Bulgaristan Cumhurbaşkanı İliyana Yotova, Karadeniz’de artan güvenlik riskleri nedeniyle Türkiye ve Romanya ile acil görüşmeler yapılmasını istedi. Çağrı, 6 Ekim’de Bulgaristan açıklarında düzenlenen drone saldırılarının ardından geldi.
Karadeniz güvenliği için üçlü girişim
Yotova, Ulusal Güvenlik Danışma Konseyi’nin çarşamba günü gerçekleştirdiği olağanüstü toplantının ardından yaptığı açıklamada, bölgedeki risklere karşı Türkiye ve Romanya ile ortak hareket edilmesi gerektiğini belirtti.
Toplantıya, 6 Ekim’de Bulgaristan açıklarında Karadeniz’de meydana gelen drone saldırıları neden oldu. Saldırılarda Türk sahipli olduğu belirtilen bir gemi battı, başka bir gemi ağır hasar gördü. Batan gemideki 10 mürettebatın tamamı hayatını kaybetti.
Konseyin aldığı karar doğrultusunda Bulgaristan’ın, Karadeniz güvenliğini güçlendirmek amacıyla Türkiye ve Romanya ile ortak bir girişim başlatması kararlaştırıldı. Yotova, Rusya ile Ukrayna arasındaki savaşın bölgedeki güvenlik ortamını ciddi biçimde bozduğunu söyledi.
NATO ve AB desteği gündemde
Sofia Globe’un aktardığına göre Konsey, Bulgaristan hükümetinin mevcut güvenlik önlemlerini sürdürmesine ve kritik altyapının korunmasını güçlendirecek yasal düzenlemeleri değerlendirmesine karar verdi.
Gündeme gelen diğer öneriler arasında deniz gözetleme kapasitesinin artırılması, keşif ve takip faaliyetlerinde insansız hava araçlarının daha fazla kullanılması ve silahlı kuvvetlerin modernizasyonunun hızlandırılması yer aldı.
Bulgaristan ayrıca NATO ve Avrupa Birliği ile koordinasyon içinde, drone’ları fiziksel olarak etkisiz hale getirebilecek anti-drone sistemleri tedarik etmeyi değerlendiriyor. Yotova, NATO ve AB üyeliğinin sunduğu imkanlardan daha etkin yararlanılması gerektiğini vurguladı.
Müttefiklerden ek destek istenebileceğini belirten Yotova, NATO’nun Doğu Kalkanı faaliyetleri çerçevesinde bölgedeki katkıların artırılmasının talep edilebileceğini ifade etti. Hava ve deniz gözetleme araçlarının çoğaltılması, kıyı güvenliği ve savunmasının güçlendirilmesi ile ilave anti-drone sistemlerinin konuşlandırılması da öneriler arasında bulunuyor. Yotova, bu tedbirlerin Montrö Sözleşmesi’ne aykırı olmadığını savundu.
Türkiye ve Romanya ile ortak önlem arayışı
Ulusal Güvenlik Danışma Konseyi kararları kapsamında Türkiye ve Romanya ile acil görüşmeler başlatılması da öngörüldü.
Yotova, üç ülkenin ticari gemileri hedef alan saldırıları önlemek ve deniz taşımacılığının güvenli şekilde sürmesini sağlamak için ortak tedbirler geliştirmesi gerektiğini söyledi.
Bulgaristan Cumhurbaşkanı, ülkesinin Karadeniz’e kıyısı bulunan Rusya, Ukrayna, Türkiye, Romanya ve Gürcistan ile bölgesel güvenlik konusunda uzlaşı oluşturulmasına yönelik çalışmalarda aktif rol alması gerektiğini de dile getirdi.
Türkiye, Romanya ve Bulgaristan arasında Karadeniz güvenliğine yönelik mevcut bir askeri işbirliği mekanizması bulunuyor. Üç ülke, 2024 yılında Karadeniz Mayın Karşı Tedbirleri Görev Grubu’nu kurmuştu.
AB’ye yeni Karadeniz güvenlik çerçevesi önerisi
Bulgaristan’ın Avrupa Birliği’ne, Karadeniz’de serbest ve güvenli seyrüseferi güvence altına alacak yeni bir çerçeve mekanizma oluşturulmasını teklif etmesi planlanıyor.
Yotova, AB’nin Karadeniz stratejisinde deniz güvenliğinin öncelikli alanlardan biri olduğunu hatırlattı. Kurulması planlanan Karadeniz güvenlik merkezinin işleyişine ilişkin daha somut adımlar atılması gerektiğini belirtti.
Toplantıda, Avrupa Birliği Uydu Merkezi’nin tehditleri izleme kapasitesinden yararlanılması, çevresel tehlikelerde AB Sivil Koruma Mekanizması’nın devreye alınması ve oluşabilecek ekonomik zararların karşılanması yönünde de öneriler sunuldu.
Bulgaristan’ın konuyu 15-16 Ekim tarihlerinde yapılacak Avrupa Birliği zirvesinin gündemine taşıması bekleniyor.
Yotova ayrıca Birleşmiş Milletler çatısı altında faaliyet gösteren Uluslararası Denizcilik Örgütü’nden (IMO), Karadeniz’deki olayların teknik ve hukuki boyutlarının incelenmesine destek vermesini istedi. Cumhurbaşkanı, seyrüsefer özgürlüğü ile deniz taşımacılığının güvenliğini güvence altına alacak uluslararası bir karar alınması gerektiğini vurguladı.
Sayfada yer alan bilgiler tavsiye niteliği taşımayıp yatırım danışmanlığı kapsamında değildir. Yatırımcı profilinize uymayabilir.
