Brüksel’deki AB Liderler Zirvesi’nin sonuç bildirisinde, yüksek enerji fiyatlarının vatandaşlar, sanayi ve ekonomi üzerindeki baskısını azaltmak için acil ve koordineli adımlar atılması istendi.
Enerji maliyetlerine karşı hedefli önlemler
Bildiride, mevcut jeopolitik gelişmelerin küresel tedarik zincirleri, enerji güvenliği ile enerji ve akaryakıt fiyatları üzerindeki etkileri değerlendirildi. Özellikle kırılgan kesimler başta olmak üzere vatandaşların yanı sıra sanayi ve ekonominin yüksek enerji fiyatlarından olumsuz etkilendiği belirtildi.
AB düzeyinde acil müdahale gerektiği vurgulanırken, üye ülkelerin kendilerine özgü koşullarını gözeten, Tek Pazar’ın bütünlüğünü koruyan, hedefli ve geçici tedbirler alınması çağrısı yapıldı.
AB Komisyonunun, Metan Yönetmeliği kapsamındaki bazı yükümlülükleri ertelemeye yönelik teklifi olumlu karşılandı. Yüksek enerji maliyetlerinden en fazla etkilenen sanayi kollarına yönelik geçici devlet yardımı çerçevesinin uzatılması niyeti de desteklendi.
AB’deki rafinerilerin kapasite ve verimliliğini kısa vadede artıracak bir çerçeve oluşturulması, enerji talebinin gönüllülük temelinde birleştirilmesine yönelik girişimlerde bulunulması istendi.
Komisyon’dan fiyat artışlarına ek yanıt talebi
AB Komisyonundan, üye ülkeler arasındaki elektrik fiyatı farklılıklarını da dikkate alarak hızla yükselen enerji fiyatlarıyla mücadele için kısa vadeli ilave seçenekleri incelemesi ve ihtiyaç halinde yeni teklifler hazırlaması talep edildi.
Enerji fiyatlarındaki aşırı oynaklığı sınırlamak amacıyla Piyasa İstikrar Rezervi’ne ilişkin yasama sürecinin hızlandırılması çağrısı yapılırken, Komisyonun İkinci Emisyon Ticaret Sistemi’nin (ETS2) tasarımı ve koruma mekanizmaları başta olmak üzere etkilerine ilişkin değerlendirmesini güncellemesi istendi.
Enerji arzının istikrara kavuşturulmasında uluslararası koordinasyonun önemine dikkat çekilen bildiride, ortak ülkeler arasındaki enerji ve enerji ürünleri ticaretinin kısıtlanmaması gerektiği kaydedildi.
AB’nin dalgalı fosil yakıt piyasalarına bağımlılığını azaltması gerektiği belirtilerek yenilenebilir ve düşük karbonlu enerji kaynakları, elektrik şebekeleri ve enerji depolama sistemlerine yatırımların hızlandırılması çağrısı yapıldı.
Rekabetçilik ve bürokrasinin azaltılması gündemde
Sonuç bildirisinde, AB’nin küresel ekonomik zorluklar karşısında rekabet gücünü yükseltmesi, Tek Pazar’daki engelleri kaldırması ve sanayide dönüşümü hızlandırması gerektiği vurgulandı.
“Tek Avrupa, Tek Pazar” gündeminde ilerleme sağlanması memnuniyetle karşılanırken, hedeflere ulaşmak için daha fazla çaba gerektiği ifade edildi. Şirketler hukukuna ilişkin 28. rejim, Sanayi Hızlandırma Yasası, Avrupa elektrik şebekeleri paketi ile dijital, çevresel ve otomotiv alanlarındaki mevzuat sadeleştirme paketlerinde müzakerelerin ilerletilmesi istendi.
AB liderleri, söz konusu düzenlemelere ilişkin müzakerelerin yıl sonuna kadar tamamlanması çağrısında bulundu. AB Komisyonundan yatırım planlama ve izin süreçlerini hızlandıracak, idari ve düzenleyici yükleri azaltacak yeni girişimler hazırlaması da talep edildi.
KOBİ’lerin raporlama yükümlülüklerini hafifletecek bir teklif hazırlanması istenirken, yeni düzenlemelerin gereksiz bürokratik yük yaratmaması gerektiği belirtildi.
Küresel makroekonomik dengesizliklere de değinilen bildiride, Komisyonun bu sorunlarla mücadelede mevcut ticaret ve ekonomi politikası araçlarını etkin kullanması ve yeni araçlar geliştirmesi istendi.
Yeni AB bütçesi için 2026 sonu hedefi
Zirvede, 2028’de başlayacak yeni Çok Yıllı Mali Çerçeve’ye (MFF) ilişkin müzakereler de ele alındı. İrlanda’nın AB Dönem Başkanlığı tarafından sunulan güncellenmiş müzakere taslağı görüşülürken, dengeli bir uzlaşma için gerekli temel unsurlar değerlendirildi.
AB Konseyi Başkanından yeni bütçe konusunda zamanında anlaşmaya ulaşılması için müzakereleri ilerletmesi istendi. Bildiride, 2026 yılı sonundan önce uzlaşma sağlanmasının, gerekli yasal düzenlemelerin 2027’de kabul edilmesine imkan tanıyacağı hatırlatıldı.
