SPK’nın son düzenlemeleri, fon piyasasında yatırımcı erişiminden portföy yoğunlaşmasına ve sorunlu yapıların tasfiyesine kadar uzanan kapsamlı bir çerçeve ortaya koydu.
Nitelikli yatırımcı şartları yükseltildi
SPK, profesyonel müşteri kabulünde aranan finansal varlık büyüklüğünü 10 milyon liradan 50 milyon liraya, işlem hacmi kriterini ise 5 milyon liradan 25 milyon liraya çıkardı. Değişiklik; serbest fonlar, gayrimenkul yatırım fonları ve girişim sermayesi yatırım fonları açısından doğrudan önem taşıyor.
Yeni koşulları karşılayamayan yatırımcılar, söz konusu ürünlerde yeni alım yapamayabilecek. Düzenleme mevcut yatırımcıları da kapsıyor. SPK’nın 2026/74 sayılı bültenine göre, önceki eşikler üzerinden profesyonel müşteri veya nitelikli yatırımcı statüsü kazananların yeni kriterleri sağladıklarını yatırım kuruluşlarına belgelemeleri gerekiyor. Aksi halde bu statüye özgü sermaye piyasası araçlarını taşıyan yatırımcılar yalnızca satış yönünde emir verebilecek.
Portföy yönetim şirketleri için üç olası sonuç
- Serbest fonların daha yüksek finansal kapasiteye sahip yatırımcılara yönelmesi gerekebilir.
- Erişim koşullarının zorlaşması, bazı yatırımcıları standart yatırım fonlarına yöneltebilir.
- Fon toplama, dağıtım ve pazarlama stratejileri yeniden şekillenebilir.
Bu gelişmeler, özellikle küçük ve orta ölçekli portföy yönetim şirketlerinin fon toplama kabiliyetini etkileyebilir. Yatırımcıların hisse senedi fonları, değişken fonlar veya diğer araçlara yönelmesi mümkün olsa da geçişin boyutunu risk iştahı, likidite tercihleri ve alternatif ürünlerin getirileri belirleyecek.
Gayrimenkul ve girişim sermayesi yatırım fonlarında daha önce uygulanan özel istisnanın kaldırılması da yeni yatırımcı girişini sınırlayabilir. Uzun vadeli ve likiditesi düşük varlıklara yatırım yapan bu fonlarda yatırımcı tabanının daralması, yeni fonların kaynak toplamasını ve mevcut fonların yeni yatırım turlarını etkileyebilir. Buna karşılık, daha yüksek finansal yeterlilik aranması yatırımcı koruması bakımından olumlu değerlendirilebilir. Ancak finansal varlık büyüklüğü, yatırımcının riskleri kavrama kapasitesini tek başına göstermiyor.
Serbest fonlarda portföy yoğunlaşmasına yeni sınırlar
SPK, kamu kurumları ile iştiraklerinin ihraç ettiği para ve sermaye piyasası araçlarına ilişkin Rehber düzeyindeki geniş istisnayı kaldırdı. İlgili Tebliğ’de yer alan istisnalar ise yürürlükte kalmaya devam ediyor.
Karar, kamu iştiraklerinin hisselerine veya borçlanma araçlarına yüksek ağırlık veren serbest fonların portföylerini etkileyebilir. Belirleyici unsur, hangi varlıkların yeni limitlere dahil edildiği ve mevcut pozisyonların sınırları ne ölçüde aştığı olacak. Fiili dolaşımı düşük hisselerde yoğun pozisyon taşınması, fiyat oluşumunu bozabileceği ve yatırımcı çıkışlarında likidite sorununu artırabileceği için özellikle önem taşıyor.
Uyum için son tarih 31 Ocak 2027
SPK, daha önce 31 Ekim ve 30 Kasım için öngörülen kademeli uyum yükümlülüklerini kaldırarak nihai tarihi 31 Ocak 2027 olarak belirledi. Böylece fon yöneticilerine pozisyonlarını daha kontrollü biçimde yeniden düzenlemeleri için zaman tanındı.
Yeni takvim, kısa vadede düşük işlem hacimli hisselerde zorunlu satış kaynaklı sert hareket riskini azaltabilir. Ancak uyum işlemlerinin son tarihe bırakılması halinde ocak ayında bazı hisselerde yeniden satış baskısı oluşabilir. Bu nedenle kısa vadeli rahatlama ile orta vadeli portföy yeniden yapılanmasını ayrı değerlendirmek gerekiyor.
Tera Portföy ve Pusula Portföy için tasfiye süreci
SPK’nın 2026/75 sayılı bülteninde Tera Portföy ve Pusula Portföy’ün sermaye piyasası faaliyetlerinin geçici olarak durdurulduğu duyuruldu.
Daha önce tasfiyesine karar verilen fonlar dışındaki yatırım fonları, gayrimenkul yatırım fonları ve girişim sermayesi yatırım fonlarının tasfiyesi için Tera Portföy tarafında Türkiye İş Bankası, Pusula Portföy tarafında ise Ziraat Bankası görevlendirildi.
Küresel piyasalarda risk iştahı toparlanıyor
Geçen haftaki sert satışların ardından küresel piyasalarda risk iştahı yeniden güçleniyor. Wall Street’te teknoloji hisselerinin öncülüğünde S&P 500 %0,7, Nasdaq %0,8 ve Dow Jones %0,3 yükseldi.
ABD ve Avrupa vadeli kontratları, borsaların güne pozitif başlayabileceğine işaret ediyor. Ancak yükseliş henüz geniş tabanlı değil; Nasdaq vadeli kontratlarının daha güçlü seyretmesi, ilginin ağırlıklı olarak teknoloji sektöründe kaldığını gösteriyor.
Brent petrolün geçen haftaki 116–117 dolar bölgesinden 114–115 dolar bandına gerilemesi de piyasaları destekledi. Geri çekilme, küresel enflasyon ve faiz beklentileri açısından kısa vadeli rahatlama sağlasa da 115 dolarlık seviye hâlâ yüksek. ABD’nin 10 yıllık tahvil faizi %5 sınırında bulunuyor ve yüksek tahvil getirisi, hisse senetlerine alternatif oluşturuyor.
Sonuç
SPK’nın kararları, yalnızca teknik fon düzenlemeleri olarak değil, Türkiye’de fon piyasasının büyüme modeli, yatırımcı tabanı ve portföy yönetim standartlarını yeniden şekillendiren bir politika çerçevesi olarak öne çıkıyor. Nitelikli yatırımcı eşiği yükseltilirken yoğunlaşma risklerine sınır getiriliyor, sorunlu görülen yapılar için faaliyet durdurma ve tasfiye mekanizmaları işletiliyor. Uyum süresinin uzatılması ise piyasa üzerinde ani likidite baskısı oluşmasını önlemeyi amaçlıyor.
