Türkiye’de şirketler arasındaki tahsilat sorunu derinleşirken, işletmelerin yüzde 86’sı müşterilerinden ödemelerini zamanında alamıyor. Faturaların üçte birinden fazlası vadesini aşarken, ticari kredi faizlerinin yüzde 49’u geçmesi nakit sıkışıklığını daha da artırıyor.
Vadeli satışlar tahsilat riskini büyütüyor
Yüksek finansman maliyetleri ve artan nakit ihtiyacı, şirketler arası ticarette ödeme problemlerini ağırlaştırıyor. Satışlarını korumak amacıyla müşterilerine vadeli ödeme seçeneği sunan işletmeler, alacaklarını zamanında tahsil edemeyince kendi yükümlülüklerini yerine getirmekte zorlanıyor. Bir şirketin gecikmiş ödemesi, tedarikçilerden diğer işletmelere uzanan zincirleme bir nakit akışı sorununa dönüşebiliyor.
Türkiye gazetesinden Kaan Zenginli’nin haberine göre, alacak sigortası şirketi Atradius tarafından hazırlanan “Türkiye’de B2B Ödeme Uygulamaları Eğilimleri” araştırması, ticaretteki tahsilat baskısını ortaya koydu.
Araştırma sonuçlarına göre işletmeler arası satışların yüzde 41’i vadeli yapılıyor. Şirketlerin yaklaşık yüzde 56’sı ise müşterilerine fatura tarihinden başlayarak iki aya kadar ödeme süresi tanıyor. Özellikle büyük inşaat şirketlerinde üç ay ve üzeri vadelerin daha yaygın olduğu belirtiliyor.
Faturaların üçte birinden fazlası gecikiyor
Şirketlerin yüzde 86’sı müşterilerinden ödemelerini gecikmeli aldığını bildirirken, faturaların üçte birinden fazlasının vadesini geçtiği belirlendi. Ödemelerin iki aydan uzun gecikmeyle tahsil edildiğine ilişkin bildirimler de öne çıktı.
İşletmelerin dörtte üçünden fazlası, gecikmelerin başlıca sebebi olarak müşterilerinin yaşadığı likidite sıkıntısını gösterdi. Diğer araştırmalara göre ödemelerin yalnızca yüzde 48,70’i zamanında yapılıyor.
Karşılıksız çeklerin tutarı 233 milyar liraya ulaştı
Türkiye Bankalar Birliği (TBB) Risk Merkezi verileri de ticaretteki ödeme sorunlarının boyutuna işaret etti. 2026 yılının ocak-ağustos döneminde bankalara ibraz edilen çeklerin toplam tutarı 7 trilyon 483 milyar liraya çıktı.
Bu dönemde 223 bin 912 çek için karşılıksız işlemi uygulanırken, söz konusu çeklerin toplam değeri 233 milyar lira oldu. Karşılıksız işlemi gören çeklerin bir kısmı daha sonra ödendi; ilk sekiz ayda 30 bin 826 çek için toplam 27 milyar liralık ödeme yapıldı.
Ağustos 2026’da protesto edilen 28 bin 967 senedin toplam tutarı ise 11 milyar liraya ulaştı.
Ticari kredi faizleri yüzde 49,23 seviyesinde
İşletmelerin nakit ihtiyacını karşılamasını zorlaştıran unsurlardan biri de kredi maliyetleri oldu. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası verilerine göre 2 Ekim haftasında TL ticari kredi faizlerinin ağırlıklı ortalaması yüzde 49,23 olarak kaydedildi.
Bu finansman maliyeti, alacaklarını zamanında alamayan şirketlerin kredi kullanarak nakit açığını kapatmasını güçleştiriyor. Uzmanlar, uzayan tahsilat süreleriyle yüksek finansman maliyetlerinin birlikte etkili olmasının, özellikle işletme sermayesi sınırlı şirketler üzerindeki baskıyı artırdığını belirtiyor. Bir işletmenin ödeme yapamaması, tedarik zincirindeki diğer şirketlerin nakit akışını da olumsuz etkileyebiliyor.
