Dünya Ticaret Örgütü (DTÖ), küresel mal ticaretinin yılın ilk yarısında beklentilerin üzerinde direnç göstermesi üzerine yıllık büyüme tahminini yüzde 3,9’a yükseltti. Örgüt, hizmet ticaretindeki büyüme beklentisini ise yüzde 3,3’e çekti.
Mal ticareti ilk yarıda yüzde 3,5 büyüdü
DTÖ’nün bugün yayımladığı Küresel Ticaret Görünümü ve İstatistikleri raporunda, küresel mal ticareti hacminin Orta Doğu’daki savaşın neden olduğu aksamalara rağmen bu yılın ilk yarısında yüzde 3,5 arttığı belirtildi.
Söz konusu performans, enerji, gübre ve taşımacılık piyasalarında yaşanan şoklara karşı tedarik zincirlerinin uyum sağlayabildiğini gösterdi. Orta Doğu’dan ham petrol ihracatı yıllık bazda yaklaşık yüzde 24, sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) ihracatı ise yüzde 47 azalmasına karşın, diğer tedarikçilerden gelen sevkiyatların artması küresel ihracattaki gerilemeyi ham petrolde yüzde 6, LNG’de yüzde 1 ile sınırladı.
Alternatif tedarikçilerin devreye alınması, aksaklıklara rağmen gübre piyasalarının da uyum sağlamasına katkı verdi. Ticaret rotaları alternatif liman ve koridorlara yönlendirilirken, küresel konteyner elleçleme hacmi yıl başından temmuz ortasına kadar yıllık bazda yüzde 3,9 yükseldi.
Yapay zeka ürünleri ticaret büyümesinin yüzde 47’sini oluşturdu
Yapay zeka yatırımlarıyla bağlantılı güçlü talep, Orta Doğu’daki savaşın ticaret üzerindeki olumsuz etkilerini dengeledi. Yarı iletkenler ve sunucular gibi yapay zekayı mümkün kılan ürünlere yönelik talep, yılın ilk yarısında küresel mal ticaretindeki büyümenin yüzde 47’sini meydana getirdi.
Bu ürünlerin ticareti yıllık bazda yüzde 67 artarken, alandaki büyüme son iki yılda görülen hızın da üzerine çıktı.
Ancak DTÖ, küresel mal ticareti ve yapay zeka yatırımlarından sağlanan kazanımların eşit biçimde dağılmadığı uyarısında bulundu. Hizmet ticareti ile bazı bölgelerin çatışmanın etkilerine daha fazla maruz kaldığı kaydedildi.
DTÖ tahminlerini yukarı yönlü revize etti
Mal ticaretinin ilk yarıdaki dirençli görünümü sonrasında DTÖ ekonomistleri, küresel mal ticareti büyüme öngörüsünü yükseltti. Buna göre, küresel mal ticaret hacminin bu yıl yüzde 3,9 büyümesi bekleniyor. Yeni tahmin, DTÖ’nün martta açıkladığı yüzde 1,9’luk öngörünün oldukça üzerinde bulunuyor.
Küresel mal ticaretinin 2027’de yüzde 4,1 büyüyeceği tahmin ediliyor. Yukarı yönlü revizyonda, enerji ve gübre piyasalarındaki aksaklıklara rağmen tedarik zincirlerinin uyum sağlaması ile yapay zekaya yönelik ürünlerdeki güçlü yatırımların ticareti artırması etkili oldu.
Hizmet ticaretinin bu yıl yüzde 3,3 büyümesi beklenirken, bu oran DTÖ’nün martta yayımladığı yüzde 4,8’lik tahminin altında kaldı. Hizmet ticaretinin 2027’de yüzde 6,4 büyüyeceği öngörülüyor.
Ngozi Okonjo-Iweala’dan dayanıklılık vurgusu
DTÖ Genel Direktörü Ngozi Okonjo-Iweala, verilerin ticaretin dayanıklılığını ortaya koyduğunu belirterek şu değerlendirmeyi yaptı: “Aksaklıklar meydana geldiğinde, bütünleşmiş bir dünya ekonomisi ve kurallara dayalı ticaret sistemi, ekonomilere, ihtiyaç duyan işletmelere ve hanelere temel ürünlerin akışını sürdürme konusunda esneklik sağlıyor. Bununla birlikte, bazıları bu şoku diğerlerinden daha fazla hissetti ve herkes yapay zeka gibi ortaya çıkan fırsatlara erişemiyor. Kurallara dayalı ticaret sisteminin şokları absorbe etmeye ve aradaki boşlukları kapatmaya devam etmesini sağlamak, böylece fırsatların herkes için açık olmasını sağlamak, büyük önem taşıyor.”
