Avrupa Birliği (AB), yükselen enerji maliyetlerinin etkisini hafifletmek için metan düzenlemesini bir yıl ertelemeye, kamu desteği çerçevesini genişletmeye ve ortak enerji alım mekanizmasını güçlendirmeye hazırlanıyor.
Petrol ve dizel rezervleri dört ay piyasaya sunulacak
AB Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, Brüksel’deki AB Liderler Zirvesi sonrasında düzenlediği basın toplantısında enerji fiyatları, rekabet gücü, Çin’le ticari ilişkiler ve Birliğin uzun vadeli bütçesi hakkında açıklamalarda bulundu.
Fosil yakıt ithalatının maliyetinin, ilave enerji alınmamasına rağmen 106 milyar euro arttığını belirten von der Leyen, Şubat ayının sonundan bu yana doğalgaz fiyatlarının yaklaşık yüzde 140 yükseldiğini, dizel fiyatlarının ise iki katına çıktığını söyledi.
Üye ülkelerin enerji üretiminde farklı kaynaklara dayandığını hatırlatan von der Leyen, krize yönelik tek bir çözüm bulunmadığını; küresel ve Avrupa seviyesinde çok sayıda önlemin birlikte uygulanması gerektiğini ifade etti.
Von der Leyen, Uluslararası Enerji Ajansı’nın (IEA) koordinasyonuyla petrol ve dizel rezervlerinin gelecek dört ay boyunca piyasaya aktarılacağını açıkladı.
Kamu yardımlarının kapsamı genişletilecek
Şubat ayında oluşturulan geçici kamu yardımı çerçevesinin süresinin uzatılacağını ve kapsamının büyütüleceğini belirten von der Leyen, “Metan düzenlemesinin uygulanmasını 1 yıl erteleyeceğiz” dedi.
AB’nin rafineri kapasitesini yükseltmek ve enerji fiyatlarını aşağı çekmek amacıyla Avrupa’daki rafinerilerle stratejik diyalog başlatacağını söyleyen von der Leyen, ortak enerji alımında kullanılan mevcut mekanizmanın da güçlendirileceğini bildirdi.
Enerji talebini bir araya getirerek alıcılarla satıcıları buluşturan sistemin geliştirileceğini aktaran von der Leyen, bir piyasa işletmecisinin AB’nin ortak satın alma gücünü kullanıp küresel piyasalardan ihtiyaç duyulan enerji kaynaklarını tedarik etmesini hedeflediklerini kaydetti.
Nükleer ve yenilenebilir enerjiye geçiş öne çıkarıldı
Avrupa’nın ithal petrol ve doğal gaza bağımlı kaldığı sürece kontrolü dışındaki gelişmelerden etkilenmeyi sürdüreceğini belirten von der Leyen, uygun fiyatlı, temiz ve Avrupa’da üretilen enerjiye geçişin devam etmesi gerektiğini vurguladı.
Nükleer ve yenilenebilir enerjinin bu dönüşümde kritik konumda olduğunu ifade eden von der Leyen, ithal fosil yakıtların yerini Avrupa’da üretilen elektriğin alması gerektiğini söyledi.
Uygun maliyetli elektriğin ihtiyaç duyulan bölgelere taşınabilmesi için elektrik şebekelerinin modernize edilmesi gerektiğini belirten von der Leyen, AB Emisyon Ticaret Sistemi’nin (ETS) yenilenmesine ilişkin teklifin yasama sürecinin de hızla tamamlanmasını istedi.
Çin’le ticaret açığı için yeni araç hazırlanıyor
Zirvede AB ile Çin arasındaki ekonomik ilişkiler ve ticari dengesizliklerin de ele alındığını aktaran von der Leyen, üye ülke liderlerinin ortak bir yaklaşım üzerinde uzlaştığını belirtti.
“Çin’in AB için önemli bir ticaret ortağı olduğu konusunda hemfikiriz. Bu ortaklığın adil, dengeli ve karşılıklı yarar sağlayan bir ilişki olmasını istiyoruz. Ancak bu hedeflere ulaşmak, kapsamlı ve hızlı bir yeniden dengelenme gerektiriyor” değerlendirmesinde bulundu.
AB’nin Çin’le ticaret açığının 2025 yılında günlük 1 milyar euro seviyesine çıktığını hatırlatan von der Leyen, “Bu yapısal bir sorun ve hepimiz bunun böyle devam edemeyeceği konusunda hemfikiriz” diye konuştu.
Dengesizlikleri azaltmak için mevcut ticari savunma araçlarının kullanılacağını, ilave korunma önlemleri de dahil farklı seçeneklerin değerlendirileceğini bildiren von der Leyen, yapısal sorunlara çözüm amacıyla yeni mekanizmalar üzerinde çalışıldığını söyledi.
Von der Leyen, “Diversify EU” adı verilen yeni bir aracın sunulacağını açıklayarak, “Bu araç, belirli bir ülkeyi hedef almayacak ve şirketlerin risklerini daha hızlı azaltmasını sağlayacak” ifadesini kullandı.
Ekonomik baskı veya misillemeyle karşılaşan üye ülkelere destek sağlayacak bir dayanışma mekanizması önereceklerini belirten von der Leyen, bu aracın Birliğin çıkarlarının gerektirdiği durumlarda Tek Pazar’a erişimin hızlı şekilde sınırlandırılmasına olanak tanıyacağını ifade etti.
Yeni araçların mevcut mekanizmaların tam kapasiteyle kullanılmasının alternatifi olmayacağını vurgulayan von der Leyen, Avrupa ülkelerinin birlikte hareket etmesi gerektiğine dikkat çekti.
Von der Leyen bütçe esnekliğinin azalmasını eleştirdi
AB’nin gelecek uzun vadeli bütçesine ilişkin müzakereleri de değerlendiren von der Leyen, üye ülkelerin ortak önceliklerde anlaşmazlık yaşamadığını, görüş ayrılıklarının bu hedeflere hangi yöntemlerle ulaşılacağı noktasında toplandığını söyledi.
Salgın, doğal afet, enerji krizi ve savaşlar gibi öngörülemeyen gelişmelerin son yıllarda yaşandığını hatırlatan von der Leyen, benzer krizlere müdahale edilebilmesi için bütçede yeterli esnekliğin korunması gerektiğini belirtti.
Mevcut müzakere belgesinin bütçe esnekliğini bugünkü seviyeye göre yüzde 50 azalttığını ifade eden von der Leyen, kaynakların yüzde 99,5’inin önceden belirlenmesini eleştirdi.
