Dünya Bankası, Orta Doğu’daki savaş ve küresel tedarik zincirlerindeki bozulmanın emtia piyasalarında sert artışları tetiklediğini bildirdi. Kurumun Emtia Piyasaları Görünümü raporunda, küresel emtia fiyatlarının 2026 yılında yüzde 23 yükselebileceği öngörüldü.
Enerji piyasasında arz kaynaklı baskı
Enerji maliyetlerindeki yükseliş, Karadeniz’den tahıl taşımacılığındaki kesintiler ve yatırımcıların altın gibi güvenli limanlara yönelmesi, fiyatları yukarı çeken başlıca unsurlar olarak sıralandı. Dünya Bankası, jeopolitik tansiyonun artması veya Rusya’nın petrol altyapısındaki hasarın sürmesi halinde görünümün daha da kötüleşebileceğini belirtti.
Raporda, küresel enerji fiyatlarının 2026’da yüzde 32 artacağı ve böylece 2022’de Rusya’nın Ukrayna’yı işgalinden sonraki en yüksek seviyeye çıkacağı tahmin edildi. Brent petrolün yıl ortalamasının varil başına 92 dolar olması bekleniyor.
Orta Doğu’daki çatışmaların küresel petrol arzını 2026’da yüzde 5,2 azaltabileceği öngörülürken, bu gerilemenin son 40 yılın en sert arz düşüşlerinden biri olabileceği ifade edildi. Paratic Piyasalar verilerinde brent petrol varil fiyatı 111 dolar seviyesinde yer alıyor.
Gıda ve gübrede yükseliş ihtimali
Dünya Bankası’nın tahminlerine göre gıda emtia fiyatları 2026’da yüzde 10’dan biraz fazla, 2027’de ise yüzde 7’nin üzerinde artacak. İki yıllık toplam yükselişin yaklaşık yüzde 18 olması bekleniyor.
Üre maliyetlerindeki artışın etkisiyle gübre fiyatlarının 2026’da yüzde 14 yükseleceği öngörüldü. Karadeniz’de tahıl sevkiyatının daha fazla kesintiye uğraması ve elverişsiz hava koşulları, gıda fiyatlarındaki artışı hızlandırabilecek riskler arasında gösterildi.
Metaller ve altın için güçlü beklenti
Raporda sanayi metalleri fiyatlarının 2026’da yüzde 25 artarak rekor seviyelere ulaşabileceği belirtildi. Alüminyum, bakır ve kalayda arz sıkıntılarının yanı sıra yenilenebilir enerji, elektrikli araçlar ve veri merkezlerinden gelen talebin belirleyici olması bekleniyor.
Jeopolitik belirsizliklerin güvenli liman talebini güçlendirmesiyle değerli metallerin 2026’da yüzde 40 değer kazanacağı tahmin edildi. Dünya Bankası, emtia fiyatlarının 2027’de genel olarak yüzde 7 düşebileceğini öngörse de yeni arz şoklarının bu tahmini değiştirebileceği uyarısını yaptı. Kurum ayrıca enerji ve gıda maliyetlerindeki artışın küresel enflasyonu besleyerek merkez bankalarını daha sıkı para politikalarına yöneltme riski taşıdığını vurguladı.
