Sermaye Piyasası Kurulu (SPK), 22 Ekim 2026 tarihli duyurusuyla takas kesinliği ve pay blokajı (PBLK) uygulamasına ilişkin belirsizlikleri giderdi. Kurul, takası henüz tamamlanmamış yatırım fonu satış talimatlarının tasfiye kapsamına alınacağını ve diğer fon pay sahipleriyle eşit şartlarda değerlendirileceğini açıkladı.
SPK’dan takas kesinliği ve PBLK açıklaması
Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde görüşülen Kanun Teklifi çerçevesinde takas kesinliği ile pay blokajı (PBLK) konusunda ortaya çıkan soru işaretleri üzerine SPK, kamuoyuna yönelik bir basın duyurusu yayımladı.
Kurul, Sermaye Piyasası Kanunu’nun 79’uncu maddesinin birinci fıkrasını hatırlatarak sermaye piyasası araçlarına yönelik takas talimat ve işlemleriyle ödeme işlemlerinin, ilgili kuruluşların faaliyetlerinin durdurulması veya tasfiyeye girmesi halinde dahi geri alınamaması ve iptal edilememesi ilkesine dayandığını belirtti.
Bu hükmün, takas yükümlülüklerinin geri döndürülemez biçimde yerine getirilmesini güvence altına alarak sermaye piyasalarına olan güveni korumayı amaçladığı ifade edildi.
TEFAS’taki her satış talimatı tamamlanmış takas anlamına gelmiyor
SPK, takas kesinliği hükmünün TEFAS üzerinden verilen tüm talimatlara, işlemin hangi aşamada bulunduğuna bakılmaksızın uygulanmasının doğru olmayacağına dikkat çekti.
Açıklamada TEFAS’ın, yatırım fonu katılma paylarının yatırımcılar tarafından fon kurucusundan alınmasına ve fon kurucusuna iade edilmesine olanak sağlayan bir platform olduğu belirtildi. Bu nedenle platform üzerinden iletilen her satış talimatının otomatik olarak tamamlanmış takas işlemi sayılmayacağı kaydedildi.
Özellikle tasfiye sürecinde pay blokajı alt hesabı (PBLK) statüsündeki yatırımcılar bakımından, satış emrinin verilmesi ya da sistemde belirli bir kaydın bulunması tek başına takasın başladığı anlamına gelmiyor.
Takas hangi aşamada tamamlanıyor?
SPK’ya göre satış talimatının alınmasının ardından nakdin yatırımcı hesabına aktarılması ve fon katılma payı sahipliği kaydının silinmesiyle takas işlemi tamamlanmış oluyor.
| İşlem durumu | Düzenleme kapsamı |
|---|---|
| Takas tamamlanmış satış talimatları | Kapsam dışında |
| Takas süreci tamamlanmamış satış talimatları | Tasfiye kapsamında, eşit koşullarda değerlendirilecek |
Kurul, takası sonuçlanmamış talimatların tasfiyeye dahil edilmesinin fon varlıklarının yatırımcılar arasında adil biçimde dağıtılmasına katkı sağlayacağını bildirdi.
PBLK yatırımcıları ayrı bir grup sayılmayacak
Açıklamada, pay blokaj kaydı bulunan yatırımcıların toplam 455 bin 758 fon pay sahibi içinde yer aldığı vurgulandı. Bu yatırımcıların ayrıca bir yatırımcı grubu oluşturmadığı belirtildi.
Tamamlanan işlemler düzenlemenin dışında
SPK, Kanun Teklifi’ndeki düzenlemenin tamamlanmış işlemler üzerinde herhangi bir etkisi bulunmadığını açıkladı. Kapsamın yalnızca takas süreci henüz tamamlanmamış satış talimatlarıyla sınırlı olduğu bildirildi.
Bu talimatlar, tasfiye sonunda ortaya çıkan tutarlar üzerinden diğer fon katılma payı sahipleriyle aynı koşullarda değerlendirilecek.
Düzenlemenin hedefi hukuki belirsizliği gidermek
Kurul, düzenlemenin ilgili fon pay sahiplerinin hukuki statüsünü açıklığa kavuşturmayı ve tasfiye kapsamındaki haklarını belirginleştirmeyi amaçladığını belirtti.
SPK, bu yaklaşımın yatırımcılar arasındaki eşitliğin korunması ve tasfiye sürecindeki hakların ortaya konulması açısından gerekli ve ölçülü olduğu değerlendirmesinde bulundu.
