Enerji krizinin ağırlaştığı ve ABD’nin petrol kısıtlamalarının baskı oluşturduğu Küba, petrol arama ve üretim faaliyetlerine yabancı sermaye çekmek için 1938 ve 1959 tarihli yasaları yürürlükten kaldırdı.
Şirketlerin katılım koşulları esnetildi
Küba basınında yer alan bilgilere göre söz konusu yasalar, mevcut anayasa ve güncel sosyoekonomik koşullar karşısında işlevini yitirdi. Kanun hükmünde kararnameyle yerli ve yabancı şirketlerin petrol arama ve çıkarma çalışmalarına katılımını kolaylaştıracak yeni sözleşme şartları getirildi.
Üretim paylaşım sözleşmelerinin süresi, 10 yıl uzatma seçeneğiyle 40 yıla kadar çıkabilecek. Petrol imtiyazlarında ise yine 10 yıllık uzatma opsiyonuyla 30 yıla kadar süre öngörülüyor. Petrol hizmet sözleşmeleri de sektörün temel katılım modelleri arasında bulunuyor.
Devlet mülkiyeti ve enerji önceliği korunacak
Düzenleme, petrol, gaz ve bunlara eşlik eden maddelerin yataklarının “tüm halkın sosyalist mülkiyetinde” olduğunu vurguluyor. Devlet, kaynaklar üzerindeki hakimiyetini korurken bu varlıkların devredilemezlik, zaman aşımına uğramazlık ve haczedilemezlik ilkelerine tabi olduğunu belirtiyor.
Ulusal güvenlik gerekçesiyle ruhsat ve imtiyazları reddetme yetkisi de devlette kalıyor. Ayrıca ulusal enerji güvenliği için gerekli hidrokarbonların temininde, rekabetçi piyasa koşulları çerçevesinde devlete öncelik veriliyor.
Maliyet geri kazanımına üst sınır
Yönetmelik, üretim paylaşım sözleşmelerinde maliyetlerin karşılanabilecek bölümünü karada ve sığ sularda yüzde 65, derin sularda ise yüzde 75 ile sınırlandırıyor.
Çevresel ve cezai sorumluluk
Hidrokarbon faaliyetlerini yüksek riskli kabul eden mevzuat, kusur veya ihmal kanıtlanmasa dahi meydana gelen zararlardan işletmecileri sorumlu tutuyor. Acil durumlar haricinde doğal gazın atmosfere bırakılması ve yakılarak imha edilmesi de yasaklanıyor.
Karaborsa ile yakıt dağıtımındaki usulsüzlüklerin artması nedeniyle tesislerin ve operasyonların fiziki güvenliğinden doğrudan işletmeci şirketler sorumlu olacak. İhlal ve suçlar için ağır yaptırımlar uygulanması öngörülüyor.
Küba enerji krizini aşmaya çalışıyor
Küba yönetiminin yeni düzenlemeyle ciddi sermaye yetersizliği yaşayan ulusal enerji sektörüne uluslararası yatırım çekmeyi, yabancı yatırımcılara hukuki güvence sağlamayı ve hidrokarbon kaynakları üzerindeki sıkı devlet kontrolünü sürdürmeyi amaçladığı belirtiliyor.
ABD’nin petrol ablukası ve ekonominin kilit sektörlerine yönelik ikincil yaptırımları, Küba’daki ekonomik kırılganlığı daha da artırıyor. Elektrik kesintileri ve toplu taşımanın neredeyse tamamen durması halkın yaşamını zorlaştırırken, hastaneler yalnızca asgari düzeyde hizmet verebiliyor.
Özellikle kayıt dışı piyasalarda gıda ve ilaç fiyatları da fahiş seviyelere yükseliyor.
