İsveç Akademisi, 2026 Nobel Edebiyat Ödülü’nün Kanadalı yazar Anne Carson’a verildiğini duyurdu. Şiir, düzyazı, deneme ve çeviri arasındaki sınırları aşan çalışmalarıyla tanınan Carson, ödülü alan ikinci Kanadalı yazar oldu.
Ödülün gerekçesi açıklandı
Stockholm’deki basın toplantısında açıklanan karara göre Carson, 2013 yılında Nobel Edebiyat Ödülü kazanan Alice Munro’nun ardından bu ödüle layık görülen ikinci Kanadalı yazar olarak tarihe geçti. İsveç Akademisi, Carson’ın ödül gerekçesini “klasik gelenekle eğlenceli bir diyalog kurarak çağdaş edebiyat için yeni formlar yaratan cesur ve yenilikçi eserleri” sözleriyle açıkladı.
Nobel Edebiyat Komitesi Başkanı Anders Olsson, Carson’ın eserlerinde dilbilimsel titizlikle şiirsel yaratıcılığın birleştiğini belirtti. Olsson, yazarın Antik Yunan edebiyatından John Keats, Virginia Woolf ve Emily Brontë’ye uzanan gelenekleri bir araya getirdiğini; çalışmalarının klasik ve modern şiirin yanı sıra farklı sanat biçimleri arasında da geçiş yaptığını söyledi.
Anne Carson’ın edebiyat kariyeri
21 Haziran 1950’de Kanada’nın Toronto kentinde doğan Carson, Toronto Üniversitesi’nde klasik diller ve edebiyat eğitimi aldı ve 1981’de doktorasını tamamladı. Akademik kariyeri boyunca Kuzey Amerika’daki çeşitli üniversitelerde ders veren yazar; şair, deneme yazarı, çevirmen ve klasik edebiyat araştırmacısı kimliklerini birlikte taşıdı. Antik Yunan mitolojisini çağdaş insanın sorunlarıyla buluşturan eserleriyle tanınan Carson’ın edebiyatında aşk, kayıp, arzu, bellek ve insan ilişkileri öne çıkıyor.
Öne çıkan eserleri ve kazandığı ödüller
Carson’ın 1998’de yayımlanan “Kırmızının Otobiyografisi” adlı şiir biçimindeki romanı, Antik Yunan mitolojisindeki Geryon karakterini modern dünyaya taşıdı ve yazarın uluslararası tanınırlığını artırdı. Diğer önemli eserleri arasında 1986 tarihli “Eros the Bittersweet”, 2000’de yayımlanan “Men in the Off Hours”, 2001 tarihli “Kocanın Güzelliği”, 2010’da yayımlanan “Nox” ve 2024 tarihli “Wrong Norma” yer alıyor. Sappho’nun şiirleri ile Sophokles ve Euripides’in oyunlarını İngilizceye de çeviren Carson, “Kocanın Güzelliği” ile T. S. Eliot Şiir Ödülü’nü kazanan ilk kadın yazar oldu; “Men in the Off Hours” ile Griffin Şiir Ödülü’nü aldı ve Guggenheim ile MacArthur burslarına layık görüldü.
Ödül haberini İzlanda’da aldı
İsveç Akademisi Daimi Sekreteri Ingrid Carlberg, Carson’a karar bildirildiğinde yazarın İzlanda’da bulunduğunu ve sonucu öğrenince büyük şaşkınlık yaşadığını aktardı. Uzun süredir İzlanda’da yaşayan Carson, 2022’de bu ülkenin vatandaşlığını aldı. Yazar, 2026 Nobel Edebiyat Ödülü kapsamında 12 milyon İsveç kronu para ödülünün yanı sıra madalya ve diplomaya da sahip olacak. Ödüller, Nobel Ödülleri’nin geleneksel tören tarihi olan 10 Aralık’ta Stockholm’de verilecek. 1901’den bu yana düzenlenen Nobel Edebiyat Ödülü, geçen yıl Macar yazar László Krasznahorkai’ye verilmişti.
