ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, İran savaşı, Suudi Arabistan’ın Husilerle mücadelesi ve ABD-Ukrayna ilişkilerindeki gerilimin sürdüğü bir dönemde Özbekistan ile Hindistan’ı kapsayan Asya ziyaretine başlayacak.
Semerkant’ta C5+1 görüşmesi
Rubio’nun temaslarında Orta Asya’nın doğal kaynakları, Rusya’ya karşı yaptırımların uygulanması, Hindistan’la ticaret anlaşması ve Abraham Anlaşmaları’nın genişletilmesi öne çıkacak.
Rubio’nun Pazar günü Özbekistan’ın Semerkant kentine vararak ABD ile Orta Asya’nın beş ülkesini buluşturan C5+1 platformunun liderleriyle görüşmesi planlanıyor. Platformda Özbekistan, Kazakistan, Kırgızistan, Tacikistan ve Türkmenistan yer alıyor.
Rusya yaptırımlarının uygulanması ele alınacak
Ziyaret, Orta Asya ülkelerinin Rusya ile tarihsel bağlarını korurken ABD ile ilişkilerini ilerletmeye çalıştığı bir dönemde gerçekleşiyor.
Batılı yetkililer, bölgedeki bazı ticaret kanallarının Rusya’nın ABD ve Avrupa Birliği yaptırımlarını aşmasına olanak verdiğini belirtiyor. Washington daha önce bölge ülkelerinden yaptırım ihlali içeren ticaretin azaltılmasını talep etmişti.
Buna karşın Trump yönetiminin Rusya’dan dizel yakıt alımını artırmaya dönük anlaşması ve Rus petrolü satın alan ülkelere uygulanabilecek yaptırım ve tarifelerin askıya alınması, ABD’nin bu konudaki tutumuna ilişkin soru işaretleri oluşturdu.
Uzmanlar, Kazakistan ve Hindistan’ın bu tarifelerden etkilenebilecek ülkeler arasında bulunduğunu ifade ediyor.
Rubio’nun Özbekistan temaslarının ardından Hindistan’a gitmesi bekleniyor. Çin’in ardından Rus ham petrolünün dünyanın en büyük ikinci ithalatçısı olan Hindistan ile ABD arasındaki ticaret anlaşmasının ziyaret sırasında duyurulabileceği belirtiliyor.
Washington Orta Asya’nın kritik madenlerini hedefliyor
ABD Dışişleri Bakanlığı, Rubio’nun Özbekistan ziyaretine 200’den fazla iş insanının katılacağını açıkladı. Görüşmelerde bölgenin nadir toprak elementleri ile diğer kritik mineral kaynaklarına erişimin artırılması özellikle ele alınacak.
Orta Asya ülkelerinin Abraham Anlaşmaları’na katılımı konusunda temasların devam etmesi bekleniyor. Reuters’ın geçen yıl yayımladığı habere göre ABD, bölgedeki başka ülkelerin de anlaşmalara dahil olması için görüşmeler yürüttü.
Rubio’nun Özbekistan’dan sonra Hindistan’da Mumbai ve Jamnagar kentlerini ziyaret ederek iş dünyası temsilcileriyle buluşması planlanıyor. ABD yönetimiyle ilişkileri güçlenen Reliance Industries Yönetim Kurulu Başkanı Mukesh Ambani’nin de görüşmelere katılması bekleniyor.
Ziyaretin Perşembe günü tamamlanması öngörülüyor.
