AB’nin yaz tatili sonrasındaki ilk olağan liderler zirvesi, 15-16 Ekim 2026 tarihlerinde Brüksel’de yapılacak. Toplantının ana gündemini yüksek enerji fiyatları, Avrupa’nın rekabet gücü ve ekonomik istikrar oluşturacak.
Enerji fiyatlarına geçici destek gündemde
AB Konseyi Başkanı Antonio Costa’nın başkanlık edeceği zirveye AB Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, Avrupa Parlamentosu Başkanı Roberta Metsola ve Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy katılacak.
Costa, liderlere gönderdiği davet mektubunda jeopolitik belirsizliklerin arttığı dönemde vatandaşların hayat pahalılığı karşısında desteklenmesine ve Avrupa ekonomisinin güçlendirilmesine odaklanılacağını bildirdi.
Liderlerin, yüksek enerji fiyatlarının hanehalkı ve işletmeler üzerindeki etkisini sınırlamak için AB Komisyonuna hedefli ve geçici tedbirler konusunda yönlendirme yapması bekleniyor. Metan düzenlemesindeki bazı yükümlülüklerin ertelenmesi ile geçici devlet yardımı çerçevesinin uzatılması seçenekler arasında bulunuyor.
Orta Doğu ve İran’daki gelişmelerin petrol ve doğalgaz fiyatlarına etkisi de ele alınacak. AB’nin fosil yakıtlara bağımlılığını azaltma stratejisinin sürdürülmesi beklenirken, fiyat baskısını hafifletmek amacıyla koordineli adımlar değerlendirilecek.
Çin’le ticaret açığı ve yeni bütçe
Zirvenin ilk oturumunda “Tek Avrupa, Tek Pazar” gündemi ile AB’nin 2026-2027 dönemine yönelik ekonomi politikalarının uygulanmasındaki ilerleme incelenecek.
Liderler ayrıca Avrupa sanayisini etkileyen küresel makroekonomik dengesizlikleri görüşecek. AB’nin Çin’le ticaretinde günlük 1 milyar euroluk açık bulunuyor. Haziran zirvesinde belirlenen yaklaşım kapsamında Çin başta olmak üzere ilgili ülkelerle diyaloğun artırılması ve ticaret savunma araçlarının güçlendirilmesi ele alınacak.
İlk günün öğleden sonraki oturumunda AB’nin 2028-2034 dönemini kapsayan Çok Yıllı Mali Çerçevesi (MFF) gündeme gelecek. Görüşmelerde, AB Konseyi Dönem Başkanı İrlanda’nın hazırladığı bütçe müzakere çerçevesi temel alınacak.
Üye ülkeler arasındaki görüş ayrılıklarına karşın yıl sonuna kadar anlaşmaya varılması hedefleniyor. Harcama öncelikleri, ülkelerin bütçeye katkıları ve AB’nin yeni öz kaynakları müzakerelerin başlıca başlıkları olacak. AB Komisyonunun yaklaşık 2 trilyon euroluk bütçe önerisi, Almanya’nın öncülük ettiği bir grup ülke tarafından yüksek bulunuyor.
Genişleme süreci ve aday ülkeler
İlk gün akşamındaki çalışma yemeğinde AB’nin genişleme stratejisi ve yeni üyeler için yapılması gereken reformlar değerlendirilecek. Aday ülkelerin kademeli entegrasyonu, gelecekteki katılım anlaşmalarındaki geçiş düzenlemeleri ve koruyucu hükümler de görüşülecek.
Katılım müzakerelerinde ilerleme sağlayan Karadağ, Arnavutluk, Ukrayna ve Moldova’nın durumu ele alınacak. Katılım anlaşmasına yönelik çalışmaları süren Karadağ özel önem taşıyor; liderlerin müzakerelerin yıl sonuna kadar tamamlanması hedefine ilişkin siyasi mesaj vermesi bekleniyor.
Ukrayna ve Avrupa savunması
Zirvenin ikinci günü Ukrayna oturumuyla başlayacak. Zelenskiy, Rusya’nın saldırıları devam ederken ülkesindeki son durumu ve kış öncesindeki ihtiyaçları liderlere aktaracak.
Ukrayna’nın hava ve füze savunmasının güçlendirilmesi, kritik enerji altyapısının korunması, askeri ve mali desteğin sürdürülmesi ve Rusya üzerindeki baskının artırılması toplantının gündeminde olacak.
Zirve öncesinde bilgi veren üst düzey bir AB yetkilisi, Birliğin Ukrayna’ya askeri yardım konusundaki desteğinin sürdüğünü söyledi. Yetkili, önleyici füzelere sahip üye ülkelerin bunları Ukrayna’ya vermeye ikna edilip edilmeyeceği sorusunu ise yanıtlamadı.
Savunma ve güvenlik oturumunda Rusya kaynaklı hibrit saldırıların artışı, sabotajlara karşı dayanıklılık, savunma hazırlığındaki ilerleme ve kritik askeri kabiliyet açıklarının kapatılması ele alınacak.
Orta Doğu ve göç başlıkları
Liderler Orta Doğu oturumunda Gazze, Batı Şeria, Yemen, Lübnan, İran ve Suriye’deki gelişmeleri değerlendirecek. Gazze’de kalıcı ateşkes, Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyinin 2803 sayılı kararının uygulanması ve insani yardımın kesintisiz, engelsiz ve yeterli ölçekte ulaştırılması öncelikler arasında yer alacak.
Batı Şeria’da İsrail’in askeri operasyonları, yerleşimlerin genişlemesi ve Filistinlilere yönelik şiddet gündeme gelecek. İki devletli çözüm açısından E1 yerleşim projesindeki gelişmelerin de değerlendirilmesi bekleniyor.
İsrail’e yaptırım konusunda özel bir oturum planlanmıyor. Ancak bazı üye ülkelerin toplantı sırasında yaptırım çağrılarını yinelemesi bekleniyor. AB Konseyi kaynakları, AB-İsrail Ortaklık Anlaşması’nın askıya alınması için gerekli oybirliğinin bulunmadığını ve yerleşimlere yönelik alternatif kısıtlayıcı tedbirler için de yeterli desteğin oluşmadığını belirtti.
Bazı ülkelerin tek taraflı adımlarla AB düzeyinde önlem alınması yönündeki baskıyı artırdığı, ancak mevcut aşamada bu alanda ilerleme görülmediği kaydedildi.
Lübnan’da devlet kurumlarının desteklenmesi, istikrar ve güvenliğin güçlendirilmesi ve Birleşmiş Milletler Lübnan Geçici Görev Gücünün (UNIFIL) görev süresinin ardından oluşacak döneme hazırlık da görüşülecek. Bölgesel gelişmelerin seyrüsefer özgürlüğü ve deniz güvenliğine etkileri ele alınacak.
Üst düzey AB yetkilisi, Orta Doğu oturumunun kapsamlı olduğunu ancak görüşmelerden somut sonuç beklemediğini ifade etti.
İkinci gün çalışma öğle yemeğinde ise göç konusunda stratejik görüşme yapılacak. Düzensiz girişlerdeki gerileme ve AB göç politikalarının uygulanmasında elde edilen sonuçlar değerlendirilecek. Liderler, İspanya’nın Kuzey Afrika’daki toprağı Sebte’de olduğu gibi kriz durumlarında üye ülkeler arasında da
