ABD’de federal borç ağustosta ilk kez 40 trilyon doları aşarken, 30 Eylül’de tamamlanan 2026 mali yılında bütçe açığı yaklaşık 2 trilyon dolara çıktı. Borç faiz ödemelerinin 1,36 trilyon dolarla rekor kırması, kamu maliyesi üzerindeki baskıyı artırdı.
Bütçe açığı salgından bu yana en yüksek seviyede
ABD Hazine Bakanlığı verilerine göre federal bütçe açığı, önceki yıla göre yüzde 12 yükseldi. Böylece açık, Kovid-19 salgını döneminden bu yana görülen en yüksek seviyeye ulaşarak ülke tarihindeki en büyük üçüncü bütçe açığı oldu. Açığın gayri safi yurt içi hasılaya (GSYH) oranı yüzde 6,2 olarak hesaplandı.
Yüksek faiz oranları ile artan borçlanma maliyetleri federal bütçedeki yükü ağırlaştırırken, borç faizlerine ayrılan 1,36 trilyon dolar rekor seviyeye işaret etti.
Federal borcun GSYH’ye oranı yüzde 100’e ulaştı
ABD’nin toplam federal borcu ağustos ayında ilk kez 40 trilyon dolar eşiğini aştı. Bu toplamın bir bölümü kamu kurumlarına yönelik yükümlülüklerden oluşurken, Hazine tahvili sahiplerine karşı net borç yaklaşık 32 trilyon dolar seviyesinde bulunuyor.
Kamu borcunun GSYH’ye oranı yüzde 100’e çıkarak İkinci Dünya Savaşı dönemindeki oranlara yaklaştı. Ekonomistler ABD’nin borçlarını ödeyememe olasılığını düşük değerlendiriyor. Bununla birlikte borç, faiz ve bütçe açığının birbirini besleyen yapısının uzun vadede önemli riskler taşıdığı uyarısı yapılıyor.
Trump yönetimi büyüme ve tarifelere odaklandı
Donald Trump yönetimi, daha hızlı ekonomik büyüme ve ithalata getirilen gümrük vergilerinden sağlanacak gelirlerle bütçe üzerindeki baskıyı azaltmayı amaçlıyor.
Ancak ABD Yüksek Mahkemesinin bu yıl tarifelerin önemli bir kısmını iptal etmesi, federal hükümeti 145 milyar dolarlık geri ödeme yüküyle karşı karşıya bıraktı. Bu karar, tarifelerden beklenen ek gelirlerin önemli bölümünü ortadan kaldırdı. Fed yetkilileri de ithalat tarifelerinin son dönemdeki enflasyon yükselişinde etkili olduğunu belirtiyor.
Yüksek tahvil getirileri mortgage faizlerine yansıdı
Küresel tahvil piyasalarında getirilerin yükselmesi yalnızca kamu maliyesini değil, ABD’li tüketicileri de etkiliyor. Freddie Mac verilerine göre 30 yıl vadeli konut kredisi faizleri yüzde 7,40’a çıkarak yakın dönemin en yüksek seviyesine ulaştı. Oran, 2010’lu yıllarda görülen yüzde 3’lük seviyelerin oldukça üzerinde bulunuyor.
ABD Hazinesi, yeni borçlanma ihalelerinde yatırımcı çekebilmek için diğer gelişmiş ekonomilerin tahvilleriyle ve yapay zekâ projelerine finansman arayan büyük şirketlerle yoğun rekabet ediyor.
Ara seçimler öncesinde maliyetler seçmenin odağında
ABD’de 3 Kasım’da gerçekleştirilecek Kongre ara seçimleri yaklaşırken, yükselen yaşam ve kredi maliyetleri seçmenlerin öncelikli gündemini oluşturuyor. Kamuoyu araştırmaları, yüksek fiyatlar ile borç yükünün siyasi tercihler üzerinde belirleyici olacağını ortaya koyuyor.
Seçim sonrasında Kongrede oluşacak yeni dengenin; vergi reformları, kamu harcamaları ve gümrük tarifelerine ilişkin politikaların yönünü doğrudan etkilemesi bekleniyor.
