İran’ın Hürmüz Boğazı’na ilişkin tehditleri ve küresel yakıt maliyetlerindeki artış, Brent petrolün varil fiyatını mayıs ayından bu yana görülen en yüksek seviyeye taşıdı. Fiyat 111 dolara yaklaşırken Orta Doğu ve Ukrayna’daki çatışmaların enerji arzına etkisine ilişkin kaygılar güçlendi.
Jeopolitik riskler petrol piyasasını hareketlendirdi
Küresel enerji piyasalarında jeopolitik gelişmelerin etkisiyle dalgalanma sürüyor. İran’ın Hürmüz Boğazı’ndaki enerji sevkiyatını hedef alabilecek saldırı tehditleri ve yükselen yakıt maliyetleri, petrol fiyatları üzerindeki baskıyı artırdı.
Uluslararası piyasalarda gösterge kabul edilen Brent petrolün varil fiyatı, mayıs ayından bu yana ulaştığı en yüksek seviyede 111 dolara yaklaştı. Piyasalarda Orta Doğu’daki gerilim, Ukrayna’da süren çatışmalar ve rafine petrol ürünleri arzındaki sorunlar izleniyor.
İran’dan Hürmüz Boğazı açıklaması
İran’ın Hürmüz Boğazı’ndaki petrol tankerlerine yönelik saldırılarını artırmasının ardından Tahran yönetiminden açıklama geldi.
İran Cumhurbaşkanı Birinci Yardımcısı Muhammed Rıza Arif, pazartesi günü yaptığı açıklamada, ülkesinin güvenliğini korumak için Hürmüz Boğazı üzerinde kontrol sağlamaktan başka seçeneği olmadığını söyledi.
İran’ın resmî haber ajansı IRNA’nın aktardığı açıklama, küresel enerji ticareti bakımından kritik öneme sahip boğazdaki gerilimi yeniden gündeme getirdi.
Petrol sevkiyatı savaş öncesi seviyenin yüzde 80’ine çıktı
Hürmüz Boğazı çevresindeki tansiyona karşın Basra Körfezi’nden yapılan ham petrol sevkiyatında toparlanma görüldü.
ABD Enerji Bakanı Chris Wright, pazartesi günü Fox News’e verdiği demeçte, bölgedeki petrol akışının savaş öncesi seviyelerin yaklaşık yüzde 80’ine ulaştığını belirtti.
Bloomberg Intelligence Kıdemli Sektör Analisti Salih Yılmaz ise Körfez’den gerçekleştirilen ham petrol sevkiyatının beklentilerden daha hızlı düzeldiğini ifade etti.
Yılmaz, toparlanmanın piyasalarda kısmi rahatlama yarattığını, ancak stokların düşük olması ve rafine petrol ürünlerinin taşınmasındaki kısıtlamalar nedeniyle iyileşmenin işlenmiş ürünlere aynı ölçüde yansımadığını kaydetti.
Brent petrolün yıllık kazancı yüzde 80’i aştı
Orta Doğu ve Ukrayna’daki çatışmaların küresel enerji arzında kesintilere yol açması, petrol fiyatlarındaki yükselişi hızlandırdı.
Brent petrol yıl başından bu yana yüzde 80’in üzerinde değer kazanırken enerji altyapısı ve petrol tankerlerine yönelik saldırılar, jeopolitik risklerin yüksek kalmasına neden oldu.
Ham petrol fiyatlarındaki yükselişe, rafine petrol ürünlerindeki arz problemleri de eklenerek yakıt maliyetlerini artırdı.
Avrupa motorin vadeli kontratlarında sert artış
Avrupa’da motorin vadeli işlem kontratları, yıl başındaki seviyelerin iki katından fazla yükseldi.
ABD’li milletvekillerinin, Başkan Donald Trump’ın Rusya ile yaptığı motorin ihracatı anlaşmasına itiraz etmesinin ardından Avrupa motorin vadeli kontratlarında yüzde 2,7’ye varan yükseliş kaydedildi.
Rafine petrol ürünlerindeki arz kısıtlamalarının sürmesi, özellikle motorin piyasasındaki fiyat baskısının devam etmesine yol açtı.
ABD yakıt fiyatlarını düşürmeye çalışıyor
ABD yönetimi, kasım ayında yapılacak ara seçimler öncesinde rekor seviyelere çıkan akaryakıt fiyatlarını kontrol etmek için çalışmalarını sürdürüyor.
Piyasa uzmanları ise Rusya’dan gelebilecek ek petrol ve yakıt arzının fiyatlar üzerindeki etkisinin sınırlı kalabileceğini düşünüyor.
Hürmüz Boğazı’ndaki gelişmeler, enerji tesislerine yönelik saldırılar ve rafine petrol ürünlerindeki arz daralmasının, önümüzdeki dönemde küresel petrol ve akaryakıt fiyatlarının seyrinde belirleyici olması bekleniyor.
