Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, sorunlu yatırım fonlarının tasfiyesinde ara ödeme planlandığını, küçük yatırımcılara öncelik verileceğini ve sermaye piyasalarında manipülasyon ile diğer piyasa bozucu eylemlere yönelik yaptırımların ciddi ölçüde artırılacağını açıkladı.
Sorunlu fonlarda ara ödeme planı
Bloomberg HT-Habertürk ortak yayınında konuşan Şimşek, tasfiye çalışmalarının öngörülen hız ve çerçevede sürdüğünü belirtti. Nihai tasfiyenin zaman alacak olması nedeniyle yatırımcılara ara ödeme yapılmasının öngörüldüğünü ifade eden Şimşek, “Tasfiye süreci öngördüğümüz hız ve çerçevede gidiyor. Tasfiyede ara ödeme öngörüldü. Çünkü nihai tasfiye zaman alacak. Dünyada da böyle oldu.” dedi.
TBMM’de ara ödemelere ilişkin bir tasfiye kanununun görüşüldüğünü aktaran Şimşek, düzenlemenin yasalaşmasının ardından fonlardaki kaynakların durumuna göre 1 milyon TL’ye kadar ödemelerin hızlı biçimde yapılacağını söyledi.
45 bin 747 hesaba 40,8 milyar TL ödeme
Tasfiye sürecinin olağan ve olağanüstü olmak üzere ikiye ayrıldığını belirten Şimşek, mali yapıları nispeten yönetilebilir portföy şirketlerinin olağan tasfiyeye alındığını kaydetti.
Toplam 131 fonun 66’sının olağan tasfiye kapsamında olduğunu açıklayan Şimşek, 7 portföy şirketinden 3’ünün tasfiyesinin tamamen tamamlandığını bildirdi. Bu süreçte 45 bin 747 hesaba toplam 40,8 milyar TL ödendiğini ve olağan tasfiyenin başarılı şekilde ilerlediğini söyledi.
Şimşek, hisse senedi fonlarındaki yatırımcıların 17 Eylül itibarıyla yatırımlarının yaklaşık yüzde 58’ini geri alabildiğini, para piyasası fonlarındaki yatırımcıların ise yüzde 1,43 nema elde ettiğini aktardı.
Hedef Portföy de olağan tasfiyeye alınacak
Hedef Portföy’ün de olağan tasfiyeye tabi tutulacağını belirten Şimşek, şirketin toplam 31 fonunun bulunduğunu, bunların 4’ünün para piyasası fonu olduğunu söyledi. Böylece 7 portföy şirketinden 4’ünün olağan tasfiye sürecinin muhtemelen hafta sonuna kadar tamamlanacağını ifade etti.
Atlas Portföy sahiplerinin tasfiyeyi yürüten kurumla görüştüğünü belirten Şimşek, şirket sahiplerinin kaynakları geri koyma yönünde irade sergilediğini ancak bu aşamada konu hakkında yorum yapmasının doğru olmayacağını dile getirdi.
TBMM’deki kanun teklifinin kabul edilmesi halinde küçük yatırımcılara ve para piyasası fonlarına öncelik verileceğini açıklayan Şimşek, bu kapsamda 390 bin hesabın daha tasfiye edilmesinin hedeflendiğini söyledi. Bu işlemler tamamlandığında tasfiye sürecinin önemli bölümünün geride kalacağını kaydetti.
10 milyon TL üzeri kazançlar için hukuki süreç
Tasfiye çalışmalarında Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu (TMSF), Adalet Bakanlığı ve Merkezi Kayıt Kuruluşunun (MKK) koordineli çalıştığını belirten Şimşek, piyasa bozucu faaliyetlerden kazanç elde eden kişilerin tespit edildiğini açıkladı.
İade hesaplarına yönelik çalışmaların sürdüğünü aktaran Şimşek, ilk aşamada 10 milyon TL ve üzerinde reel kazanç sağlayan kişilere başvurulacağını bildirdi. Gönüllü iade yapılmaması halinde Adalet Bakanlığının ilgili hukuki süreçleri başlatacağını belirtti.
Fonlarda yeterli kaynak bulunmaması ihtimaline de değinen Şimşek, hukuka aykırı biçimde fonlardan yararlanan kişi ve şirketlere aktarılan varlıkların geri alınmasının kritik olduğunu vurguladı. Birlikte hareket eden kişilerin şahsi mal varlıklarına da başvurulacağını söyledi.
İki fonda karmaşık süreç sürüyor
Tasfiye çalışmalarında önemli mesafe alındığını belirten Şimşek, geriye yalnızca iki fonda karmaşık bir sürecin kaldığını ifade etti. Yaşanan gelişmelerin ardından sermaye piyasalarının çok daha sağlıklı bir yapıya kavuşacağını söyledi.
Kalıcı reform hazırlığı
Şimşek, sermaye piyasalarının tasfiye sürecinden daha güçlü bir yapıyla çıkacağını belirtti. Fon piyasasının 2019 yılına kadar sınırlı sayıda yatırımcının faaliyet gösterdiği bir alan olduğunu ifade eden Şimşek, en önemli dönüm noktasının serbest fonların Türkiye Elektronik Fon Alım Satım Platformu’na (TEFAS) açılması olduğunu söyledi.
Piyasa bozucu faaliyetlere ilişkin tespit çalışmalarının sürdüğünü aktaran Şimşek, kalıcı reform çalışmalarının daha önce taslak haline getirildiğini açıkladı. Önceliğin tasfiye sürecinin tamamlanması olduğunu, reformların ardından hayata geçirileceğini belirtti.
Finansmanın yüzde 30-40’ı sermaye piyasalarından gelmeli
Türkiye ekonomisinin finansmanında sermaye piyasalarının payının artırılması gerektiğini vurgulayan Şimşek, 1,8 trilyon dolarlık bir ekonominin finansman ihtiyacının yalnızca bankacılık sektörü tarafından karşılanamayacağını söyledi.
Şimşek, finansman ihtiyacının en az yüzde 30-40’ının sermaye piyasalarından sağlanması gerektiğini ifade etti. Sermaye piyasalarında güveni güçlendirmek için yeni düzenlemeler üzerinde çalışıldığını belirterek manipülasyon ve diğer piyasa bozucu eylemlere yönelik yaptırımların ciddi ölçüde artırılacağını açıkladı.
İlgili kurumların kurumsal kapasitelerinin güçlendirileceğini belirten Şimşek, gerekli görülmesi halinde yasal düzenlemeyle vergi denetmenlerinin bir bölümünün bu kurumlara aktarılabileceğini söyledi. Şimşek, “Gerekirse kanunla vergi denetmenlerimizin bazılarını bu kurumlara aktaracağız. Mevzuat tarafında da eksiklerimiz varsa tamamlayacağız.” dedi.
Sermaye piyasalarında denetim kapasitesi artırılacak
Kamudaki eşit işe eşit ücret uygulamasının ilgili kurumların kapasitesini zayıflatmış göründüğünü belirten Şimşek, Hazine ve Maliye Bakanlığının yetişmiş insan kaynağına sahip olduğuna dikkat çekti.
Bakanlıktaki nitelikli personelin yapılacak düzenlemelerle ilgili kurumlara aktarılabileceğini belirten Şimşek, sermaye piyasalarında denetim kapasitesinin artırılacağını vurguladı.
Fon piyasasına yeni düzenlemeler geliyor
Fon piyasasında şeffaflığı artırmak amacıyla hayata geçirilen Fon Rehberi’nin önemli bir adım olduğunu belirten Şimşek, bu düzenlemeyle mevcut eksikliklerin büyük bölümünün giderildiğini söyledi.
Atılan adımların yeterli olmadığını ifade eden Şimşek, “Fon Rehberi önemli bir adımdı, şeffaflık arttı. Açıkların çoğu Fon Rehberi ile kapatıldı. Bu önemli ama yeterli bir adım değil. Daha ileri düzenlemeleri çalışıyoruz.” dedi.
Fon piyasasındaki sorunlara değinen Şimşek, serbest fonların Türkiye Elektronik Fon Alım Satım Platformu’na (TEFAS) açılmasının mevcut sorunlarda etkili olduğunu belirtti. Serbest fonların TEFAS’a açılmaması halinde bu sorunların yaşanmayacağını savundu.
Fon piyasasına yönelik çok sayıda düzenleme üzerinde çalışıldığını belirten Şimşek, aşırı düzenleme riskinin de dikkate alınacağını söyledi. Yeni kuralların sektör temsilcileriyle istişare edilerek hazırlanacağını kaydetti.
Sermaye piyasalarında koordineli işlemlere karşı sürekli yaptırımlar uygulanacağını belirten Şimşek, denetim ve gözetim mekanizmalarının güçlendirileceği mesajını verdi.
Açıklanan fiili dolaşım oranlarının bağımsız bir kurum tarafından doğrulanmasının önem taşıdığını ifade eden Şimşek, bu oranların yeterliliğine yönelik değerlendirmelerin sürdüğünü belirtti. Bireysel yatırımcılara satılacak fonların TEFAS’a açık olup olmaması konusunun da ele alındığını söyledi.
Bu başlıklardaki çalışmaların devam ettiğini vurgulayan Şimşek, olası düzenlemelerin henüz değerlendirme aşamasında olduğunu ifade etti.
“Fon piyasası kötüye kullanılamaz”
Benzer fon sorunlarının tekrar yaşanmaması için gerekli önlemlerin alınacağını belirten Şimşek, sermaye piyasalarının korunmasının önemine dikkat çekti.
Fon piyasasının kötüye kullanılmasına izin verilmeyeceğini söyleyen Şimşek, “Bu alan tamahkârlara, sahtekârlara bırakılamayacak kadar değerli bir alan.” dedi.
“Sorunlu fonlar ekonominin tamamını riske atmıyor”
Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, sorunlu fonlardan kaynaklanan risklerin kontrol altına alındığını belirterek yaşanan gelişmelerin ekonominin tamamını t
