TÜİK’in 2025 hanehalkı tüketim harcaması verileri, konut ve kira kaleminin bütçelerdeki ağırlığını ortaya koydu. Türkiye genelinde toplam tüketimin yüzde 29,3’ü bu giderlere ayrılırken, oran tek kişilik hanelerde yüzde 41’e yükseldi.
Konut ve kira harcamaları bütçede ilk sırada
Hanehalkı tüketiminde en yüksek payı konut ve kira harcamaları aldı. Bu kalemi yüzde 20,5 ile ulaştırma, yüzde 17,3 ile gıda ve alkolsüz içecekler izledi.
Gelir grupları karşılaştırıldığında barınma giderlerinin bütçelerdeki etkisi belirgin biçimde farklılaştı. En düşük gelir grubundaki haneler toplam harcamalarının yüzde 38,7’sini konut ve kiraya ayırırken, en yüksek gelir grubunda bu oran yüzde 25,7 olarak ölçüldü. Böylece iki grup arasında 13 puanlık fark oluştu.
İstanbul ve İzmir’de konut giderlerinin payı
TÜİK’in 2025 bölgesel tüketim harcaması verilerinde konut ve kiranın toplam harcamalar içindeki payı İstanbul’da yüzde 29,6, İzmir’de yüzde 30,2 oldu.
TCMB’nin Yeni Kiracı Kira Endeksi çalışması ise kiralık konut piyasasındaki maliyetleri ortaya koydu. 2025’in son çeyreğinde 100 metrekarelik bir konut için tahmini ortanca kira Türkiye genelinde yaklaşık 22 bin TL olarak hesaplandı. Bu tutar İstanbul’da 37 bin TL, Ankara’da 21 bin TL, İzmir’de 25 bin TL seviyesinde gerçekleşti.
Hane büyüklüğü arttıkça konut payı düşüyor
Hane büyüklüğüne göre yapılan hesaplamada, tek kişilik hanelerin tüketim harcamalarının yüzde 41’ini konut ve kiraya ayırdığı görüldü. Altı ve daha fazla kişiden oluşan hanelerde ise aynı kalemin payı yüzde 22,4’te kaldı.
TÜİK ve TCMB’nin verileri, konut giderlerinin hane bütçesindeki ağırlığının gelir seviyesi, bölge ve hane büyüklüğüne göre değiştiğini gösterdi. TÜİK’in konut ve kira harcaması kalemi yalnızca kiracıların ödediği nakit kirayı kapsamadığından, oranlar doğrudan kira/gelir oranı şeklinde yorumlanamıyor. Buna karşın veriler, özellikle düşük gelirli ve tek kişilik hanelerde konut ve kira giderlerinin diğer temel ihtiyaçlara ayrılabilecek bütçeyi daralttığına işaret ediyor.
