ABD merkezli füzyon enerjisi girişimi Marathon Fusion, cıvayı altına dönüştürdüğünü iddia etti. Şirketin 21 Ekim tarihli açıklamasına göre, eylül ayında yapılan deneylerde füzyon reaksiyonlarından çıkan nötronlar kullanılarak kararlı altın üretildi.
Şirket üretim hızında rekor açıkladı
San Francisco merkezli Marathon Fusion, deneyde ulaşılan üretim hızının Avrupa Nükleer Araştırma Merkezi’nin (CERN) 2025 yılında duyurduğu rekorun 10 katı olduğunu savundu.
Ancak şirket, deney sonunda elde edilen altının toplam miktarı, saflık derecesi ve üretim maliyeti konusunda kamuoyuna ayrıntılı veri sunmadı. Bu nedenle açıklama, yöntemin ticari ölçekte uygulanabilirliğine ilişkin kesin bir kanıt olarak değerlendirilemiyor.
Cıva hangi süreçle altına çevriliyor?
Marathon Fusion’ın yöntemi, atom çekirdeğinin yapısını değiştiren nükleer dönüşüme dayanıyor. Şirketin aktardığına göre füzyon reaksiyonlarında açığa çıkan yüksek enerjili nötronlar, cıvanın kararlı izotoplarından cıva-198’e yönlendiriliyor.
Bu aşamanın ardından radyoaktif cıva-197 meydana geliyor. Cıva-197, radyoaktif bozunma süreciyle doğada bulunan kararlı altın izotopu altın-197’ye dönüşüyor.
Şirket, 2025 yılında yayımladığı bilimsel çalışmada aynı yaklaşımın ileride füzyon santrallerinde elektrik üretimine ek olarak altın elde etmekte kullanılabileceğini öne sürmüştü.
Teorik kapasite yılda yaklaşık 2 ton
Marathon Fusion’ın bilgisayar simülasyonlarına dayanan hesaplamalarına göre, bir gigavat termal güç kapasitesine sahip füzyon santrali yılda yaklaşık 2 ton altın üretebilir.
Bu rakamın mevcut deneyde üretilen altın miktarı olmadığına dikkat çekiliyor. Söz konusu hesaplama, gelecekte kurulabilecek tesisler için öngörülen teorik kapasiteyi ifade ediyor.
CERN’in altın üretimi farklı yönteme dayanıyordu
CERN, Mayıs 2025’te Büyük Hadron Çarpıştırıcısı’ndaki deneylerde kurşun çekirdeklerinden altın çekirdekleri elde edildiğini açıklamıştı.
ALICE deneyinin verilerine göre 2015-2018 döneminde yaklaşık 86 milyar altın çekirdeği oluştu. Bu çekirdeklerin toplam ağırlığı yalnızca 29 pikogramdı; başka bir ifadeyle gramın yaklaşık 34,5 milyarda biri seviyesindeydi.
CERN’in sonraki deneylerinde saniyede yaklaşık 89 bin altın çekirdeği oluştuğu hesaplandı. Bununla birlikte çekirdekler çok kısa sürede parçalandığı için ticari kullanıma uygun altın elde edilemedi.
Marathon Fusion’ın açıkladığı cıva temelli yaklaşım, CERN’in kurşun çekirdeklerinden altın elde ettiği süreçten farklılık gösteriyor.
Altın arzı ve fiyatları üzerinde etkisi olur mu?
İddia, laboratuvar koşullarında altın üretiminin gelecekte madenciliğe alternatif olup olamayacağı tartışmasını yeniden gündeme getirdi. Fakat Marathon Fusion’ın açıklaması henüz bağımsız bilimsel çalışmalarla doğrulanmış değil.
Üretilen altının miktarı, yöntemin gerektirdiği enerji ve toplam maliyet belirsizliğini koruyor. Teknolojinin ticari ölçeğe taşınabilmesi için yüksek kapasiteli füzyon tesislerinin kurulması, üretim verimliliğinin yükseltilmesi ve oluşabilecek radyoaktif maddelerin güvenli şekilde yönetilmesi gerekiyor.
Dolayısıyla mevcut açıklama, büyük miktarlarda ve ekonomik maliyetlerle altın üretiminin mümkün olduğunu göstermiyor. Yöntemin gelecekte altın arzını veya fiyatlarını etkileyip etkilemeyeceği şu aşamada bilinmiyor.
Sayfada yer alan bilgiler tavsiye niteliği taşımayıp yatırım danışmanlığı kapsamında değildir. Yatırımcı profilinize uymayabilir.
