Küresel hisse senedi piyasalarının toplam değeri 2011–2025 döneminde 49,6 trilyon dolardan 157,8 trilyon dolara yükselirken, Türkiye’nin piyasa değerindeki artış dünya ortalamasının gerisinde kaldı.
ABD, küresel artışın yaklaşık yarısını oluşturdu
Dünya Borsalar Federasyonu verilerini içeren SIFMA raporuna göre küresel piyasa değeri 14 yılda 108,2 trilyon dolar arttı. Nominal dolar bazındaki yükseliş yaklaşık yüzde 218 olarak hesaplandı.
ABD hisse senedi piyasalarının değeri 15,6 trilyon dolardan 68,9 trilyon dolara çıktı. Yaklaşık 53,3 trilyon dolarlık bu artış, dünya genelindeki büyümenin yüzde 49’una karşılık geldi.
ABD’nin küresel piyasalardaki ağırlığı da yüzde 31,5’ten yüzde 43,7’ye yükseldi. Böylece 2025 sonunda dünya borsalarındaki her 100 dolarlık şirket değerinin yaklaşık 44 doları ABD piyasalarında toplandı. SIFMA, ABD piyasalarının Çin’in yaklaşık 4,4 katı büyüklüğe ulaştığını bildirdi.
Apple, Microsoft, NVIDIA, Alphabet, Amazon, Meta ve Tesla’nın yükselişi dönemin öne çıkan gelişmeleri arasında yer aldı. Yapay zekâ, bulut bilişim, dijital reklamcılık ve yazılım sektörlerindeki büyüme beklentileri, teknoloji şirketlerinin değerlemelerini destekledi.
Çin ve Hindistan’ın payı arttı
Çin’in piyasa değeri yaklaşık 4,6 katına çıkarak 15,5 trilyon dolara ulaştı. Çin, 2014’te Japonya’yı geride bırakırken takip eden dönemde piyasa büyümesi gerileme ve toparlanmalarla devam etti.
Hindistan’ın piyasa değeri yaklaşık 5,3 kat artarak 10,6 trilyon dolara yükseldi. Japonya’nın toplam değeri iki katını aşmasına karşın dünya piyasalarındaki payı yüzde 7,1’den yüzde 4,8’e geriledi.
Türkiye’nin küresel payı yüzde 0,26’ya düştü
Türkiye’de borsaya kote yerli şirketlerin toplam değeri 197,07 milyar dolardan 404,35 milyar dolara yükseldi. Böylece 14 yıllık artış 207,28 milyar dolar, büyüme oranı ise yüzde 105,2 oldu.
Ancak Türkiye’nin küresel piyasa değerindeki payı yaklaşık 0,14 yüzde puan azalarak yüzde 0,26’ya indi. Dolar bazındaki piyasa değeri 2021’de yaklaşık yüzde 42 gerilerken, 2022’de yüzde 138 civarında toparlandı. Artış sonraki üç yılda da sürmesine rağmen 2025’te yıllık büyüme yaklaşık yüzde 6,7’de kaldı.
Piyasa değerini etkileyen unsurlar
Piyasa değeri, şirketlerin dolaşımdaki pay sayısı ile hisse fiyatı üzerinden hesaplanıyor. Bu nedenle toplam büyüklük değerlendirilirken şirket sayısı, halka arzlar, sermaye yapıları ve fiyat hareketlerinin birlikte dikkate alınması gerekiyor.
- Dolar bazlı hesaplamalarda döviz kuru sonucu doğrudan etkiliyor.
- TL cinsinden şirket değerinin dolara çevrilmesi, dolar bazındaki düşüşün aynı ölçüde TL kaybı anlamına gelmediğini gösteriyor.
- Borsaya yeni şirketlerin katılması toplam piyasa değerini artırabilir; ancak bu durum mevcut hisselerin yatırımcıya sağladığı getiriyi tek başına ortaya koymuyor.
Değer artışı doğrudan para girişi değil
Şirketlerin piyasa değeri, tüm hisselerinin güncel fiyat üzerinden hesaplanan toplamını ifade ediyor. Hisse fiyatlarındaki yükseliş toplam değeri artırırken, bu artış kadar paranın piyasaya yatırılması gerekmiyor.
Öte yandan nominal dolar tutarlarıyla yapılan karşılaştırmalar enflasyondan arındırılmış reel getiriyi göstermiyor. Veriler, piyasaların ulaştığı büyüklüğü ve ülkelerin küresel toplam içindeki ağırlığını karşılaştırmak amacıyla kullanılıyor.
Sayfada yer alan bilgiler tavsiye niteliği taşımayıp yatırım danışmanlığı kapsamında değildir. Yatırımcı profilinize uymayabilir.
