ABD Başkanı Donald Trump, İsrail’e verilen yıllık 4 milyar dolarlık mali desteğin 2026 yılının sonunda sona ereceğini duyurdu. Trump, kararı İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ile aylar önce kararlaştırdıklarını söyledi.
Ödemeler 2026 sonunda duracak
Fox News’un Fox and Friends programında konuşan Trump, İsrail’in artık bu yardıma ihtiyaç duymadığını belirtti. Buna rağmen Washington yönetiminin İsrail’in ihtiyaç duyması halinde destek sağlamayı sürdürebileceğini vurguladı.
Trump açıklamasında, “İsrail’e yılda 4 milyar dolar veriyoruz. Ancak aylar önce bu ödemeleri durdurmak için anlaşma yaptık. Bu yılın sonuna kadar İsrail’e ödeme yapmayacağımız konusunda mutabık kaldık” ifadelerini kullandı.
Askeri yardım anlaşmasının geleceği belirsiz
Trump, hangi yardım kaleminin sonlandırılacağına dair ayrıntı paylaşmadı. Bu nedenle kararın mevcut askeri yardım düzenlemesine etkisi henüz netleşmiş değil.
ABD ile İsrail’in 2016 yılında imzaladığı 10 yıllık mutabakat uyarınca Washington, 2019-2028 döneminde toplam 38 milyar dolar askeri yardım taahhüdünde bulunmuştu. Yıllık 3,8 milyar dolara denk gelen bu desteğin 3,3 milyar doları askeri finansmana, 500 milyon doları ise ortak füze savunma programlarına ayrılıyor.
Mevcut anlaşmanın 2028’de bitmesi öngörülüyor. İki ülke arasında yeni güvenlik iş birliği çerçevesi için görüşmeler sürerken, Trump’ın 2026 sonunu göstermesi yardımın anlaşma süresi dolmadan kesilip kesilmeyeceği sorusunu gündeme taşıdı.
Netanyahu da bağımlılığı azaltma hedefini açıklamıştı
İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, daha önce ABD’nin askeri desteğine olan bağımlılığı azaltmak istediklerini belirtmişti. Netanyahu, İsrail’in 10 yıl içinde ABD askeri yardımına ihtiyaç duymayacak hale gelmesini hedeflediğini açıklamıştı.
Netanyahu, ABD Kongresi’ne haziran ayında gönderdiği mektupta da İsrail’in yardım alan ülke konumundan ortaklığa geçmesinin zamanının geldiğini ifade etmişti.
Trump ayrıca İsrail’in ABD silahlarını satın almayı sürdürebileceğini söyledi. Washington yönetiminin dünyanın en gelişmiş silahlarını ürettiğini belirten Trump, Avrupa’nın da bu silahları satın alabildiğini kaydetti.
ABD’de İsrail’e verilen destek yeniden tartışılıyor
Trump, yardım kararının siyasi yönüne de değindi. Yıllık 4 milyar dolarlık desteğin Demokratlar ve sol görüşlü siyasetçiler tarafından Cumhuriyetçileri eleştirmek amacıyla kullanıldığını savundu.
Gazze savaşının 2023’te başlamasının ardından ABD kamuoyunda İsrail’e yönelik desteğe ilişkin eleştiriler arttı. Haziran ayında Quinnipiac Üniversitesi tarafından yapılan ankette katılımcıların yüzde 48’i, Demokrat seçmenlerin ise yüzde 66’sı ABD’nin İsrail’e gereğinden fazla destek verdiğini düşündüğünü söyledi.
