Anayasa Mahkemesi (AYM), hisseli arsa ve tarlalarda paydaşların ön alım hakkını kullanırken ödenecek bedelin hakim tarafından rayiç değer üzerinden belirlenmesini düzenleyen hükmü Anayasa’ya aykırı buldu. Resmî Gazete’de yayımlanan kararın yürürlüğü 9 ay ertelendi.
Satışta tarafların belirlediği bedel dikkate alınmalı
Türk Medeni Kanunu’nun 734. maddesinde 2025 yılında yapılan değişiklik, ön alım hakkına konu taşınmaz payı için hakim tarafından belirlenen rayiç değerin ödenmesini öngörüyordu.
İncelemesini tamamlayan AYM, bu kuralın satıcı ile üçüncü kişi alıcının özgür iradeleriyle kararlaştırdığı satış bedelini etkisiz hale getirdiğini belirtti.
Mahkeme, rayiç değerin temel alınmasının taraflar arasında adil bir denge sağlamadığı değerlendirmesini yaptı. Kararda, bu yöntemin alıcının haksız kazanç sağlamasına ya da zarara uğramasına neden olabileceği ve ön alım hakkı sahibini hukuki belirsizlikle karşı karşıya bırakabileceği ifade edildi.
AYM, söz konusu gerekçeler doğrultusunda düzenlemenin iptaline hükmetti.
İptal kararı 9 ay sonra uygulanacak
Kararla birlikte hisseli taşınmazlarda ön alım hakkı kullanılırken bedelin belirlenmesine ilişkin mevcut yasal sistem değişecek. Bununla birlikte iptal hükmü kararın yayımlanmasıyla hemen yürürlüğe girmeyecek.
AYM, hükmün yürürlüğe girmesi için 9 aylık süre tanıdı. Bu dönemde kanun koyucu, yeni bir yasal düzenleme hazırlayabilecek.
Gelişme, hisseli arsa ve tarla sahipleriyle paydaşları ve taşınmaz alım satımı yapanları doğrudan ilgilendiren ön alım hakkı uygulamasında yeni bir sürecin başlamasına yol açabilecek.
