ABD’de beklentileri aşan eylül enflasyonu, Fed’in yeniden faiz artırabileceği endişesini güçlendirirken küresel piyasalarda riskten kaçışı hızlandırdı. Wall Street’te başlayan satış dalgası 15 Ekim sabahında Asya’ya taşındı; özellikle yapay zeka ve yarı iletken hisselerinde sert kayıplar görüldü.
ABD verisi teknoloji hisselerini baskıladı
ABD’de eylül ayı tüketici enflasyonu aylık manşet TÜFE’de %0,6, yıllık manşet TÜFE’de %3,7, aylık çekirdek TÜFE’de %0,3 ve yıllık çekirdek TÜFE’de %2,6 olarak açıklandı. Tüm göstergeler piyasa beklentilerini aştı.
Manşet enflasyondaki yükselişte benzin fiyatları etkili olurken çekirdek göstergenin de beklentinin üzerinde kalması, fiyat baskısının enerjiyle sınırlı olmadığını ortaya koydu. Barınma, uçak bileti ve bazı mal gruplarındaki artışlar Fed açısından rahatsız edici bir tablo oluşturdu.
Verinin ardından Wall Street’te S&P 500 % 1,11, Nasdaq Composite % 1,88 ve Dow Jones % 0,09 geriledi. Nasdaq’taki daha belirgin düşüş, satışların odağında teknoloji ve yapay zeka hisselerinin bulunduğuna işaret etti. Uzun vadeli faizlerin % 5’in üzerinde kalması, gelecekte beklenen yüksek kârların bugünkü değerini azaltıyor. ABD vadeli endeksleri de sabah saatlerinde yaklaşık % 0,5 ekside seyrediyor; bu nedenle Wall Street’te henüz güçlü bir tepki alımı sinyali oluşmuş değil.
Asya’da yarı iletken hisseleri öncülüğünde düşüş
ABD’deki kayıplar Asya teknoloji piyasalarında daha sert karşılık buldu. Japonya hariç MSCI Asya-Pasifik endeksi yaklaşık % 3,3 düşerken Güney Kore KOSPI’de kayıp % 8’e ulaştı. Japonya Nikkei 225 yaklaşık % 4,8 geriledi. Hong Kong % 1,3, Şanghay yaklaşık % 2 ve Tayvan % 3’ün üzerinde değer kaybetti.
- Samsung Electronics yaklaşık % 9 geriledi.
- SK Hynix ve Kioxia % 11’in üzerinde düştü.
- SoftBank yaklaşık % 9 değer kaybetti.
Bu hareketi yapay zeka talebinin bir gecede ortadan kalkması olarak değerlendirmek doğru olmaz. Piyasanın asıl sorguladığı konu, yüksek ve oynak faiz ortamında bu büyüme potansiyeli için hangi fiyatın ödeneceği. Başka bir ifadeyle yatırımcılar teknoloji şirketlerinin büyümesinden çok değerlemeleri ve sermaye maliyetini yeniden fiyatlıyor.
| Piyasa | Değişim |
|---|---|
| S&P 500 | % 1,11 düşüş |
| Nasdaq Composite | % 1,88 düşüş |
| Dow Jones | % 0,09 düşüş |
| KOSPI | % 8 düşüş |
Avrupa’da ECB beklentileri ve büyüme baskısı
Avrupa borsaları, ABD enflasyonuna karşın ASML’nin güçlü görünümünden destek aldı. STOXX Europe 600 % 0,43 yükselerek 637,75 puandan kapandı. ASML’nin yapay zeka altyapı yatırımlarına yönelik talebin güçlü kaldığını açıklaması teknoloji hisselerini desteklerken sağlık şirketleri de olumlu ayrıştı.
Ancak Asya’daki teknoloji satışının boyutu Avrupa açılışı için olumsuz bir sinyal veriyor. ASML’nin şirket görünümü sektöre destek sağlasa da yüksek küresel faizler ve değerleme baskısı, teknoloji hisselerindeki yükselişin kalıcılığını sınırlayabilir.
Avrupa ekonomisi yüksek enerji maliyeti, zayıf büyüme ve artan enflasyon riskiyle karşı karşıya. Piyasa, ECB’nin ekim toplantısında faizi değiştirmemesini bekliyor. Bununla birlikte enerji fiyatları ve küresel enflasyon baskısı nedeniyle aralık ayında faiz artışı ihtimali güçlendi; LSEG verilerine göre bu olasılık dün % 81 seviyesine kadar çıktı.
Fransa’nın yüksek bütçe açığı ve borçlanma ihtiyacı, Avrupa tahvil piyasasının kırılgan başlıkları arasında yer alıyor. Riskten kaçış Alman tahvillerine talebi artırabilirken Fransa ve İtalya gibi borçluluğu yüksek ülkelerin risk primleri üzerindeki baskı sürebilir. Saat 12.00’de açıklanacak Euro Bölgesi sanayi üretimi, yüksek faiz ve enerji maliyetlerinin Avrupa ekonomisine etkisini gösterecek.
Tahvil faizleri ve dolar geri çekildi
ABD enflasyonunun açıklanmasının ardından 10 yıllık tahvil faizi ilk tepkiyle % 5,29–5,32 aralığına yükseldi. Hisse piyasalarındaki sert düşüşün güvenli liman talebini artırması ve Fed üyelerinden gelen daha temkinli mesajlar sonrasında faizler yeniden geriledi.
Bu sabah ABD 10 yıllık tahvil faizi yaklaşık % 5,09–5,11, 30 yıllık tahvil faizi ise yaklaşık % 5,45 seviyesinde bulunuyor. Geri çekilme, enflasyon endişesinin sona erdiği anlamına gelmiyor. Daha çok teknoloji hisselerinden çıkan paranın tahvillere yönelmesi ve Fed’in ekim toplantısında mutlaka faiz artıracağı beklentisinin zayıflamasıyla açıklanabilir.
Tahvil piyasasının mesajı, “Enflasyon yüksek, fakat finansal piyasadaki sert değer kaybı Fed’i daha temkinli davranmaya zorlayabilir.” şeklinde değerlendiriliyor. Bugün açıklanacak ABD ÜFE ve perakende satış verileri bu dengeyi yeniden değiştirebilir.
Dolar endeksi, ABD enflasyonunun ardından 18 ayın en yüksek seviyesine çıktı. Ancak tahvil faizlerindeki düşüşle kazançlarının bir bölümünü geri vererek yaklaşık 101,99’a indi. EUR/USD yaklaşık 1,12, GBP/USD ise yaklaşık 1,32 seviyesinden işlem görüyor. Euro ve sterlindeki toparlanmanın temelinde Avrupa ekonomisine ilişkin güçlü görünümden çok doların tahvil faizleriyle birlikte zirveden gerilemesi bulunuyor.
Petrol, altın ve gümüşte satış baskısı
Brent petrol yaklaşık 104,5–105 dolar, WTI ise 94 dolar civarında işlem görüyor. Fiyatlarda % 1’e yakın düşüş olsa da mevcut seviyeler küresel enflasyon açısından yüksek kalıyor. Hürmüz Boğazı çevresindeki güvenlik riskleri ve taşımacılık sorunları fiyatları desteklerken yaptırımların gevşeyebileceği beklentisi ile küresel büyüme endişeleri aşağı yönlü baskı oluşturuyor.
Brent’in 100 doların üzerinde seyretmesi Fed, ECB ve TCMB açısından enflasyon riskini canlı tutuyor.
Değerli metallerde de sert satış yaşandı. Altın vadeli işlemleri yaklaşık % 1,6 düşerek 4.085 dolar civarında kapanırken gümüş yaklaşık % 6,1 gerileyerek 55,55 dolara indi. Enflasyonun yükselmesi normal şartlarda altını destekleyebilse de piyasanın bunu daha yüksek Fed faizi olarak fiyatlaması, dolar ve reel faizleri yükselterek altını baskılıyor.
Kısa vadede ons altında 4.050–4.000 Dolar destek, 4.120–4.165 dolar ise direnç bölgesi olarak izlenebilir. Jeopolitik riskler düşüşü sınırlayabilir; ancak kalıcı toparlanma için tahvil faizlerinin gerilemesi ve doların zayıflaması gerekiyor.
Günün veri gündemi
Piyasalar bugün saat 15.30’da açıklanacak ABD üretici enflasyonu, perakende satışlar ve işsizlik başvurularını izleyecek. ÜFE’nin yüksek, perakende satışların güçlü gelmesi “sıkılık daha uzun sürebilir” beklentisini destekleyebilir. Ilımlı enflasyon ve tüketimde kontrollü yavaşlama ise piyasaya rahatlama sağlayabilir.
Yüksek ÜFE ile zayıf satışların aynı anda görülmesi, büyüme yavaşlarken fiyat baskısının devam ettiği daha zorlu bir tabloya işaret edecek.
Yurt içinde ise Eylül merkezi yönetim bütçe dengesi, günün öne çıkan yerel makroekonomik verisi olacak. Vergi gelirleri, faiz giderleri, bütçe açığı ve faiz dışı denge takip edilecek. Bütçe açığının belirgin biçimde büyümesi, Hazine’nin borçlanma ihtiyacını artırarak tahvil faizleri üzerinde baskı yaratabilir.
Sayfada yer alan bilgiler tavsiye niteliği taşımayıp yatırım danışmanlığı kapsamında değildir. Yatırımcı profilinize uymayabilir.
