Libya Parlamentosu’nun Türkiye ile 2019 yılında imzalanan deniz yetki alanları mutabakatını onaylaması, Yunanistan’da iktidara yönelik eleştirileri artırdı. Eski başbakanlar Kostas Karamanlis ve Antonis Samaras ile eski Savunma Bakanı Panagiotis Panagiotopoulos, gelişmenin Yunan dış politikasındaki başarısızlığı gösterdiğini savundu.
Karamanlis: Ege’de izinsiz proje yapılamayacak
Yunan gazetesi Kathimerini’nin aktardığına göre eski Başbakan Kostas Karamanlis, Atina’daki Savaş Müzesi’nde düzenlenen etkinlikte Türkiye ile ilişkiler ve Doğu Akdeniz’deki gelişmeler hakkında konuştu.
Yunanistan ile GKRY arasında planlanan elektrik bağlantısı için Türkiye’den izin alınması ihtimaline karşı çıkan Karamanlis, “Kablo projesi için Türkiye’den izin alınması kabul edilemez. Adı ister bilgilendirme ister duyuru ister başka bir şey olsun” dedi.
Bu yaklaşımın Ege’deki diğer altyapı projelerini de etkileyebileceğini belirten Karamanlis, “Bundan sonra Ege’de Türkiye’nin izni olmadan hiçbir şey yapamayacağız. Artık adalarımız arasında en küçük altyapı projesini bile gerçekleştiremeyeceğiz” ifadelerini kullandı.
“Türkiye mevcut durumu değiştirmek istiyor”
Karamanlis, Türkiye ve Yunanistan arasındaki anlaşmazlıkların tekil sorunlarla sınırlı olmadığını öne sürdü. Ankara’nın Ege’deki mevcut durumu değiştirmeye dönük kapsamlı bir politika izlediğini savunan eski başbakan, Türkiye’nin Yunan adaları üzerinden Ege’nin merkezine kadar uzanan deniz yetki alanları talep ettiğini iddia etti.
Türkiye’nin Ege’de 25’inci meridyene kadar kontrol kurmayı hedeflediğini ileri süren Karamanlis, Meis Adası ve çevresindeki deniz yetki alanları anlaşmazlıklarında da Ankara’nın bu bölgeyi Yunanistan’ın diğer adalarından ayrı ele almaya çalıştığını savundu.
Türkiye-Libya mutabakatına tepki
Libya Temsilciler Meclisi’nin Türkiye ile imzalanan deniz yetki alanları mutabakatını onaylamasını da değerlendiren Karamanlis, “Türkiye-Libya mutabakatının onaylanması, ulusal çıkarlarımız açısından olumsuz” açıklamasını yaptı.
Panagiotopoulos: “Fiili durum oluşturdu”
Eski Yunanistan Savunma Bakanı Panagiotis Panagiotopoulos, onay kararının ardından Başbakan Kiryakos Miçotakis hükümetini hedef aldı. Yaşananların Yunanistan’ın değil, mevcut yönetimin başarısızlığı olduğunu belirten Panagiotopoulos, “Yunanistan’ın yenilgisi değil. Yunanistan yenilmez, bileği bükülmez. Bu, Miçotakis hükümetinin fiyaskosu. Erdoğan, Girit’in güneyinde ve doğusunda fiili durumu ve oldubittiyi çoktan dayatıyor bile” dedi.
Panagiotopoulos, Türkiye’nin bölgesel güç olma hedefi doğrultusunda hareket ettiğini, Yunan hükümetinin ise gelişmelerin gerisinde kaldığını savundu. Ankara’nın Yunanistan üzerinde siyasi nüfuz kurmak istediğini ileri sürerek, “Yunanistan’ı kendi mandası, kapıkulu ya da uydu ülkesi haline getirmek. Bütün hevesi bu” ifadelerini kullandı.
Türkiye karşısında taviz verilmemesi gerektiğini söyleyen eski bakan, “Bir milim bile pay verirsek, gelir bir kilometreyi kapar” diye konuştu.
Samaras’tan Miçotakis hükümetine çağrı
Eski Başbakan Antonis Samaras da Libya’nın Türkiye ile yaptığı anlaşmayı onaylamasının ardından Atina’nın dış politika yönetimini eleştirdi. Samaras, “Libya, başarısızlığın tanımıdır” diyerek Miçotakis hükümetinin gelişmelerin sorumluluğunu üstlenmesi gerektiğini belirtti.
Dışişleri Bakanı Yorgos Yerapetritis’i de eleştiren Samaras, “Ya bizimle alay ediyor ya da güçsüz olduğumuzu alenen itiraf ediyor” dedi. Hükümete “ateşle oynamayı bırakması” çağrısı yapan Samaras, Yerapetritis’in görevden alınmasını istedi.
Great Sea Interconnector projesinde takvim tartışması
Mutabakatın onaylanması, Doğu Akdeniz’deki elektrik bağlantı projesinin geleceğine ilişkin belirsizlikleri de artırdı. Ta Nea’nın haberine göre Fransa, Libya’daki kararın ardından Yunanistan, GKRY ve İsrail arasındaki Great Sea Interconnector projesinin ertelenmesini önerdi.
Atina yönetiminin ise bu öneriye karşı çıktığı ve çalışmaların mevcut takvim doğrultusunda sürdürülmesini istediği bildirildi. Fransız kablo üreticisi Nexans’ın açıklamaları ile GKRY’deki düzenleyici kurumun takvim değişikliği, projenin geleceğine ilişkin soru işaretlerini çoğalttı.
| Başlık | Güncel bilgi |
|---|---|
| Projenin tamamlanma tarihi | Ocak 2031 |
| Daha önce açıklanan bütçe | 1,9 milyar euro |
Güney Kıbrıs Rum Yönetimi Enerji Düzenleme Kurumu, projenin tamamlanması için öngörülen tarihi Ocak 2031’e erteledi. Maliyet konusundaki belirsizlik devam ederken daha önce açıklanan 1,9 milyar euroluk bütçenin yeterli olup olmayacağı da tartışılıyor.
ABD’den 25 Ekim’de yeni açıklama
ABD Dışişleri Bakanlığı da Türkiye-Libya mutabakatına ilişkin yeni bir değerlendirme yaptı. Washington’ın 21 Ekim’deki ilk açıklamasında anlaşmayı doğrudan eleştirmemesi Yunanistan’da tartışma yaratmıştı.
ABD Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü, 25 Ekim’de Kathimerini’ye yaptığı açıklamada Libya Parlamentosu’nun onay kararını eleştirdi. Sözcü, mutabakatın onaylandığının duyurulmasının bölgedeki gerilimi artırdığını belirterek gelişmeyi “yapıcı olmayan ve provokatif” şeklinde nitelendirdi ve “Bu konudaki tutumumuz değişmedi” dedi.
Kathimerini’nin haberine göre ABD’nin ikinci açıklaması, Yunanistan’daki diplomatik girişimlerin ardından geldi. Washington’ın ilk yanıtından rahatsız olan Yunan diplomatik çevreleri, ABD yönetiminden daha net bir tutum sergilemesini istedi.
Washington’dan müzakere çağrısı
ABD Dışişleri Bakanlığı, onay kararını eleştirirken Ankara ile Atina arasındaki anlaşmazlıkların müzakere yoluyla çözülmesi çağrısını yineledi.
Bakanlık Sözcüsü, Doğu Akdeniz ülkelerini deniz yetki alanlarına ilişkin sorunları iyi niyetli görüşmelerle çözmeye ve gerilimi artırabilecek adımlardan uzak durmaya çağırdı. Türkiye ve Yunanistan’ın NATO müttefiki olduğunu hatırlatan sözcü, iki ülkenin ikili diyaloğu sürdürmesini istedi.
Deniz yetki alanları sorunlarının barışçıl yöntemlerle çözülmesinin bölgede ticari yatırımların ve enerji arama faaliyetlerinin önünü açacağı belirtildi.
(Türkiye Gazetesi / Müzeyyen Bıyıklı)
Not: Sayfada yer alan bilgiler tavsiye niteliği taşımayıp yatırım danışmanlığı kapsamında değildir. Yatırımcı profilinize uymayabilir.
