Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, fon soruşturmasından emekli maaşlarına, borç yapılandırmasından Emre Tezmen’in Merkezi Kayıt Kuruluşu (MKK) yönetimindeki görevine kadar gündemdeki başlıklara ilişkin açıklamalarda bulundu.
Emekli maaşlarında yaş ve prim kriteri
Şimşek, emeklilerin alım gücünü desteklemek amacıyla yürütülen teknik çalışmanın henüz tamamlanmadığını ve düzenlemenin tüm emeklileri kapsayacağını belirtti.
Bakan, yapılacak artışta emeklilerin yaşı ile prim ödeme gün sayısının dikkate alınmasının doğru olacağını söyledi. Şimşek, “Yapılacak artışın emeklilerimizin yaş ve prim ödeme gün sayısına göre farklılaşmasının doğru olacağını düşünüyoruz. Seyyanen olsa da bu husus gözetilecek” dedi.
Yeni modelde artış oranı veya tutarının bu iki kritere göre farklılaşması gündemde bulunuyor. Ancak zam miktarı ve hesaplama yöntemi henüz kesinleşmedi.
Şimşek, nihai çalışmanın büyük ihtimalle Aralık içerisinde tamamlanacağını ve bütçe görüşmelerinin ardından Meclisin değerlendirmesine sunulacağını ifade ederek, “Nihai çalışma büyük ihtimalle Aralık içerisinde yapılır ve bütçeden hemen sonra takdirinize getirilir” açıklamasını yaptı.
Emre Tezmen’in MKK yönetimine seçilmesi
Emre Tezmen’in MKK Yönetim Kuruluna nasıl girdiği sorusunu da yanıtlayan Şimşek, 9 üyeden oluşan kurulda Tezmen’in adaylığının Takasbank tarafından belirlendiğini söyledi.
Şimşek, Tezmen’in 6 Haziran 2024’te seçildiğini ve yönetim kurulunda Takasbank’ı temsilen görev yaptığını belirtti.
Fon işlemlerinde 401 milyar liralık tutar
Sermaye piyasalarındaki fon işlemlerine değinen Şimşek, 401 milyar liralık toplamın 306 milyar lirasının fonların kendi aralarında, portföy yönetim şirketleri ve grupları arasında gerçekleştirdiği işlemlerden oluştuğunu açıkladı.
Bu tutarın yaklaşık dörtte üçünün yatırımcı çıkışı anlamına gelmediğini vurgulayan Bakan, işlemlerin fon içi hareketlerden oluştuğunu kaydetti. Fonların kuruluşlarından tasfiye süreçlerinin tamamlanmasına kadar yaptığı tüm işlemlerin incelendiğini belirten Şimşek, Merkezi Kayıt Kuruluşu kayıtlarının sağlam olduğunu söyledi.
Savcılık ve ilgili kurumların incelemelerinin sürdüğünü aktaran Şimşek, Sermaye Piyasası Kurulunun fonlardan yapılan çıkışlarda içeriden öğrenilen bilgi kullanılıp kullanılmadığını araştırdığını bildirdi. Böyle bir durum tespit edilirse ilgililer hakkında suç duyurusunda bulunulacağını ifade etti.
Tasfiyelerde kamu kaynağı kullanılmadı
Fon tasfiyelerinde Hazine kaynaklarının kullanıldığı yönündeki iddialara karşı çıkan Şimşek, bugüne kadar kamu kaynağı aktarılmadığını söyledi.
Şimşek, “Şu ana kadar Hazinenin bir kuruşu tasfiyede kullanılmadı. Zaten 93 fon normal tasfiyeye tabi tutuldu. Fonun kendi kaynaklarından yapıldı. Bir kuruş dahi kamu kaynağı olmadı. Olmamasında prensibimiz var” dedi.
Tasfiye kapsamındaki fonlara yapılan ara ödemelerden stopaj kesildiği iddiasını da reddeden Bakan, böyle bir uygulamanın bulunmadığını belirtti.
Fon listeleri açıklanacak mı?
Fon vurgununda listelerin açıklanmamasına ilişkin tartışmalara da değinen Şimşek, “Bu listelerin açıklanıp açıklanmaması hususunda benim bir engelim yok. Ben şahsen mümkünse açıklanmasını tercih ederim” ifadelerini kullandı.
Sermaye piyasalarındaki risklerin ortaya çıkmasının ardından gerekli adımların atıldığını söyleyen Şimşek, ihmali veya suistimali bulunan herkesin hesap vereceğini belirtti. Eski Sermaye Piyasası Kurulu daire başkanları hakkında soruşturma başlatıldığını, önceki SPK başkanıyla ilgili ise soruşturma izni verildiğini açıkladı.
MASAK’ın fon işlemlerindeki rolü
MASAK’ın görevlerine ilişkin konuşan Şimşek, Türkiye’de sermaye hareketlerinin 1980’lerden bu yana serbest olduğunu hatırlattı. Para transferlerinin önceden kamu onayına bağlanmasının hukuken ve fiilen mümkün olmadığını belirten Bakan, MASAK’ın da böyle bir yetkisinin bulunmadığını söyledi.
Bankalar ile aracı portföy kuruluşlarının sistem içinde yükümlülükleri olduğunu ifade eden Şimşek, şüpheli işlemlerin bildirilmesi halinde gerekli adımların atıldığını kaydetti. Tasfiye kararının ardından MASAK’ın işlem erteleme sürecini kendiliğinden başlattığını açıkladı.
Borç yapılandırmasında yeni çalışma sinyali
Şimşek, bu yıl borçlar için 72 aya kadar taksitlendirme imkanı sağlandığını ve faiz indirimi yapıldığını hatırlattı. Mevcut uygulamanın yeterli olmadığını belirten Bakan, 705 bin borçlunun yapılandırmaya başvurduğunu, başvuranlardan 36,5 milyar lira tahsil edildiğini ve 52,3 milyar liralık borcun taksitlendirildiğini açıkladı.
Esnaf için daha cazip bir çalışma yapılabileceğini söyleyen Şimşek, vergi aflarına ilkesel olarak karşı olduğunu belirterek, “Vergisini zamanında ödeyenle ödemeyeni aynı kefeye koymamız doğru değil” dedi. 72 aya kadar taksitlendirme uygulamasının etkinleştirilmesi ve faiz konusunda daha kapsamlı adımlar atılması için çalışma yapılacağını bildirdi.
Asgari ücretin vergi dışı tutulması
Vergi harcamalarına yönelik eleştirileri de yanıtlayan Şimşek, vergi istisnalarının kanunla belirlendiğini ve Meclisin onayından geçtiğini söyledi.
En büyük vergi harcamasının asgari ücretin vergi dışı tutulması olduğunu belirten Bakan, muhalefete, “Vergileri siliyorsunuz diyorsunuz. En büyük vergi harcaması ne? Asgari ücretin vergi dışı tutulması. Siz asgari ücretin vergi dışı tutulmasını mı istiyorsunuz?” diye seslendi.
