emtia piyasalarında savaş ve arz riski öne çıktı
Dünya Bankası’nın 28 Ekim 2026 tarihli Emtia Piyasaları Görünümü raporuna göre jeopolitik gerilimler ve tedarik zincirlerindeki aksamalar, emtia gruplarının performansını ayrıştırıyor. Ortadoğu’daki çatışmalar enerji arzını baskılarken, Karadeniz’de tahıl sevkiyatlarına ilişkin riskler tarım ürünlerinin görünümünü etkiliyor.
El Niño hava olayının tarımsal üretim üzerindeki olası etkileri de fiyat beklentilerindeki belirsizliği artırıyor. Dünya Bankası, 2027’de fiyatların düşeceği tahminini çatışmaların küresel arzı daha fazla bozmayacağı varsayımına bağlıyor. Çatışmaların şiddetlenmesi veya tarımsal üretimde kayıplar yaşanması halinde öngörüler değişebilir.
Petrol arzı 2026’da yüzde 5,2 azalabilir
Brent petrolün varil fiyatının 2025’teki ortalama 69 dolar seviyesinden 2026’da 91 dolara yükselmesi bekleniyor. Dünya Bankası’nın 2027 ortalama fiyat tahmini ise 79 dolar olarak açıklandı.
Bu görünüm, enerji fiyatlarının 2026’da yüzde 32 artacağı ve 2027’de yüzde 11,5 gerileyeceği beklentisiyle uyumlu. Küresel petrol arzının 2026’da yüzde 5,2 azalması beklenirken, bu düşüşün 2020’deki küresel resesyon dönemi dışında son kırk yılı aşkın sürenin en sert gerilemelerinden biri olacağı değerlendiriliyor.
Yüksek fiyatlar ve arz sıkıntısı nedeniyle petrol tüketiminin 2026’da yüzde 2,5 azalacağı tahmin ediliyor. Petrol stoklarındaki düşüş ise piyasayı yeni arz kesintilerine karşı daha hassas hâle getiriyor. Ortadoğu’daki çatışmaların büyümesi ve Rusya’nın petrol altyapısındaki hasarın sürmesi durumunda fiyatların temel tahminlerin üzerine çıkabileceği belirtiliyor.
Avrupa doğal gazında yüzde 58,3 artış beklentisi
Avrupa doğal gaz fiyatlarının 2026’da yüzde 58,3 yükselerek milyon İngiliz ısı birimi başına ortalama 19 dolara ulaşması bekleniyor. 2027’de fiyatın 17,5 dolara gerileyeceği öngörülüyor.
LNG sevkiyatlarındaki aksamalar ve Hürmüz Boğazı üzerinden taşımacılığa yönelik riskler, Avrupa’nın enerji arzı açısından önem taşıyor. Enerji maliyetlerindeki yükseliş; elektrik üretimi, sanayi, taşımacılık ve tarımsal üretimde kullanılan girdilerin pahalanması yoluyla diğer emtia gruplarını da etkiliyor.
Altın 4.600 dolara, gümüş 70 dolara çıkabilir
Jeopolitik belirsizlikler, güvenli liman olarak görülen değerli metallere talebi destekliyor. Dünya Bankası, değerli metal fiyatlarının 2026’da yüzde 39,9 artmasını bekliyor.
Altının ons fiyatı için 2025’teki ortalama 3.442 dolardan 2026’da 4.600 dolara yükseliş, 2027’de ise 4.250 dolara gerileme tahmin ediliyor. Gümüşün ons fiyatının 2025’teki 39,8 dolar seviyesinden 2026’da 70 dolara çıkabileceği, 2027’de ise 62 dolar olacağı öngörülüyor.
Değerli metallerin seyri jeopolitik gelişmelerin yanı sıra faiz oranlarına, doların hareketine ve yatırımcıların risk iştahına bağlı olacak. Dünya Bankası, 2027’de bir miktar gevşeme beklese de fiyatların tarihsel ortalamaların üzerinde kalacağını öngörüyor.
Sanayi metallerinde rekor seviyeler
Metal ve mineral fiyat endeksinin 2026’da yüzde 24,5 yükselerek rekor seviyeye ulaşması bekleniyor. Yenilenebilir enerji yatırımları, elektrikli araç üretimi ve veri merkezlerinin yaygınlaşması bakır ve alüminyum talebini desteklerken, üretim ve tedarik sorunları fiyatlara yukarı yönlü baskı yapıyor.
| Metal | 2026 ortalaması | 2027 ortalaması |
|---|---|---|
| Bakır | Ton başına 13.200 dolar | Ton başına 13.000 dolar |
| Alüminyum | Ton başına 3.250 dolar | Ton başına 3.100 dolar |
| Kalay | Ton başına 51.000 dolar | Ton başına 45.000 dolar |
Metal ve mineral fiyat endeksinin 2027’de yüzde 3,3 gerilemesi bekleniyor. Buna rağmen enerji dönüşümü ve dijital altyapı yatırımları, sanayi metallerinin orta vadeli talebinde belirleyici olmayı sürdürecek.
Gıda fiyatlarında iki yıllık artış öngörülüyor
Savaş kaynaklı sevkiyat sorunları, enerji maliyetleri ve hava koşulları tarım ve gıda piyasalarını birlikte etkiliyor. Dünya Bankası, gıda emtia fiyatlarının 2026’da yüzde 10,3, 2027’de ise yüzde 7,2 artacağını tahmin ediyor. Böylece iki yıllık kümülatif yükselişin yaklaşık yüzde 18’e ulaşması bekleniyor.
Karadeniz’de tahıl sevkiyatlarının aksaması, El Niño kaynaklı olası üretim kayıpları, akaryakıt ve gübre maliyetlerindeki artış gıda arzı açısından risk yaratıyor. Bu gelişmeler, özellikle ithalata bağımlı ülkelerde gıda enflasyonunu artırabilir ve tüketicilerin alım gücünü baskılayabilir.
Buğday fiyatı 2027’de 353 dolara çıkabilir
ABD sert kırmızı kışlık buğdayının ton başına ortalama fiyatının 2025’teki 243 dolardan 2026’da 311 dolara, 2027’de ise 353 dolara yükselmesi bekleniyor. Küresel üretimdeki daralma, sevkiyat sorunları ve hava koşulları buğday fiyatlarını etkileyen başlıca unsurlar arasında bulunuyor.
Gübre fiyatlarında 2026 için yüzde 14,3 artış tahmini
Enerji maliyetlerindeki yükseliş ve üre fiyatlarında yılın başında yaşanan sert hareketler gübre piyasasını etkiliyor. Gübre fiyatlarının 2026 genelinde yüzde 14,3 artması bekleniyor.
Doğu Avrupa kaynaklı üre göstergesinde ton başına ortalama fiyatın 2025’teki 423 dolardan 2026’da 510 dolara çıkacağı, 2027’de ise 429 dolara gerileyeceği tahmin ediliyor. Gübre fiyatlarında 2027’de yüzde 12,4 düşüş beklenmesine rağmen gübre, enerji ve nakliye giderlerinin birlikte seyri üretim kararları ve nihai gıda fiyatları açısından önemini koruyacak.
Kahve ve kakao fiyatlarında düşüş bekleniyor
Emtia piyasalarındaki yükseliş tüm ürün gruplarına yayılmıyor. Dünya Bankası, içecek emtiaları fiyat endeksinin 2026’da yüzde 23,9 gerilemesini bekliyor. Bu tahminde kahve ve kakao üretimindeki toparlanma etkili oluyor.
Enerji, değerli metaller ve sanayi metallerindeki artışa karşın bazı tarımsal emtialarda arz koşullarına bağlı düşüşler görülebiliyor. Bu tablo, küresel emtia piyasasının tek yönlü hareket etmediğini ve her ürünün kendi üretim, stok ve talep dinamikleriyle değerlendirilmesi gerektiğini gösteriyor.
Çatışmaların büyümesi fiyat tahminlerini değiştirebilir
Dünya Bankası’nın tahminleri belirli varsayımlara dayanıyor. Ortadoğu’daki çatışmaların şiddetlenmesi ve Rusya’nın petrol altyapısındaki hasarın sürmesi halinde petrol fiyatlarının temel senaryonun üzerine çıkabileceği belirtiliyor.
