İngiltere Merkez Bankası (BoE) Başkan Yardımcısı Sarah Breeden, hedge fonlarının küresel tahvil piyasalarındaki büyüyen payı ve kullandıkları yüksek kaldıraç nedeniyle, tek bir piyasadaki sarsıntının diğer piyasalara yayılabileceği uyarısında bulundu.
Hedge fonlarının finansal sistemdeki ağırlığı artıyor
Finansal istikrardan sorumlu Başkan Yardımcısı Breeden, Bangkok’ta gerçekleştirilen Uluslararası Para Fonu (IMF) ve Dünya Bankası yıllık toplantıları sırasında CNBC’ye değerlendirmelerde bulundu. Küresel tahvil piyasalarında yatırımcı profilinin son yıllarda kayda değer biçimde değiştiğini söyleyen Breeden, bu dönüşüme dikkat çekti.
Breeden’e göre devlet tahvili piyasalarında daha önce sigorta şirketleri ve emeklilik fonları gibi uzun vadeli yatırımcılar öne çıkarken, hedge fonları giderek daha belirgin bir rol üstleniyor.
Fiyat hareketlerine hassas olan, kaldıraçla işlem yapan ve farklı ülkelerin piyasalarında faaliyet gösteren bu fonlar, bir piyasada ortaya çıkan şokun başka piyasalara aktarılması ihtimalini artırıyor.
IMF de Salı günü yayımladığı Küresel Finansal İstikrar Raporu’nda hedge fonlarının dünya finans sistemindeki artan etkisine yer verdi. Brüt varlıkları yaklaşık 13 trilyon dolara çıkan hedge fonları, piyasa likiditesine ve verimliliğine katkı sağlıyor.
Ancak IMF, fonların kazançlarını yükseltmek için yoğun kaldıraç kullanmasının ve benzer pozisyonlarda toplanmasının, piyasalarda dalgalanmanın arttığı dönemlerde finansal baskıyı ağırlaştırabileceğini belirtti.
Raporda, söz konusu risklerin daha geniş finansal piyasalara ve bankaların ana aracılık hizmetleri gibi faaliyetlerine sıçrayabileceği ifade edildi. Breeden de tahvil piyasalarından doğan şokların diğer piyasalara taşınma olasılığının geçmişe göre yükseldiğini dile getirdi.
ABD Hazine tahvillerinde hedge fon payı rekor düzeyde
Hedge fonlarının küresel devlet tahvili piyasalarındaki konumu, özellikle ABD Hazine tahvillerinde gerçekleştirdikleri baz işlemler nedeniyle yakından takip ediliyor. ABD Finansal Araştırmalar Ofisi verilerine göre, 2025 yılı sonunda 30 trilyon dolarlık ABD Hazine tahvili piyasasında hedge fonlarının payı yüzde 7 ile rekor seviyeye çıktı.
Baz işlem, fonların nakit ABD Hazine tahvillerinde uzun pozisyon açarken aynı tahvillere ilişkin vadeli işlem sözleşmelerinde kısa pozisyon taşıdığı ve iki fiyat arasındaki farktan yararlanmayı amaçladığı bir arbitraj yöntemi olarak tanımlanıyor.
İki fiyat arasındaki fark nispeten düşük olsa da fonlar getirilerini büyütmek için yüksek kaldıraçtan yararlanabiliyor. Böylece piyasalarda sert fiyat hareketleri görüldüğünde pozisyonların hızla tasfiye edilmesi ve satış baskısının artması riski oluşuyor.
Devlet tahvili getirilerindeki artış izleniyor
Tahvil piyasalarına ilişkin riskler, devletlerin borçlanma maliyetlerinin yükseldiği bir dönemde öne çıktı. ABD’de 10 ve 30 yıllık Hazine tahvili getirileri ekim ayının başında 2002’den bu yana görülen en yüksek seviyelere yükseldi.
İngiltere’de 10 yıllık devlet tahvili getirileri de son yılların zirve seviyelerini test etti.
Fransa’da mali görünüme ilişkin endişeler, devlet tahvili getirilerinin son haftalarda belirgin biçimde yükselmesine yol açtı. Bu durum, Euro Bölgesi’ni etkileyebilecek yeni bir devlet borç krizi olasılığına ilişkin kaygıları güçlendirdi.
Breeden’in açıklamaları, yüksek kaldıraç kullanan fonların tahvil piyasalarındaki genişleyen ağırlığının, yerel bir piyasa şokunun küresel ölçekte finansal strese dönüşme riskini artırdığına işaret ediyor.
