Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın Türk Devletleri Teşkilatı 13. Zirvesi öncesinde kaleme aldığı makale, üye ve gözlemci ülkelerin önde gelen medya kuruluşlarında aynı gün yayımlandı. Erdoğan yazısında, değişen küresel dengeler karşısında Türk devletleri arasındaki dayanışmanın stratejik bir gereklilik olduğunu belirtti.
Makale yedi ülkede yayımlandı
“Türk Dünyası Yüzyılı: Dayanışmadan Bütünleşmeye” başlıklı çalışma; Azerbaycan, Kazakistan, Kırgızistan, Özbekistan, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti (KKTC), Türkmenistan ve Macaristan’da okurlarla buluştu.
Erdoğan makalesine, “Türk dünyasının birliği, ortak tarihimizden devraldığımız köklü mirasın ve müşterek istikbalimizi şekillendirme irademizin en güçlü tezahürüdür.” sözleriyle başladı. Cumhurbaşkanı, farklı coğrafyalarda çeşitli sınamalardan geçen kardeş halkları birbirine bağlayan gönül köprülerinin, Türk Devletleri Teşkilatı bünyesindeki siyasi, beşeri, ekonomik ve kültürel dayanışmanın temelini oluşturduğunu ifade etti.
Türk dünyasının potansiyelini ortak amaçlar doğrultusunda harekete geçirmenin, birlikteliği somut kazanımlarla güçlendirmenin ve gelecek kuşaklara daha güçlü bir Türk dünyası bırakmanın ortak tarihi sorumluluk olduğunu kaydetti.
Ankara Zirvesi ve Türkiye’nin dönem başkanlığı
Ankara’da yapılacak zirvenin ve Türkiye’nin üstleneceği dönem başkanlığının önemine işaret eden Erdoğan, “Ankara’da ‘Türk Yüzyılı: Dilde, Fikirde, İşte Birlik’ temasıyla gerçekleştireceğimiz Türk Devletleri Teşkilatının 13’üncü Zirvesini, bu müşterek iradenin daha da pekişeceği önemli bir buluşma olarak görüyorum. Zirveyle birlikte, Can Azerbaycan’dan devralacağımız dönem başkanlığını, Türk dünyasının ortak hedeflerine ulaşması ve Teşkilatımızın kurumsal gücünün artırılması bakımından tarihi bir sorumluluk olarak değerlendiriyorum.” dedi.
İsmail Gaspıralı’nın miras bıraktığı birlik idealinin Teşkilatın çalışmalarına yön veren bir ilham kaynağı olduğunu belirten Erdoğan, Nahçıvan’da atılan temeller üzerinde yükselen yapının ortak tarih ve kültürden aldığı güçle giderek daha etkili hale geldiğini bildirdi. Cumhurbaşkanı, kardeşliği gelecek nesillere aktaracak kurumların güçlendirilmesi ve ortak iradenin projeler yoluyla kalıcı kazanımlara dönüştürülmesi gerektiğini vurguladı.
“Türk devletlerinin dayanışması stratejik bir zaruret haline gelmiştir”
Erdoğan, dünya siyasetindeki dönüşümün Türk devletleri arasındaki işbirliğini daha önemli hale getirdiğini belirterek şu ifadeleri kullandı:
“Dünya siyaseti köklü bir değişimden geçiyor. Uluslararası sistemin adalet ve güveni tesis etmekte zorlandığı, savaşların ve krizlerin geniş coğrafyaları etkilediği bir dönemde Türk devletlerinin dayanışması stratejik bir zaruret haline gelmiştir. Ortak irade etrafında kenetlenen Türk devletleri, en çetin sınamaları aşacak ve kendi istikballerini tayin edecek kudrete sahiptir. Türk dünyasının birliğinin temeli, her bir kardeş ülkemizin egemenliğine, bağımsızlığına ve milli iradesine duyulan saygıdır. Bu birlik, ortak değerler kadar karşılıklı güven ve menfaatler üzerinde yükselecektir.”
Ekonomik bütünleşmede Orta Koridor vurgusu
Türk dünyasının ekonomik entegrasyonunu öncelikli başlıklar arasında gösteren Erdoğan, Hazar Geçişli Doğu-Batı Orta Koridoru’nun sunduğu imkana dikkat çekti:
“Türk dünyasının ekonomik bütünleşmesi, Teşkilatımızın önümüzdeki dönemde üzerinde hassasiyetle durması gereken önceliklerin başında geliyor. Hazar Geçişli Doğu-Batı Orta Koridoru, bu bakımdan tarihi bir fırsat sunuyor. Asya ile Avrupa arasındaki ticaretin yeniden şekillendiği günümüzde Türk coğrafyası, küresel ulaştırma ve lojistik ağlarının önemli merkezlerinden biri olma imkanına sahiptir. Demir yollarımızı, limanlarımızı, kara yolu bağlantılarımızı ve gümrük sistemlerimizi birbirini tamamlayan bir bütün olarak geliştirmekteyiz. Hazar’ın iki yakasını birbirine bağlayan her yatırım, kardeş ülkelerimiz arasındaki ticareti büyütecek ve ortak refahımıza katkı sağlayacaktır.
Bu amaçla Türk Yatırım Fonunu daha etkin kullanacak, ülkelerimiz arasındaki ticaretin önündeki engelleri el birliğiyle aşacak, üretim ve yatırımda birbirimizin gücüne güç katacağız. Enerji kaynaklarımızı, yenilenebilir enerji potansiyelimizi ve iletişim altyapımızı müşterek hedefler doğrultusunda en etkin şekilde değerlendireceğiz. Türk dünyasının dört bir yanındaki imkanları aynı istikamette harekete geçirerek üretimde, ticarette ve teknolojide elde ettiğimiz kazanımları hep birlikte büyüteceğiz.”
| Başlık | Erdoğan’ın işaret ettiği alan |
|---|---|
| Ekonomi | Orta Koridor, Türk Yatırım Fonu, ticaret ve yatırım |
| Güvenlik | Terörizm, sınır aşan suçlar, siber tehditler ve doğal afetler |
| Kültür ve teknoloji | Ortak Türk alfabesi, eğitim, bilim ve yapay zeka |
Güvenlik ve savunma işbirliği geliştirilecek
Ekonomik dayanışmanın yanı sıra güvenlik alanındaki ortaklığın da kararlılıkla sürdürüleceğini belirten Erdoğan, terörizm, sınır aşan suçlar, siber tehditler ve doğal afetlere karşı imkanların birleştirileceğini ve ortak hareket kapasitesinin artırılacağını bildirdi. Savunma sanayisindeki deneyimlerin paylaşılacağını, yerli ve milli teknolojiler geliştirilerek ortak üretim imkanlarının genişletileceğini kaydetti.
Ortak tarih ve kültür vurgusu
Türk dünyasının ortak mirasına değinen Erdoğan, “Birliğimizin en kıymetli dayanağı ise ortak medeniyet şuurumuzdur. Hoca Ahmet Yesevi’nin hikmeti, Ali Şir Nevai’nin kelamı, Nizami Gencevi’nin irfanı, Mahtumkulu Firaki’nin mısraları, Yunus Emre’nin gönül dili ve Cengiz Aytmatov’un kalemi aynı büyük medeniyetin coğrafyaları aşan zenginliğinin geleceğine ışık tutan nişaneleridir.” ifadelerini kullandı.
Ortak Türk alfabesi için ortaya konulan iradeyi kültürel yakınlaşma açısından tarihi bir adım olarak nitelendiren Cumhurbaşkanı, bu gelişmenin eğitim, bilim, yayıncılık ve dijital teknoloji işbirlikleriyle ilerletileceğini söyledi. Erdoğan, gençlerin kardeş ülkelerde eğitim görmesinin teşvik edileceğini, üniversitelerle bilim insanlarının bir araya getirileceğini ve Türk dillerinin yapay zeka çağında hak ettiği konuma ulaşmasının sağlanacağını belirtti.
KKTC ile dayanışma sürdürülecek
Erdoğan, Kıbrıs Türk halkının haklarının korunması ve Türk Devletleri Teşkilatıyla bağlarının geliştirilmesi konusunda da şu değerlendirmeyi yaptı:
“Bu köklü medeniyetin bizlere yüklediği sorumluluk, kardeşliğimize her şart altında sahip çıkarak birbirimizin hak ve hukukunu korumaktır. Türk dünyasının ayrılmaz parçası olan Kıbrıs Türk halkıyla dayanışmamızı da bu anlayışla sürdürüyoruz. Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nin Teşkilatımızdaki gözlemci statüsünün sağladığı imkanların geliştirilmesine ve kardeş ülkelerle bağlarının güçlendirilmesine büyük önem veriyoruz. Kıbrıs Türklerinin maruz kaldığı haksız izolasyonların sona erdirilmesi, egemen eşitliklerinin ve eşit uluslararası statülerinin kabulü yönündeki kararlı duruşumuzu muhafaza edeceğiz.
Türk Devletleri Teşkilatının güçlenmesi, ortak coğrafyamızda barışın ve karşılıklı güvenin pekişmesine de hizmet edecektir. Teşkilatımız, işbirliği ve dayanışmayı esas alan yaklaşımıyla bölgesel ve küresel istikrara katkı sunmayı sürdürecektir. Türk Devletleri Teşkilatının önündeki asıl vazife, ortak irademizi ekonomik, siyasi, kültürel ve teknolojik alanlarda kalıcı başarılara dönüştürmektir. Gücümüz, ortaya koyduğumuz büyük hedeflerin kardeş halklarımızın huzuruna, refahına ve kalkınmasına somut kazanımlar olarak yansımasıyla daha da pekişecektir.”
“21’inci yüzyılın ‘Türk Dünyası Yüzyılı’ olacağına yürekten inanıyorum”
Erdoğan makalesini şu sözlerle tamamladı:
“21’inci yüzyılın ‘Türk Dünyası Yüzyılı’ olacağına yürekten inanıyorum. Ankara Zirvesi bu hedef doğrultusunda yeni ufuklar açacak, Teşkilatımızın uluslararası alandaki etkinliğini artıracak ve kardeş ülkelerimiz arasındaki dayanışmayı daha da perçinleyecektir. Asırlardır gönüllerimizde yaşattığımız birlik ülküsünü kalıcı eserlerle taçlandırmak ve gelecek nesillere her bakımdan daha kudretli bir Türk dünyası mirası bırakmak en büyük vazif
