Polonya’da hükümet ile cumhurbaşkanlığı arasındaki yargı yetkileri gerilimi, polis ekiplerinin Anayasa Mahkemesi binasına girmesiyle ülke çapında kurumsal krize dönüştü. Başbakan Donald Tusk’ın talimatıyla düzenlenen baskın sırasında Cumhurbaşkanı Karol Nawrocki Senegal’e gidiyordu.
Cumhurbaşkanı Nawrocki ülkeye dönüyor
Uçuş sırasında gelişmelerden haberdar olan Karol Nawrocki, Senegal ziyaretini yarıda bırakma ve acil kodla Polonya’ya dönme kararı aldı. Nawrocki, “Böyle bir anda başkan Polonya’da olmalı. Senegal’e uçuşumu yarıda kesiyorum. Ülkeme dönüyorum.” dedi.
Resmi temasları yarın Senegal’de başlayacak olan Nawrocki’nin haberi İspanya semaları üzerindeyken aldığı belirtildi.
Anayasa Mahkemesi yönetimine soruşturma
Polonya’da Anayasa Mahkemesi Başkanı Bogdan Swieczkowski ile Başkan Yardımcısı Bartlomiej Sochanski, mahkemenin işleyişini engelledikleri gerekçesiyle 1 ay süreyle görevden uzaklaştırıldı.
Mahkemenin internet sitesindeki açıklamada, Genel Mahkemelerin Yapısına İlişkin Kanun’un 130. maddesine dayanıldığı bildirildi. Açıklamaya göre Swieczkowski ve Sochanski, Polonya Parlamentosu tarafından usulüne uygun seçilen tüm hakimlerin katılımıyla Anayasa Mahkemesi Genel Kurulu’nun toplanmasını engelledi ve davalara bakacak hakim heyetlerini kanuna aykırı şekilde belirledi.
Polonya Adalet Bakanı ve Genel Savcısı Waldemar Zurek, iki ismin dokunulmazlıklarının kaldırılması ve cezai sorumluluğa tabi tutulmaları amacıyla 50 ciltlik soruşturma dosyasını Anayasa Mahkemesi’ne gönderdiğini açıkladı. Mahkeme başkanlığına geçici olarak, kurumun en kıdemli hakimi Anna Korwin-Piotrkowska getirildi.
Muhalefetten “darbe” tepkisi
Anayasa Mahkemesi yönetimine yönelik karar, ana muhalefetteki Hukuk ve Adalet Partisi (PiS) tarafından sert biçimde eleştirildi. PiS Genel Başkanı Jaroslaw Kaczynski’nin yanı sıra parti yöneticileri ve bazı vatandaşlar mahkeme önünde toplandı.
Muhalefet, gelişmeleri hukuka ve anayasaya açık müdahale olarak nitelendirerek “Dünya çapında benzeri görülmemiş bir darbe” ifadesini kullandı. Muhalefet liderleri vatandaşları Anayasa Mahkemesi binası önünde toplanmaya çağırırken, hükümetin adımını protesto etmeye hazırlanıyor.
Mahkeme çevresinde geniş güvenlik önlemleri alan polis, binaya girmeye çalışan 3 kişiyi gözaltına aldı. Ülkede gerilim artarken, Cumhurbaşkanı Nawrocki’nin dönüşünün ardından nasıl bir adım atacağı izleniyor.
Tusk: Hukukun üstünlüğünü yeniden tesis etmek görevimiz
Başbakan Donald Tusk, hükümetin müdahalesini hukuk devleti vurgusuyla savundu. Tusk, “Hukukun üstünlüğünü yeniden tesis etmek görevimizdir. Yıllarca süren hukuksuzluktan sonra bu, zorlu, bazen acı verici bir süreçtir ve kararlı bir eylem gerektirir. Başka yol yoktur.” açıklamasını yaptı.
Polonya’daki krizin arka planı
Ülkedeki siyasi çatışmanın merkezinde yargının bağımsızlığı ve Anayasa Mahkemesi üzerindeki denetim mücadelesi bulunuyor. 2015’te iktidara gelen Hukuk ve Adalet Partisi (PiS), yargı düzenlemeleri nedeniyle mahkemeleri siyasallaştırmakla suçlandı.
2023’te iktidara gelen Donald Tusk, önceki dönemde oluşturulan yapıyı değiştirmeye yönelik reformlar başlattı. Ancak PiS’in desteklediği Cumhurbaşkanı Karol Nawrocki ile Tusk hükümeti, Anayasa Mahkemesi üyelerinin atanması ve yetkileri konusunda karşı karşıya geldi.
Tusk hükümeti, önceki iktidarın yargı üzerindeki etkisini sona erdirmeyi savunurken muhalefet, hükümeti mahkemeyi kendi siyasi hedefleri doğrultusunda şekillendirmeye çalışmakla suçladı. Geçmiş yargı reformlarının meşruiyeti ve yeni hakimlerin atanmasına ilişkin anlaşmazlık, ülkenin en üst kurumlarını karşı karşıya getiren bir güç mücadelesine dönüştü.
Sayfada yer alan bilgiler tavsiye niteliği taşımayıp yatırım danışmanlığı kapsamında değildir. Yatırımcı profilinize uymayabilir.
