Fintables verileri, Tera Portföy Birinci Serbest Fon’da (TLY) yaşanan likidite krizinin Eylül ayındaki sert satışlardan çok önce başladığını ortaya koyuyor. Fonun büyüklüğü ile portföyündeki hisselerin işlem hacimleri arasındaki fark Haziran 2026’da belirginleşirken, Ağustos’taki yüksek para çıkışları ve Eylül’deki satışlar sorunu ağırlaştırdı.
İlk ciddi likidite kırılması Haziran 2026’da görüldü
TLY, 2026 yılına 51,1 milyar TL büyüklükle başladı. Ocak ayında fondaki hisse senedi pozisyonlarının değeri 28,7 milyar TL olurken, bu pozisyonların ilgili hisselerin günlük ortalama işlem hacimleri üzerinden teorik olarak satılabilmesi için gereken süre 4,7 gün olarak hesaplandı.
Fon büyüdükçe taşınan pozisyonlarla hisselerin işlem hacimleri arasındaki makas açıldı. Fon büyüklüğü mart ayında 93,9 milyar TL, nisan ayında 124,1 milyar TL ve haziran sonunda 201,4 milyar TL oldu. Yalnızca haziran ayında 26,4 milyar TL net para girişi gerçekleşirken, hisse senedi pozisyonlarının toplam değeri 139,8 milyar TL’ye çıktı.
Ocak ayında 4,7 gün olan teorik pozisyon eritme süresi, haziran sonunda 25,4 güne yükseldi. Bu hesaplama, fonun portföyündeki hisselerin ortalama günlük işlem hacimlerinin yaklaşık 25 katı büyüklüğünde pozisyon taşıdığını gösteriyordu. Üstelik varsayım, piyasadaki işlem hacminin tamamının fon satışlarına ayrılmasıydı; gerçek koşullarda satış süresi çok daha uzun olabilirdi.
Eritme süresi, portföydeki hisselerin ortalama günlük işlem hacimleri temel alınarak hesaplanan teorik süredir. Kaynak: Fintables EVO, 21 Kasım 2026.
Ağustos ayında yüksek tutarlı çıkışlar başladı
TLY’nin büyüklüğü temmuz sonunda 223,1 milyar TL’den ağustos sonunda 273,3 milyar TL’ye yükseldi. Portföye Türk Hava Yolları ve bankacılık hisseleri gibi işlem hacmi yüksek şirketlerin eklenmesi, teorik eritme süresini 14,5 güne düşürdü. Ancak portföyün önemli bir bölümünün sınırlı sayıdaki hissede toplanması nedeniyle yoğunlaşma riski ortadan kalkmadı.
Nakit akışındaki belirgin değişim 18 Ağustos 2026’da görüldü. Bir önceki işlem gününde 3,1 milyar TL net giriş kaydedilirken 18 Ağustos’ta 5,1 milyar TL, 19 Ağustos’ta 6,8 milyar TL net çıkış gerçekleşti. Çıkış tutarı 26 Ağustos’ta 11,2 milyar TL’ye ulaştı.
Bu süreçte yatırımcı sayısı artmayı sürdürdü. 17 Ağustos’ta 106 bin 539 olan yatırımcı sayısı, 26 Ağustos’ta 110 bin 539’a çıktı. Aynı dönemde fon büyüklüğü 282,3 milyar TL’den 271,1 milyar TL’ye geriledi. Fonun kayıt günlerine ait verileri T+1 esasına göre yansıtılmaktadır.
2 Eylül’de tek günde 22,2 milyar TL net çıkış oldu
TLY’deki en büyük nakit hareketlerinden biri 2 Eylül 2026’da yaşandı. Fonun net para çıkışı tek günde 22,2 milyar TL olurken büyüklük 268,8 milyar TL’den 249,3 milyar TL’ye düştü.
Ağustos sonu itibarıyla fonun sekiz ana hissesindeki pozisyonların toplamı yaklaşık 195 milyar TL’ydi. Bu hisselerin 1-16 Eylül dönemindeki ortalama günlük toplam işlem hacmi 12,9 milyar TL seviyesinde kaldı. Böylece 2 Eylül’deki çıkış, söz konusu hisselerin günlük toplam işlem hacminin yaklaşık 1,7 katına ulaştı.
Bu karşılaştırma, ilgili hisselerdeki tüm işlemlerin fon satışlarına ayrılabileceği varsayımına dayanıyor. Diğer yatırımcıların işlemleri de hesaba katıldığında, bu büyüklükte bir çıkışın hisse satışıyla karşılanması daha da zorlaşıyordu.
Eylülün ilk 16 gününde toplam net çıkış 59,8 milyar TL’ye ulaştı. Günlük ortalama 5,4 milyar TL olan çıkış, fonun ana hisselerindeki toplam günlük işlem hacminin yaklaşık yüzde 42’sine karşılık geldi.
Veriler kayıt günlerine aittir; fon işlemleri T+1 esasına göre yansımaktadır. 1-16 Eylül dönemindeki toplam net çıkış 59,8 milyar TL’dir. Kaynak: Fintables EVO, 21 Kasım 2026.
OZATD’de işlem hacmi yaklaşık yüzde 79 azaldı
Portföy hisselerinin işlem hacimlerinde de ciddi daralmalar görüldü. OZATD’nin günlük ortalama işlem hacmi ağustosta 782 bin lot iken eylülün ilk 16 gününde 161 bin lota indi. Böylece hacim yaklaşık yüzde 79 geriledi.
Fonun OZATD’deki 51,6 milyar TL’lik pozisyonunu teorik olarak satabilme süresi ağustosta 14,8 günken eylülde 68,6 güne çıktı. Aynı süre TRHOL için 24,2 gün, DSTKF için 14,8 gün ve TEHOL için 13,4 gün olarak hesaplandı.
Hesaplamalar, hisselerin günlük işlem hacminin tamamının fon satışlarına kullanılabileceği varsayımını içeriyor. Fonun piyasa hacminin yalnızca yüzde 20-25’i kadar satış yapabilmesi halinde pozisyonların eritilmesi için gereken süre yaklaşık dört ila beş katına çıkıyordu.
16 Eylül sonrasında hisselerde sert düşüşler görüldü
16 Eylül 2026, hem nakit hareketleri hem de portföy hisselerinin fiyat performansı açısından kritik bir tarih oldu. Fonun pay sayısı ağustos sonundaki 29,9 milyon seviyesinden 23,6 milyona inerken yatırımcı sayısı 111 bin 176’dan 102 bin 616’ya geriledi.
Öte yandan 1-16 Eylül arasında fondan milyarlarca lira çıkmasına rağmen birim pay fiyatı yaklaşık yüzde 12,2 yükseldi. Birim pay değeri 9.200 seviyesinden 10.309’a çıktı. Nakit çıkışları ile fon değerindeki bu ayrışma, portföy fiyatlaması ve likidite ilişkisinin ayrıca değerlendirilmesini gerektirdi.
17 Eylül’den sonra fonun yüksek ağırlıklı pozisyonlarında sert satışlar ve taban serileri başladı. DSTKF, 17 Eylül ile 6 Ekim arasında 13 işlem seansı boyunca üst üste yaklaşık yüzde 10 geriledi. Diğer büyük pozisyonlarda da benzer hareketler izlendi.
16 Eylül ile raporda yer alan son fiyatlar karşılaştırıldığında TRHOL yüzde 97,2, OZATD yüzde 96,8, DSTKF yüzde 94,5 ve TEHOL yüzde 93,2 değer kaybetti. Aynı dönemde ANELE yüzde 90, BIGEN yüzde 88,7, PEKGY yüzde 77 ve SELEC yüzde 63,2 geriledi.
Likidite baskısı aylar içinde büyüdü
Fintables verileri, TLY’deki sorunun yalnızca Eylül ayında yaşanan sert hisse düşüşleriyle açıklanamayacağını gösteriyor. Fon büyüklüğü ile portföydeki hisselerin işlem hacimleri arasındaki fark özellikle Haziran 2026’dan itibaren açıldı. Ağustos’taki büyük para çıkışları riski görünür kılarken, Eylül ayında çıkışların büyümesi portföyün likidite kapasitesi üzerindeki baskıyı artırdı.
Bu tabloya göre Haziran 2026 likidite açısından ilk ciddi kırılma dönemi, 18 Ağustos büyük çıkışların başlangıcı, 2 Eylül ise tek günlük yüksek tutarlı para çıkışının yaşandığı tarih olarak öne çıkıyor.