Ticaret Bakanlığı’nın TÜRİB’in işleyişine ilişkin yönetmelik değişikliği Resmi Gazete’de yayımlandı. Yeni düzenlemeyle borsada işlem görebilecek ürünlerin kapsamı genişletilirken ödeme, teslimat, temerrüt ve teminat süreçleri yeniden belirlendi.
TÜRİB’de işlem kapsamı genişletildi
Türkiye Ürün İhtisas Borsası’nın (TÜRİB) kuruluş, faaliyet, işleyiş ve denetim esaslarında yapılan değişiklikle elektronik ürün senetleri (ELÜS) ve bunlara dayalı vadeli sözleşmelerin yanında doğrudan ürünler ile Ticaret Bakanlığı’nın uygun gördüğü diğer sözleşmeler de kapsam içine alındı.
Vadeli işlem sözleşmesi de yeniden tanımlandı. Buna göre bu sözleşme; ürünü, ilgili mevzuata uygun biçimde ürünü temsil etmek üzere çıkarılan elektronik ürün senedini, elektronik ürün senedi işlemlerine dayanarak Borsa tarafından düzenli hesaplanan endeks ve benzeri dayanak varlıkları, belirli bir vadede önceden kararlaştırılmış fiyat, miktar ve nitelikte alma veya satma yükümlülüğü veren sözleşme olarak ifade edildi.
Ödeme ve teslimat kuralları yönergelerle belirlenecek
ELÜS ve vadeli işlem sözleşmelerinde ödeme, teslimat, temerrüt ve temerrüdün giderilmesine ilişkin uygulama esasları Borsa yönergeleriyle düzenlenecek. ELÜS işlemlerinde alıcı, taraf olduğu işlem için nakdi ödeme yapacak; satıcı ise elektronik ürün senedini teslim edecek.
Vadeli işlem sözleşmelerinin tarafları, yükümlülüklerini Borsa yönergelerinde belirlenen uzlaşma yöntemi doğrultusunda yerine getirebilecek. Bu işlemlerden doğan para veya varlık transferleri, belirlenen süre ve yöntemler çerçevesinde Borsa üyeleri ya da üyelerin takas ve saklama hizmeti aldığı kuruluşlar aracılığıyla yapılabilecek.
Borsa üyelerinin müşteri yükümlülüklerine sorumluluk yok
Borsa, üyelerin veya takas ve saklama hizmeti alınan kuruluşların müşterilerine karşı yükümlülüklerinden ve bu yükümlülüklerin ihlalinden doğan zararlardan sorumlu tutulmayacak.
Elektronik ürün senedine dayanmayan ürün işlemlerinde alım satım yöntemleri ile ürünlerin özelliklerine bağlı ödeme, teslimat ve temerrüt kuralları da Borsa yönergeleriyle belirlenecek.
Türk lirası ve farklı varlıklarla teminat mümkün olacak
Borsadaki işlemlerde devir ve bedel ödemesinin tamamlanması, alıcı ile satıcının diğer yükümlülüklerini zamanında yerine getirmesi veya temerrüt nedeniyle ortaya çıkabilecek zararın karşılanması amacıyla teminat zorunluluğu getirilebilecek.
Bu teminatlar, Borsa veya Borsa tarafından takas merkezi olarak yetkilendirilen kuruluşça; Borsa üyelerinden, üyelerin takas ve saklama hizmeti aldığı kuruluşlardan ya da alım satım yapan taraflardan istenebilecek. Bakanlıkça uygun görülen teminat türleri Türk Lirası, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası tarafından serbestçe alım satımı yapılan yabancı para, Devlet iç borçlanma senedi, elektronik ürün senedi veya banka teminat mektubu olacak.
